Gizemli balık ölümlerinin arkasında otomobil lastik şirketleri mi var? Dev dava sürüyor!

Dava, çevre grubu Earthjustice'in desteğiyle balıkçılar ve balıkçılık örgütlerinden oluşan bir koalisyon tarafından açıldı. İddialarına göre, lastiklerin aşınmasıyla salınan zehirli madde, yağmur suyu yoluyla nehirlere ve derelere karışarak Alaska'dan Kaliforniya'ya kadar somon balıkları için tehdit oluşturuyor.

Şirketler 2023 yılında davayı düşürmeye çalıştı, ancak federal bir yargıç taleplerini reddetti. Davanın merkezinde, on yıllardır lastikleri havadaki ozonun neden olduğu çatlamalardan korumak için kullanılan 6PPD katkı maddesi yer alıyor. Üreticiler, bu maddenin lastiklerin güvenliğini ve uzun ömürlülüğünü sağlamak için gerekli olduğunu düşünüyor.

Ancak zamanla 6PPD, yol yüzeyleri yoluyla yüzey sularına karışan 6PPD-kinona dönüşüyor. Yıllarca süren açıklanamayan somon ölümleri araştırmasının ardından, bu bileşik başlıca şüpheli olarak ortaya çıktı. Birçok bilimsel çalışma, 6PPD-kinonun çok küçük miktarlarda bile bazı balık türleri için son derece zehirli olduğunu gösteriyor.

Bilim insanı Edward Kolodziej pazartesi günü mahkemede 100 nanogramın bir balığı öldürmeye yetebileceğini ifade etti. Tek bir aracın lastiklerinin potansiyel toksisitesinin teorik olarak milyonlarca somonu etkileyebileceğini savundu. Lastik üreticileri bu yorumu reddediyor. Avukatları davayı dar kapsamlı ve spekülatif olarak nitelendiriyor.

Lastik üreticileri, lastik tasarımı ve üretiminde aynı düzeyde koruma sağlayan 6PPD'ye alternatif bir maddenin şu anda bulunmadığını savunuyor. Bir yasak, küresel lastik üretimini ciddi şekilde aksatabilir ve yol güvenliği ile tedarik zincirleri üzerinde olumsuz sonuçlar doğurabilir.

Dahası, üreticiler, yerine geçecek maddenin nihayetinde çevreye daha da zararlı olabileceği riskine karşı uyarıda bulunuyor. Dava, sektörün dolaylı çevresel zararlardan sorumlu tutulması açısından önemli bir sınav olarak görülüyor. Karar, lastik üretimi ve hassas ekosistemlerin korunması açısından geniş kapsamlı sonuçlar doğurabilir.