Hayvanseverler Bakanlığı şikayet etti

Hayvan Haklarını Koruma Federasyonu (HAYFED), İçişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan ve 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’na aykırı olduğu belirtilen genelgeleri Kamu Denetçiliği Kurumu’na (Ombudsmanlık) şikayet etti.

Hazırlanan dilekçede, İçişleri ve Tarım - Orman Bakanlıklarının yayımladığı genelge ve müfettiş raporlarının, yasaların sınırlarını aşarak belediyelere fiilen “toplama ve öldürme yetkisi” tanıdığı ifade edildi.

Ulusal Hayvan Hakları Birliği adına yapılan başvuruda, şikayetin konusu şöyle özetlendi: “7527 sayılı Kanun’un uygulanmasında yürütme organlarınca yapılan yetki aşımı ve mevzuata aykırı işlemler hakkında inceleme ve soruşturma talep ediyoruz.”

Başvuruya göre, Tarım ve Orman Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı’nın yayımladığı genelge, talimat ve müfettiş raporlarında yer alan düzenlemeler, 5199 sayılı kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine açıkça aykırı. Bu belgelerle “yasada yer almayan yükümlülüklerin yürürlüğe sokulduğu” ve kanunla belirlenmiş sınırların genişletilerek yetki aşımı yapıldığı vurgulandı.

Dilekçede dört başlık altında mevzuata aykırılıklar sıralandı:
Tarım ve Orman Bakanlığı Genelgesi (31 Ocak 2025): Belediyelere tanınan 2028 yılına kadar bakımevi kurma süresi yok sayılarak, “hayvanların hemen toplanması” talimatı verildi. Bu durumun, büyük çoğunluğunda bakımevi bulunmayan belediyelerde yasa dışı uygulamalara neden olduğu belirtildi.

İçişleri Bakanlığı Genelgesi (2 Mayıs 2025):
Mevzuatta yer almayan “ara hayvan toplama istasyonları” kavramı yürürlüğe sokuldu. 5199 sayılı Kanun’un yalnızca “bakımevi” ve “doğal yaşam alanı” tanımlarını içerdiği hatırlatılarak, yeni bir tesis türü yaratmanın yetki aşımı olduğu ifade edildi.

Mülkiye Müfettişleri Raporu (Mart 2025):
Rapordaki “geçici toplama alanı oluşturulması” ve “besleme noktalarının kaldırılması” önerilerinin, hayvanları açlık ve susuzluğa mahkûm ettiği; bu önerilerin İl Hayvanları Koruma Kurulları’nda bağlayıcı kararlara dönüştürüldüğü aktarıldı.

CİMER ve 112 Üzerinden Hayvan Şikâyeti:
İçişleri Bakanlığı’nın genelgesiyle sokak hayvanlarının CİMER ve 112 üzerinden “şikâyet edilebilir” hale getirildiği, bu uygulamanın vatandaşları hayvanları ihbar etmeye teşvik ederek şiddeti meşrulaştırdığı savunuldu.

Ulusal Hayvan Hakları Birliği, Ombudsmanlıktan şu taleplerde bulundu:
Genelge, talimat ve raporların kanunilik ilkesi yönünden incelenmesi, Yetki sınırlarını aşan uygulamalara son verilmesi, İl Hayvanları Koruma Kurulları’nda alınan, mevzuata dayanmayan kararların iptal edilmesi, Sorumlu idareciler hakkında idari ve disiplin soruşturması başlatılması. Hak savunucuları, “İdare hukuku, kanuniliğe dayanır. Genelgeler yasaların üstüne çıkamaz; yaşam hakkı idari talimatlarla ihlal edilemez.” diyerek sürecin takipçisi olacaklarını açıkladı.