Gece kuşlarına uyarı: Geç saatlerde uyanık kalanlarda kalp ve felç riski artıyor

Yeni yayımlanan bir araştırma, geç saatlere kadar uyumayan 'gece kuşlarının' kalp ve damar sağlığı açısından risk altında olabileceğini ortaya koydu. Çalışmaya göre, gece geç saatlerde uyanık kalan kişiler, erken kalkanlara kıyasla kalp krizi veya inme geçirme olasılığı yüzde 16 daha yüksek.

Brigham and Women’s Hospital ve Harvard Tıp Okulu’ndan araştırmanın baş yazarı Sina Kianersi, “Gece kuşları sıklıkla sirkadiyen uyumsuzluk yaşıyor; yani iç vücut saatleri, doğal gün-gece döngüsü veya günlük rutinlerle örtüşmeyebiliyor,” dedi.

Kianersi, geç saatlere kadar uyanık kalanların kalp-damar sağlığını etkileyebilecek bazı davranışlara daha yatkın olduğunu da vurguladı. Bunlar arasında sağlıksız beslenme, sigara kullanımı ve yetersiz uyku öne çıkıyor.

Uyku ilacına gerek yok, doğa var!

Journal of the American Heart Association’da yayımlanan yeni bir çalışma, ortalama yaşı 57 olan 300 binden fazla yetişkini inceleyerek uyku alışkanlıklarının kalp-damar sağlığı üzerindeki etkilerini inceledi.

Katılımcıların yaklaşık yüzde 8’i kendilerini 'kesinlikle gececi' olarak tanımladı. Bu kişiler genellikle geç saatlerde uyur ve günün ilerleyen saatlerinde en yüksek aktivite düzeyine ulaşır.

Kalp-damar sağlığı, kilo, kolesterol, kan şekeri ve tansiyon ölçümleri ile sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, sigara kullanmama ve iyi uyku kalitesi gibi kriterler dikkate alınarak değerlendirildi. Araştırma sonuçlarına göre, gececilerde kötü kalp-damar sağlığı görülme olasılığı yüzde 79 daha yüksek çıktı.

Araştırmacılar ayrıca geç yatma ile kötü kalp-damar sağlığı arasındaki ilişkinin kadınlarda daha belirgin olduğunu tespit etti.

Çalışmanın bazı sınırlılıkları da var. Katılımcıların sabahçı mı yoksa akşamcı mı olduğunu gösteren kronotip, yalnızca tek bir öz-bildirim sorusu ile ölçüldü. Bu yöntem, yaşam boyunca değişebilecek uyku alışkanlıklarını yakalayamayabilir veya bazı yanlış sınıflandırmalara yol açabilir.

Sağlık uzmanları, gece geç saatlere kadar aktif olan kişilere yönelik bulguların, kalp-damar sağlığını iyileştirmek için bir yol haritası sunduğunu belirtti.

Chicago'daki Northwestern Üniversitesi'nde görev yapan ve araştırmada yer almayan Profesör Kristen Knutson, "Bu bulgular, gececilerde görülen daha yüksek kalp hastalığı riskinin kısmen sigara ve uyku gibi değiştirilebilir davranışlardan kaynaklandığını gösteriyor. Dolayısıyla akşam tiplerinin kalp-damar sağlıklarını iyileştirmek için seçenekleri var," dedi.

Knutson, gececi olmanın doğası gereği sağlıksız olmak anlamına gelmediğini vurgulayarak, çalışmanın sağlıklı yaşam tarzının önemini bir kez daha ortaya koyduğunu ifade etti.

Profesör ayrıca, “Gece geç saatlere kadar ayakta kalanlara yönelik özel programlar, yaşam tarzı alışkanlıklarını iyileştirmelerine ve kalp-damar hastalıkları riskini azaltmalarına yardımcı olabilir,” diye ekledi.

Biyolojik saat olarak bilinen sirkadiyen ritimler güçlü olduğunda, vücut 24 saatlik günle uyum içinde çalışır ve temel işlevler için net sinyaller gönderir. Ritimleri güçlü olan kişiler, program veya mevsim değişse bile uyku ve günlük aktivitelerini düzenli bir şekilde sürdürebilir.

Uzmanlar, biyolojik saatin bozulmasının obezite, kalp hastalıkları, tip 2 diyabet ve yüksek tansiyon gibi sağlık sorunları riskini artırabileceğini belirtti. Bu bozulma, düzensiz uyku veya beslenme alışkanlıkları, jet lag, vardiyalı çalışma veya gece ışığa maruz kalma gibi faktörlerden kaynaklanır.

Yakın tarihli bir araştırma ise, zayıf sirkadiyen ritimlerin demans riski ile de bağlantılı olabileceğini ortaya koydu.