FUNDA KARAYEL Şiddet fonlanıyor! 3 büyüklerin formaları oyunda kullanılıyor

Geçtiğimiz hafta yazdığım 'Oyunlar şiddeti artırıyor, bu nedenle yasaklanmalı' başlıklı yazım bazı oyuncuları oldukça sinirlendirdi belli ki. Oyunun ciddi bir fan kitlesi var. Tehlikenin bu denli büyük olduğunu ben de bilmiyordum ama bir grup "Yasaklanamaz" diye saldırdı, bir grup ise "Ohooo oyunlara gelene kadar neler var" dedi. Oyunu oynayan kişiler, tamam, oyunsuz kalacak diye gerginler ama oyunlara gelene kadar "Ohooo" diyenlere şaşkınım. Çünkü "Ona gelene kadar, buna gelene kadar" diye diye buralara geldik işte. Kimse hiçbir tehlikenin farkında değil. Dijital dünyada şiddetin sponsoru kim mesela, hiç düşündünüz mü? Ben düşündüm ve biraz PUBG sponsorlarını araştırdım. PUBG Mobile, Türkiye'de hem e-spor takımlarına hem de büyük spor kulüplerine sponsor olarak oyun içi entegrasyonlar ve reklam projeleri yürütüyormuş. 2026 yılı itibarıyla Türkiye'nin önde gelen üç büyük spor kulübü ile iş birlikleri bulunuyor.

Fenerbahçe, Beşiktaş ve Galatasaray: PUBG Mobile, Türkiye'nin en büyük üç kulübü olan Fenerbahçe, Beşiktaş ve Galatasaray ile sponsorluk anlaşmaları imzalayarak takımların formalarını, renklerini ve özel içeriklerini oyun içine entegre etmiştir. Evet, dijital çağın en keskin çelişkilerinden biriyle karşı karşıyayız. Şiddeti azaltma söylemi yükselirken, aynı anda şiddeti besleyen içerikler daha görünür, daha kârlı ve daha yaygın hale geliyor. Sosyal medyada algoritmaların daha sert görüntüleri öne çıkarması, oyun dünyasında şiddet estetiğinin pazarlanabilir bir ürün haline gelmesi ve gençlerin bu içeriklerle erken yaşta tanışması, bu paradoksu daha da belirgin kılıyor. PUBG Mobile gibi oyunlar yalnızca bir eğlence ürünü değil, aynı zamanda devasa bir ekonomi. Türkiye'de Fenerbahçe, Galatasaray ve Beşiktaş gibi kulüplerle yapılan iş birlikleri, oyunun kültürel alanlara nasıl entegre edildiğini gösteriyor.

GENÇLİK KÜLTÜRÜNE YERLEŞTİ
Burada mesele yalnızca bir sponsorluk değil; şiddet temelli bir oyunun, kitlesel aidiyetlerin ve gençlik kültürünün merkezine yerleşmesi. Tam da bu noktada paradoks başlıyor: "Şiddet azalsın" diyen toplumsal aktörler, farkında olarak ya da olmayarak, şiddeti estetize eden ve normalleştiren sistemin bir parçası haline gelebiliyor. Bu tabloyu sadece oyunlar üzerinden okumak eksik olur. Sosyal medya platformlarının algoritmaları, kullanıcıyı platformda tutmak için çoğu zaman daha çarpıcı, daha sarsıcı içerikleri öne çıkarıyor. Şiddet, dikkat çektiği için ödüllendiriliyor. Bu da özellikle çocuklar ve gençler için bir maruziyet döngüsü yaratıyor. Ne kadar çok izlenirse, o kadar çok gösteriliyor.

DÜNYA BU KONUDA NE YAPIYOR?
Bazı ülkeler, algoritmik şeffaflık ve içerik denetimi konusunda daha katı adımlar atmaya başladı. Örneğin Avrupa Birliği'nin Dijital Hizmetler Yasası (DSA), platformların zararlı içerikleri sınırlaması ve algoritmalarını daha şeffaf hale getirmesi için önemli bir çerçeve sunuyor. İngiltere'de "Online Safety Act" benzeri düzenlemeler, çocukların zararlı içeriklere erişimini azaltmayı hedefliyor. Ancak bu önlemler hâlâ reaktif; yani sorun büyüdükten sonra müdahale ediyor. Eğitim tarafında ise daha umut verici örnekler var.

Finlandiya gibi ülkeler, medya okuryazarlığını küçük yaşlardan itibaren müfredata dahil ederek çocukların gördükleri içerikleri sorgulamasını sağlıyor. Japonya'da okullarda zorbalıkla mücadele için sistematik rehberlik programları uygulanıyor. Kanada'da bazı okullar, "duygusal öğrenme" (social-emotional learning) programlarıyla öğrencilerin empati kurma becerilerini geliştiriyor. Bu tür yaklaşımlar, şiddeti sadece yasaklamak yerine, onun kök nedenlerini hedef alıyor. Dünya tamamen umutsuz değil, ama mevcut gidişat kendi kendine düzelmeyecek kadar karmaşık. Paradoks açık. Şiddeti kınayan sistem, aynı anda onu besliyor. Bu çelişkiyi çözmek için sadece yasaklar değil; eğitim, kültür ve teknoloji politikalarının birlikte düşünülmesi gerekiyor. Aksi halde, çocukların maruz kaldığı dünya ile yetişkinlerin savunduğu değerler arasındaki uçurum daha da büyüyecek.