Günlerce yataktan kaldırmıyor! Vakalar tırmanışta... İşte Türkiye’deki durum ve çok kritik belirtiler

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

Çantalarımıza, palto ceplerimize tıkıştırdığımız maskeler, her köşede sıktığımız el dezenfektanları ve ateş ölçeri elimizden bırakmadığımız koronavirüs yıllarının rutinleri hepimiz için tarihe karışmış gibi görünüyordu. Ancak son haftalarda ofislerde, okullarda ve WhatsApp gruplarındaki sohbetlere tatsız bir cümle yeniden sızmaya başladı: “Galiba Covid oldum.”

Bir zamanlar Türkiye de dahil olmak üzere tüm dünyada hayatı durma noktasına getiren koronavirüs, son birkaç yıldır günlük bilincimizden büyük ölçüde silinmişti; fakat görünüşe göre yeniden atağa kalkmış durumda.

İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı’nın (UKHSA) son verileri, Covid kaynaklı hastaneye yatışların bir haftada yaklaşık yüzde 50 arttığını gösteriyor. Hastanelerde yapılan Covid testlerinin pozitif çıkma oranı ise yüzde 5,9’dan yüzde 7’ye yükseldi.

Londra’da bu artış daha da belirgin: Hastaneye yatışlar yedi gün içinde yüzde 80’e yakın artış gösterdi. En hassas yaş grubu olan 85 yaş üzerindekilerde ise 100 bin kişide 7,08 olan yatış oranı 12,43’e fırladı. Öte yandan bugünlerde çok daha az kişi test yaptırıyor, bu nedenle enfeksiyonun gerçek boyutu belirsizliğini koruyor.

Bu tablo, çoğumuzun bir daha sormak zorunda kalmayacağını umduğu rahatsız edici bir soruyu akıllara getirmeye yetiyor: Ne kadar endişelenmeliyiz?

'AMERİKAN COVID'İ VE DEĞİŞEN SEMPTOMLAR

Şu anda enfeksiyonlara ağırlıklı olarak yön veren varyant, yaygın olarak ‘Stratus’ adıyla bilinen ve ‘Amerikan COVID’i olarak anılan XFG türevi oluyor.

İlk olarak Ocak 2025’te tespit edilen bu varyant hem İngiltere’de hem de ABD’de yayılarak bilinen Covid semptomlarına yol açtı. Ancak öksürük ve ateşin yanı sıra bazı doktorlar, Stratus hastalarında mide ve bağırsak sorunları da gözlemlediklerini bildiriyor.

"5 GÜN BOYUNCA YATAĞA BAĞLANDIM"

Londra’da yaşayan 50’li yaşlardaki iki çocuk annesi bir kadın, Daily Mail’e yaptığı açıklamada hastalandıktan sonra 5 gün boyunca yatağa bağlandığını anlattı. Covid testi yaptırmayan kadın yaşadıklarını şöyle özetledi:

"Ben hiç hastalanmam; en son ne zaman hastalık izni aldığımı bile hatırlamıyorum. Ama ateşim, öksürüğüm, bacaklarımda ve eklemlerimde çok şiddetli ağrılarımla birlikte tamamen tükendiğimi hissettim. Sabahları ‘İyiyim’ dediğim anlar oluyordu ama öğleye doğru tekrar yatağa girmek zorunda kalıyordum. Günün büyük kısmını uyuyarak geçirdim."

Birkaç gün önce hastalanan genç kızı ise 10 gün geçmesine rağmen halen iyileşebilmiş değil:

"Çok şiddetli baş ağrısı, boğaz ağrısı, öksürüğü ve yüksek ateşi vardı; tamamen halsiz düşmüştü. Ardından göz ve akciğer enfeksiyonu gelişti. En sonunda ‘Bu normal değil’ diyerek doktora götürdük. Doktor, o gün benzer şikayetlerle gelen üçüncü hasta olduğunu söyledi."

TÜRKİYE'DEKİ TABLO NASIL?

Dünyadaki bu hareketlilik ve Batı’da tırmanan vakalar akıllara Türkiye’deki acil servislerin durumunu getiriyor. Sonbahar mevsimiyle birlikte Türkiye’deki poliklinik ve acil servislerde de hareketlilik gözlenirken, sahadaki gerçek durumu ve klinik tabloyu Acil Tıp Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Gültekin Akyol ile konuştuk.

"KLİNİK OLARAK COVID DÜŞÜNDÜREN VAKALAR ARTTI"

Şu anda acil servislerde Covid vakalarında bir artış gözlemlediklerini belirten Dr. Öğr. Üyesi Gültekin Akyol, durumu şöyle anlattı:

"Son dönemde başvuran hastalarımız arasında Covid düşündüren klinik tabloları daha sık görmeye başladığımızı söyleyebiliriz. Ateş, boğaz ağrısı, öksürük, belirgin halsizlik ve kas-eklem ağrılarıyla başvuran hastalarımız var. Ancak pandemi dönemine kıyasla Covid testi yapma oranımız oldukça azaldı. Bu nedenle ‘her 10 hastadan şu kadarı Covid’ gibi net bir oran vermek mümkün değil. Klinik olarak Covid düşündüğümüz hastalar var ancak bunların tamamını test ederek doğrulamıyoruz."

GRİP Mİ COVID Mİ?

Semptomların birbirine çok benzediğini vurgulayan Dr. Akyol, iki enfeksiyon arasındaki farklara ve test süreçlerine dikkat çekti:

"Şu anda gördüğümüz vakaların önemli bir kısmı üst solunum yolu enfeksiyonu şeklinde seyrediyor. Covid'de boğaz ağrısı, öksürük, burun akıntısı veya tıkanıklığı, halsizlik, baş ağrısı, kas-eklem ağrıları ve ateş görülebiliyor. Gripte ise genellikle daha ani başlayan yüksek ateş, belirgin kas-eklem ağrısı, baş ağrısı ve ciddi halsizlik biraz daha ön planda oluyor. Tat ve koku kaybı Covid açısından daha dikkat çekici bir bulgu olmakla birlikte eski varyantlarda olduğu kadar sık görmüyoruz. Sadece belirtilere bakarak Covid ile gribi kesin olarak birbirinden ayırmak mümkün değil. Kesin ayrım gerektiğinde test yapılması gerekiyor."

ÇOCUKLAR MI YETİŞKİNLER Mİ RİSK ALTINDA?

Okulların açılmasıyla birlikte viral enfeksiyonların yayılmasının beklendiğini aktaran Dr. Akyol, "Hem çocuklarda hem yetişkinlerde solunum yolu enfeksiyonu başvurularında artış görülebiliyor. Okulların açılmasıyla birlikte özellikle çocuklar arasında viral enfeksiyonların yayılması ve sonrasında aile içi bulaşın artması beklediğimiz bir durum. Ancak ağır hastalık açısından baktığımızda ileri yaştaki, bağışıklığı baskılanmış veya ciddi kronik hastalığı bulunan erişkinler bizim için daha önemli risk grubunu oluşturuyor” dedi.

EVDE YAPILAN TESTLER GÜVENLİ Mİ?

Vatandaşların evde uyguladığı hızlı testleri de değerlendiren Akyol, hızlı antijen testlerinin negatif çıkmasının Covid’i kesin olarak devre dışı bırakmadığını ifade etti. Akyol, “Özellikle hastalığın ilk günlerinde test negatif olabilir. Belirtiler devam ediyor ve Covid şüphesi yüksekse 48 saat sonra testin tekrarlanması düşünülebilir. Risk grubundaki hastalarda veya tanının tedaviyi değiştireceği durumlarda PCR gibi daha duyarlı testleri tercih edebiliriz” diye konuştu.

COVID ŞU ANDA GRİP GİBİ Mİ TEDAVİ EDİLİYOR?

Tedavi protokollerine de değinen Dr. Akyol, bilinçsiz antibiyotik kullanımına karşı uyarıda bulundu.

"Hafif seyreden ve risk grubunda olmayan hastalarda tedavi büyük ölçüde diğer viral solunum yolu enfeksiyonlarına benziyor. İstirahat, yeterli sıvı alımı, ateş ve ağrı kontrolü gibi destek tedavileri çoğu hasta için yeterli oluyor” diyen Gültekin Akyol ekledi:

“Ancak risk grubundaki hastalarda Covid'e özgü antiviral tedaviler gündeme gelebiliyor. Bu nedenle ileri yaşta, bağışıklığı baskılanmış veya önemli ek hastalıkları bulunan kişilerde Covid tanısı hâlâ önem taşıyor. Ayrıca Covid viral bir enfeksiyon olduğu için bakteriyel enfeksiyon düşünülmediği sürece antibiyotik kullanılması gerekmiyor."

KORUNMAK İÇİN NE YAPMALI?

Uzman Dr. Gültekin Akyol, almamız gereken tedbirleri ve hastaneye ne zaman başvurulması gerektiğini şu sözlerle özetledi:

"En önemli konu hasta olan kişinin enfeksiyonu başkalarına bulaştırmamaya dikkat etmesi. Ateş, öksürük ve belirgin solunum yolu şikâyetleri olan kişilerin özellikle yaşlılar, kronik hastalığı bulunanlar ve bağışıklığı baskılanmış kişilerle yakın temastan kaçınmasını öneriyoruz. Kalabalık ve kapalı alanların iyi havalandırılması, semptomu olan kişilerin gerektiğinde maske kullanması ve el hijyenine dikkat edilmesi hâlâ etkili önlemler.”

Akyol, nefes darlığı, göğüs ağrısı, bilinç değişikliği, oksijen seviyesinde düşme veya genel durumda belirgin kötüleşme varsa evde beklenmemesi gerektiğinin, vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmasının çok önemli olduğunun altını çizdi.