Ergenlikte en sık görülen 4 besin eksikliği: Yorgunluk, öğrenme güçlüğü ve kemik gelişimine dikkat! Son Haberler

Ergenlik dönemi, bebeklikten sonra büyüme ve gelişmenin en hızlı gerçekleştiği yaşam evrelerinden biri olarak öne çıkıyor. Boy uzaması, kemik mineral yoğunluğunun artması ve hücre yenilenmesinin hızlanmasıyla birlikte vücudun enerji ve besin ögesi gereksinimleri de yükseliyor. Yeterli ve dengeli beslenmenin önem kazandığı dönemde vitamin ve mineral eksiklikleri, gençlerin fiziksel gelişiminin yanı sıra öğrenme süreçlerini ve günlük yaşamlarını da etkileyebiliyor.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Hülya Yiğit İspiroğlu, ergenlik döneminde beslenmeye bağlı olarak obezite, zayıflık ve çeşitli vitamin-mineral eksikliklerinin görülebildiğini belirtti. Özellikle D vitamini, demir, B12 vitamini ve folik asit eksikliklerine dikkat çeken İspiroğlu, büyümenin hızlandığı dönemde besin gereksinimlerinin karşılanmasının önemini anlattı. Uzman, fiziksel olarak aktif olan ve spor yapan ergenlerin enerji, sıvı ve mineral ihtiyaçlarının da dikkate alınması gerektiğini ifade etti.

ERGENLİKTE BÜYÜME HIZLANDIKÇA BESİN İHTİYACI ARTIYOR

Bebeklik döneminden sonra büyümenin en hızlı gerçekleştiği evrenin ergenlik olduğunu belirten Hülya Yiğit İspiroğlu, gelişim sürecinde vücudun ihtiyaç duyduğu enerji ve besin ögelerinin arttığını söyledi. İspiroğlu, “Bu dönemde ergenlerin kalori gereksinimleri ile protein, vitamin ve mineral gereksinimleri artar” ifadelerini kullanarak günlük beslenmenin büyüme ve gelişme üzerindeki önemine işaret etti.

Ergenlik döneminde yeterli ve dengeli beslenmenin sağlanamaması, farklı beslenme sorunlarıyla birlikte görülebiliyor. İspiroğlu, ergenlerde obezite ve zayıflığın yanı sıra vitamin ve mineral yetersizliklerinin de karşılaşılan sağlık sorunları arasında bulunduğunu belirtti. D vitamini, demir, B12 vitamini ve folik asit eksikliklerinin özellikle dikkat edilmesi gereken beslenme sorunları olduğunu aktardı.

D VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ KEMİK GELİŞİMİNİ ETKİLEYEBİLİYOR

Ergenlik döneminde kemik gelişiminin hızlanması ve kemik mineral yoğunluğunun artması, D vitamini ihtiyacını önemli hale getiriyor. D vitamini, kalsiyumun vücutta kullanılmasına katkı sağlayarak kemiklerin normal gelişimi ve mineralizasyonunda görev alıyor. Hülya Yiğit İspiroğlu, büyümenin hızlandığı yıllarda D vitamininin yeterli düzeyde alınmasının kemik sağlığı açısından önem taşıdığını belirtti.

D vitamini yetersizliğinin kemik sağlığıyla ilgili çeşitli sorunlara yol açabileceğini ifade eden İspiroğlu, osteomalazi, osteoporoz ve kemik kırıklarının görülebileceğini söyledi. Uzman, D vitamini eksikliğiyle polikistik over sendromu ve atopik dermatit gibi sağlık sorunları arasında da ilişki bulunabildiğine dikkat çekti. Söz konusu hastalıkların gelişiminde farklı etkenler de rol oynayabildiğinden D vitamini eksikliği tek başına neden olarak değerlendirilmemeli.

D VİTAMİNİ HANGİ BESİNLERDE BULUNUR?

D vitamininin besinsel kaynakları arasında yağlı balıklar ve yumurta yer alıyor. İspiroğlu, beslenmeyle alınan D vitamininin yanı sıra güneş ışığından uygun koşullarda yararlanmanın da vücudun D vitamini üretiminde önemli olduğunu belirtti. Güneş ışığının etkisiyle deride D vitamini sentezlenirken kişinin yaşı, cilt özellikleri, mevsim ve güneşe maruz kalma koşulları üretim miktarını etkileyebiliyor.

D vitamini düzeyinin değerlendirilmesinde bireysel ihtiyaçlar ve sağlık durumu önem taşıyor. Özellikle eksiklik şüphesi bulunan ergenlerde vitamin takviyesinin gerekli olup olmadığı, sağlık profesyonelleri tarafından yapılacak değerlendirmeyle belirleniyor.

DEMİR EKSİKLİĞİ YORGUNLUK VE ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜNE NEDEN OLABİLİYOR

Ergenlik döneminde dikkat edilmesi gereken bir diğer mineral demir olarak öne çıkıyor. Demir, vücutta oksijen taşınmasında, birçok organın normal işleyişinde ve hücresel süreçlerde görev alıyor. Büyümenin hızlandığı yıllarda demir ihtiyacının karşılanamaması, çeşitli fiziksel ve bilişsel belirtilerle kendini gösterebiliyor.

Hülya Yiğit İspiroğlu, demir eksikliğinde yorgunluk, halsizlik, iştah azalması ve öğrenme güçlüğü görülebileceğini belirtti. Günlük yaşamda enerji düşüklüğü yaşayan veya derslere odaklanmakta zorlanan ergenlerde demir eksikliği de değerlendirilmesi gereken olasılıklar arasında bulunuyor. Ancak söz konusu belirtiler farklı sağlık sorunlarında da ortaya çıkabildiği için eksikliğin belirlenmesinde tıbbi değerlendirme gerekiyor.

DEMİR İÇEREN BESİNLER NELER?

Demir açısından zengin besinler arasında kırmızı et, yumurta ve kuru baklagiller yer alıyor. Hayvansal kaynaklı besinlerde bulunan hem demiri, bitkisel kaynaklardaki hem olmayan demire göre genellikle daha yüksek oranda emiliyor. Demir içeren besinlerin günlük beslenmede yeterli miktarda bulunması, ergenlik dönemindeki gereksinimlerin karşılanmasına katkı sağlıyor.

Toplumda demir bakımından zengin olduğu düşünülerek sıkça tüketilen pekmez hakkında da bilgi veren İspiroğlu, pekmezde bulunan demirin emilebilirliğinin hayvansal kaynaklı besinlere göre daha düşük olduğunu vurguladı. Bitkisel demir kaynaklarının C vitamini içeren besinlerle birlikte tüketilmesi ise demir emilimini destekleyebiliyor.

B12 VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ BİLİŞSEL İŞLEVLERİ ETKİLEYEBİLİYOR

B12 vitamini, DNA sentezi, hücre bölünmesi, kırmızı kan hücresi üretimi ve sinir sisteminin normal işleyişinde görev alıyor. Ergenlik döneminde büyüme ve hücre yenilenmesinin hızlanması, söz konusu vitaminin yeterli düzeyde alınmasını önemli hale getiriyor. B12 eksikliği, özellikle hızlı hücre yenilenmesinin gerçekleştiği dokularda çeşitli sağlık sorunlarıyla ilişkilendiriliyor.

Hülya Yiğit İspiroğlu, B12 vitamini yetersizliğinin bilişsel işlevlerde azalmaya ve duygu durum değişikliklerine neden olabileceğini belirtti. Öğrenme, dikkat ve zihinsel performansla ilgili sorunlarda vitamin eksikliklerinin de dikkate alınabileceğini ifade eden uzman, B12 vitamininin yeterli miktarda alınmasının önemine işaret etti.

FOLİK ASİT EKSİKLİĞİ HÜCRE BÜYÜMESİNİ VE YENİLENMESİNİ ETKİLİYOR

B9 vitamini olarak da bilinen folat, DNA sentezi ve hücre büyümesinde görev alan temel besin ögelerinden biri olarak biliniyor. Folik asit ise folatın özellikle takviyelerde ve zenginleştirilmiş besinlerde kullanılan formunu oluşturuyor. Ergenlikte hücre çoğalmasının ve doku gelişiminin hızlanması, yeterli folat alımının önemini artırıyor.

İspiroğlu, folat ve B12 vitamininin yetersiz alınması durumunda hızlı büyüyen ve yenilenen dokuların etkilenebileceğini ifade etti. Folat eksikliği kansızlıkla ilişkili olabiliyor ve bazı durumlarda bilişsel işlevler ile duygu durumunu da etkileyebiliyor. Uzman, ergenlik döneminde söz konusu vitaminlerin besinlerle yeterli miktarda karşılanması gerektiğini belirtti.

B12 VE FOLİK ASİT HANGİ BESİNLERDE BULUNUR?

B12 vitamini açısından zengin besinler arasında kırmızı et, beyaz et, balık, yumurta ve peynir gibi hayvansal kaynaklı ürünler bulunuyor. Folat bakımından zengin besinler arasında ise koyu yeşil yapraklı sebzeler ve kuru baklagiller yer alıyor. İki besin ögesi farklı kaynaklardan karşılandığı için günlük beslenmede çeşitliliğin sağlanması önem taşıyor.

Hülya Yiğit İspiroğlu, ergenlerin beslenmesinde hayvansal protein kaynaklarına, sebzelere ve kuru baklagillere yer verilmesi gerektiğini söyledi. B12 ve folat alımının yeterli olması, hücre yenilenmesi ve büyüme süreçlerinin normal şekilde sürdürülmesine katkı sağlıyor.

SPOR YAPAN ERGENLERİN ENERJİ VE SIVI İHTİYACI DA ÖNEMLİ

Ergenlik döneminde düzenli fiziksel aktivite yapan ve sporla ilgilenen gençlerin beslenme ihtiyaçları da önem taşıyor. Büyüme ve gelişmenin devam ettiği yıllarda sporla birlikte enerji harcamasının artması, beslenmenin hem günlük aktiviteleri hem de fiziksel gelişimi destekleyecek şekilde düzenlenmesini gerektiriyor.

Hülya Yiğit İspiroğlu, spor yapan ergenlerde günlük enerji gereksinimlerinin mümkün olduğunca doğal besinlerle karşılanmasının önemini vurguladı. Fiziksel aktivite sırasında terlemeyle sıvı ve elektrolit kayıplarının oluşabildiğini hatırlatan uzman, özellikle sıvı ihtiyacının karşılanmasına dikkat edilmesi gerektiğini ifade etti.

ERGENLİKTE DENGELİ BESLENME ZİHİNSEL VE FİZİKSEL GELİŞİMİ DESTEKLİYOR

Yeterli ve dengeli beslenme, ergenlik döneminde büyüme, kemik sağlığı, hücre yenilenmesi ve normal zihinsel işlevlerin desteklenmesinde rol oynuyor. Protein, enerji, vitamin ve mineral ihtiyaçlarının beslenme yoluyla karşılanması; hem günlük yaşamın hem de fiziksel aktivitenin gerektirdiği besin ögelerinin alınmasını sağlıyor.

İspiroğlu, sporcu ergenlerin sıvı gereksinimlerinin karşılanması, terlemeyle kaybedilen minerallerin yerine konulması ve enerji ihtiyaçlarının doğal beslenmeyle desteklenmesinin zihinsel ve fiziksel gelişim açısından gerekli olduğunu belirtti. Ergenlik döneminde D vitamini, demir, B12 ve folat eksikliklerinin değerlendirilmesi ve beslenme düzeninin bireysel gereksinimlere göre oluşturulması önem taşıyor.