Emine Erdoğan: Kalıcı bir Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Mekanizması kurulmalı

Emine Erdoğan, Sıfır Atık Vakfı tarafından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı, BM Çevre Programı (UNEP) ve BM-Habitat iş birliğiyle "Sıfır Atık Hareketi: İnsan, Mekan, Dönüşüm" temasıyla gerçekleştirilen Uluslararası Sıfır Atık Forumu kapsamında düzenlenen "BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu 4. Resmi Toplantısı"na başkanlık etti.

Toplantının açılış konuşmasını yapan Erdoğan, BM Genel Sekreter Yardımcıları, Sierra Leone Cumhurbaşkanı Julius Maada Bio'nun eşi Fatima Maada Bio ve Danışma Kurulu üyelerini selamlayarak başladığı konuşmasında, bugün birçok sevinci ve heyecanı bir arada yaşadıklarını söyledi.

Bunların en başında ekip arkadaşlarını bir kez daha Türkiye'de ağırlamanın geldiğini vurgulayan Emine Erdoğan, "Bilmenizi isterim ki Danışma Kurulu'muzda yakaladığımız ruhun, benim nezdimde, gerçekten çok özel bir yeri var. Yürüttüğümüz çalışmalar kadar, kurduğumuz dostluklar da bir o kadar anlamlı. Bugün ayrıca dünyanın en büyük sıfır atık organizasyonu olan Uluslararası Sıfır Atık Forumu'nu düzenlemenin bahtiyarlığı içindeyim" diye konuştu.

Erdoğan, geçen yıl 13 Aralık'taki üçüncü toplantılarında forumun hazırlıklarını sürdürdüklerini söylediğini anımsatarak, kurdukları bu güzel hayalin hayata geçtiğini görmekten kıvanç duyduğunu dile getirdi.

Sıfır Atık Vakfının çok titiz çalışarak büyük bir iş başardığını vurgulayan Emine Erdoğan, şunları kaydetti:

"Sizlerin de gerek hazırlık süreçlerinde gerekse forum esnasında, panelist olarak forumumuza anlamlı katkılar sunduğunuzu biliyorum ve hepinize en içten şükranlarımı sunmak istiyorum. Sıfır Atık Forumu'nu daha ilk senesinde 108 ülkeden yüzlerce katılımcıyla gerçekleştiriyoruz. Bakanlar, belediye başkanları, uluslararası kuruluş temsilcileri gibi özel bir katılımcı profilini ağırlıyoruz. Ne mutlu ki, çevre hareketinin kalbi, bugün İstanbul’da atıyor."

"Sıfır atık kararı artık bir Birleşmiş Milletler politikasıdır"

Emine Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Sıfır Atık Hareketi 21. yüzyılın en büyük iyilik hareketidir. Elbette, Türkiye olarak bu hareketin öncü ülkesi olmaktan ve 'sıfır atığı' yerelden küresele taşımaktan büyük gurur duyuyoruz. 2022 Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda kabul edilen sıfır atık kararı artık bir Birleşmiş Milletler politikasıdır. Sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin kilit unsurudur. Bu vesileyle ihdas edilen Danışma Kurulu'muz da 2023'ten bu yana sıfır atık politikalarının küresel yönünü belirliyor. Biz de Türkiye olarak bu süreçte verdiğimiz tüm vaatlerimizi yerine getirdik. Sıfır Atık Vakfımızı hemen devreye aldık. Bu Vakıf, Birleşmiş Milletler kurumlarıyla eşgüdüm içinde çalışan ve küresel sıfır atık uygulamalarına sahada destek sağlayan öncü bir yapı oldu."

Vakfın, kısa sürede çok kapsamlı inisiyatifler hayata geçirdiğini ifade eden Erdoğan, bunlardan birinin önceki toplantılarında haberini verdikleri Sıfır Atık Enstitüsü olduğunu söyledi.

"Sıfır Atık Forumunu her yıl düzenleyerek kalıcı hale getireceğiz"

Bu enstitünün şimdi bilgi, iyi uygulama ve politika paylaşımını sağlayan uluslararası bir merkez olarak faaliyet sürdürdüğüne dikkati çeken Emine Erdoğan, şöyle devam etti:

"Yine, geçmiş önerilerimiz arasında yer alan Sıfır Atık Ödülleri’nin lansmanını bu sene 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü'nde yaptık. Bu inisiyatiflerin bir diğeri ise Sıfır Atık Fonu'dur. Az gelişmiş ülkelerdeki sıfır atık projelerinin desteklenmesi için kurulan bu finansal mekanizma, iklim adaletinin sağlanmasında çok önemli bir adımdır. Bu konuya gerçekten çok önem veriyoruz. Çünkü küresel karbon salımının sadece yüzde 4'üne neden olan ülkelerin iklim değişikliğinden orantısız etkilenmesi küresel adalet anlayışını zedeliyor. Çevre sorunlarının maliyetini tek başlarına göğüslemeye çalıştıkları bu döngü mutlaka kırılmalıdır. Önümüzdeki süreçte bu girişimlerimizi daha da ileriye taşıma niyetindeyiz. Öncelikle Sıfır Atık Forumu'nu her yıl düzenleyerek kalıcı hale getireceğiz."

Sıfır Atık Forumu'nun, küresel bilgi paylaşımının en önemli platformu olmasını ve küresel sıfır atık hareketinin operasyonel liderliğini üstlenmesini hedeflediklerini belirten Erdoğan, bunun yanında İstanbul'un sıfır atığın küresel merkezi olmasını arzu ettiklerini vurguladı.

"İstanbul, sıfır atığın başkenti olacak"

İstanbul'un üç evrensel imparatorluğa başkentlik yapmış kadim bir yurt olduğunu belirten Emine Erdoğan, kentin bugün de dünya üzerindeki en önemli kültür, turizm, sanat, finans ve ticaret başkentlerinden biri olmaya devam ettiğini söyledi.

Erdoğan, "İstanbul'un öyle dinamik bir ruhu var ki ben ona 'yeni başlangıçların şehri' diyorum. İşte biz bu ruhu sıfır atıkla da buluşturacağız ve bundan sonra İstanbul sıfır atığın başkenti, insanlığın sürdürülebilir gelecek vizyonunun merkezi, doğa dostu girişimlerin başlangıç noktası olacak inşallah" dedi.

Emine Erdoğan, konuşmasında şu ifadelere yerdi:

"2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine ulaşmak için önümüzde yalnızca 5 yıl kaldı ve maalesef hedeflerin henüz yüzde 18’i gerçekleştirilebildi. Bu süreci hızlandırabilmek için farkındalık çalışmalarına ağırlık vermemiz gerektiği inancındayım. Kadınlar ve çocuklar ana hedef kitlemiz olmalıdır. Onların nesilleri ve geleceği şekillendiren gücünü Sıfır Atık Hareketine etkin bir şekilde kanalize etmeliyiz. Yeri gelmişken, Sierra Leone Cumhuriyeti Devlet Başkanı'nın eşi kıymetli kardeşim Fatima'yı tebrik ediyorum. Afrika Devlet Başkanları Eşleri Teşkilatı'nda dönem başkanı olarak yürüttüğü projeleriyle Afrika'da, sıfır atığın öncüsü oldu. İnsanlık ailesine olan büyük katkılarından dolayı kendisine teşekkür ediyorum. Sıfır atık çalışmalarına dahil etmemiz gereken bir diğer önemli başlıksa yerel kültürlerin çevre dostu uygulamalarıdır."

"Örneklerin araştırılması ve bir envanterinin çıkarılmasını öneriyorum"

Küreselleşmenin yerel kültürleri erozyona uğrattığı ve bu süreçte ekolojik kültürün de toplumsal hafızadan silindiğini belirten Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Geleneksel Türk evlerindeki yazlık ve kışlık kat ayrımı enerji verimliliği uygulaması için çok güzel ve tarihsel bir örnektir. Keza, gıda muhafazası için kullanılan doğal depolar, buzluk mağaraları ve mahzenler insan-doğa uyumundan ve binlerce yıllık deneyimden doğan uygulamalardır. Elektrik gerektirmeyen geleneksel mutfak aletleri de ekolojik tasarım ve tasarruf kültürü için ilham kaynaklarıdır. Her kültürün kendi coğrafyasıyla şekillenmiş nice ufuk açan uygulama var. Bugün karşı karşıya olduğumuz küresel sorunların çözümünde modern bilimle birlikte bu geleneksel bilgi ve yöntemlerden de mutlaka faydalanmalıyız. O nedenle bu örneklerin araştırılması ve bir envanterinin çıkarılmasını öneriyorum. Böylelikle hem ekolojik kültürü koruma altına alabiliriz hem de sıfır atık yaşam modelinin uygulanmasında önemli bir motivasyon kaynağı sağlarız."

Erdoğan, sosyal medya mecralarında sürdürülebilir yaşam temalı kullanıcı hesaplarının giderek daha çok ilgi gördüğünü, bu hesapların çoğunun genç insanlara ait olmasını çok umut verici bulduğunu kaydetti.

Sıfır Atık Hareketinin yeni bir açılım yapacağı noktanın tam olarak burası olduğu görüşünde olduğunu ifade eden Erdoğan, bu fırsatın iyi değerlendirildiği takdirde iki yönlü kazanım sağlayabileceklerini ifade etti.

Emine Erdoğan, "Hem yerel bilgeliği yeniden gündelik yaşamın bir parçası haline getirerek geleceğe aktarabiliriz hem de sosyal medyaya tüketim kültürünü besleyen değil, sıfır atık hareketine hizmet eden yeni bir kimlik kazandırabiliriz" dedi.

"Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Mekanizması kurulmalı"

Danışma Kurulu'nun çatısı altında 2 yıl geçirdiklerini birçok başarıya imza attıklarını vurgulayan Erdoğan, şunları kaydetti:

"Bu zamana sığdırdıklarımıza baktığımızda, görüyoruz ki kurulumuzun çalışmaları sıfır atığın küresel çapta kurumsallaşmasında büyük bir rol oynadı. 2026 yılında üç yıllık görev süremizi tamamlamış olacağız. Ancak şunu çok iyi biliyorum ki sıfır atık anlayışı etrafında inşa ettiğimiz bu güçlü birliktelik devam edecektir. Birleşmiş Milletler Habitat ve Birleşmiş Milletler Çevre Programının koordinasyonunda, Sıfır Atık Vakfımızın da desteğiyle kalıcı bir Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Mekanizması kurulmalıdır. Sıfır Atık Forumu da bu platformun evrensel yüzü ve bilgi merkezi olmalıdır. 2026 bizim için bir son değil bilakis yeni bir yolculuğun başladığı tarih olacaktır. Yoğun bir gündemimiz var sizlerin fikir ve önerilerini dinlemeyi büyük bir heyecanla bekliyorum."