İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya için zor karar Sözcü Gazetesi

Ankara Büyükşehir Belediye (ABB) Başkanı Mansur Yavaş, işiyle gücüyle uğraşıyor. Siyaset yapmadan, yardıma ihtiyaç duyan vatandaşlara “Şu partili, bu partili, şu görüşten, bu görüşten” diye ayırmadan hizmet götürdüğü biliniyor. İnsanımızın dar gününde, zor gününde yanında oluyor. Özellikle ulusal bayramlarda konserler de düzenleniyor. Bu sadece Ankara’ya özgü bir durum değil, hemen tüm illerde benzer etkinlikler yapılıyor.

Danıştay’ın, Melih Gökçek döneminde verdiği kararlar arasında, “Belediye başkanlarının ve belediye meclis üyelerinin Belediye Kanuna göre, görev suçu kapsamında ihale işlemlerinden cezai sorumlulukları olmadığı” belirtiliyor. Örneği Ankara’dan verirsek, Melih Gökçek’in Büyükşehir Belediye Başkanlığı döneminde, yargıya intikal ettirilen dosyalarla ilgili, “Gökçek’in imzası yok” denilip dava kapsamı dışında bırakılmıştı.

YAVAŞ İÇİN SÜREÇ BAŞLADI

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, konser soruşturması kapsamında ABB Başkanı Mansur Yavaş hakkında “Belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak” ve “Belediye ve bağlı kuruluşları ile işletmelerini denetlemek” hükümlerine dayanılarak İçişleri Bakanlığı’ndan 9 Ekim 2025 tarihinde soruşturma izni istedi.

Başsavcılık bu izni “Memurlar Ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun” gereği “Cumhuriyet başsavcıları, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin bu Kanun kapsamına giren suçlarına ilişkin herhangi bir ihbar veya şikayet aldıklarında veya böyle bir durumu öğrendiklerinde ivedilikle toplanması gerekli ve kaybolma ihtimali bulunan delilleri tespitten başka hiçbir işlem yapmayarak ve hakkında ihbar veya şikayette bulunulan memur veya diğer kamu görevlisinin ifadesine başvurmaksızın evrakın bir örneğini ilgili makama göndererek soruşturma izni ister.”

İzin vermeye yetkili olan İçişleri Bakanlığı, bu istem üzerine ön inceleme başlatır. Bu inceleme, Mülkiye Müfettişi tarafından yürütülür. Müfettişlerin raporunu 30 gün içinde bitirip İçişleri Bakanına sunması, bakanın da 30 gün içinde soruşturma izni vermesi ya da vermemesi gerekecek.

İTİRAZ HAKLARI VAR

- Bakan Ali Yerlikaya’nın “Soruşturma izni vermesi” halinde: Karar, başkan Mansur Yavaş’a tebliğ edilecek. Yavaş’ın avukatı bu durumda 10 gün içinde Danıştay Birinci Daire nezdinde karara itiraz edebilecek. Danıştay itirazı reddederse dosya gereği yapılmak üzere Ankara Cumhuriyet Savcılığına gönderilecek. Danıştay itirazı kabul ederse “soruşturma izni kararını” işlemden kaldıracak.

- Bakanın, “soruşturma izni vermemesi” halinde: Karara karşı soruşturma izni isteyen savcı, Danıştay Birinci Daire nezdinde karara itiraz edecek. Danıştay itirazı kabul ederse soruşturma izni verilmemesi kararını kaldıracak ve dosyayı Savcılığa gönderecek. Savcının itirazı Danıştay Birinci Daire tarafından reddedilirse dosya işlemden kaldırılacak.

İMAMOĞLU’NA YAPILAN

Prosedür böyle olmakla beraber, Danıştay Birinci Daire, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu hakkında yaptığına benzer şekilde “Belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak” hükmüne aykırı olarak görevini ihmal etmekten TCK 257. Maddeden verilen soruşturma izni kararına karşı yapılan itirazı kaldırmıştı. Suç vasfını, gerekçe göstermeden “İhaleye fesat karıştırma” kapsamında kabul etti ve dosyayı savcılığa göndermişti. Halen bu dava derdest olarak devam ediyor.

Peki, bir belediye başkanı ihale işlemlerinden cezai yönden sorumlu mudur ve  ihaleye fesat karıştırma suçunu işleyebilir mi? AKP hükümeti, 2005 yılında ilgili kanunlarda yaptığı değişikliklerle bakan, vali, belediye başkanı ve en üst diğer amirlerin ihale iş  ve işlemleri ve para ile ilgilerini kesti. Bu konuda memur statüsünde çalışanları görevlendirdi.

CEZAİ SORUMLULUK VAR MI?

Belediye başkanlarının (ve belediye meclis üyelerinin) kanuna göre görev suçu kapsamında ihale işlemlerinden cezai sorumlulukları bulunmuyor.

Belediye başkanlarının denetim sorumluluğu, ilgili birimlere mevzuatla verilen görevlerin yerine getirilmesi sırasında mevzuata aykırı bir durumun görülmesi halinde belediye başkanına yapılan ihbar ya da şikâyeti işleme koymamakla sınırlı.

Belediye başkanına bu konuda herhangi bir ihbar ve şikâyet ulaşmaması durumunda Belediye Başkanı olarak belediyenin tüm hizmet birimlerinin iş ve işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığını tek tek inceleyip denetlemesi fiilen mümkün olmadığı gibi hukuken de mümkün olmadığı değerlendirildi.

DANIŞTAY KARARI

Danıştay Birinci Daire 2021/1818 esas,2021/1733 sayılı kararında Belediye Başkanının üst yönetici sıfatıyla genel cezai sorumluluğundan söz edilemeyeceğine karar verdi.

“Yapılan hukuksal açıklamalar, Danıştay’ın yargısal içtihatları dikkate  alındığında, Kanun hükümlerine göre harcama yetkilisi olmadığından, ihale işlemlerine ait belgelerde imzası bulunmayan, bu belgelerin düzenlenmesine katkısı saptanamayan ihalelerle ilgili süreçte talimat verdiğine ya da dolaylı da olsa yönlendirmede bulundurduğuna ilişkin delil de bulunmayan belediye başkanlarının ayrıca kamu görevlilerinin söz konusu ihalelerle ilgili olarak usulsüzlükleri bulunduğuna dair kendisine bir ihbar ya da şikayette  bulunulduğuna dair somut bir tespitin de bulunmaması sebebiyle üst yönetici olarak yönetim ve denetim görevlerini yerine getirmediği savı ile suçlanamaz.”

Mansur Yavaş’ın da konser ihalelerinde imzasının bulunmadığı anlaşıldı. 11 Kasım’a kadar, İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya’nın nasıl karar vereceğini bekleyip öğreneceğiz...