Emekli olmadan kıdem tazminatı nasıl alınır? Sosyal Güvenlik Haberleri

7000 GÜNLE KIDEM TAZMİNATI NASIL ALINIR? Sigorta girişim 15.01.1999 tarihinde yapıldı, 43 yaşındayım. Bir firmada 10 seneyi aşkın süredir çalışmaktayım. Prim günümün 7000 olmasına 400 gün kaldı. İş yerinden istifamı vermek istiyorum. SGK’dan kağıt almamı söylediler. İzleyeceğim yol nasıl olmalı? İstifa dilekçesinde sebep yazmasam kabul olur mu? (Yavuz B.) 7000 prim günüm doldu. Kendi isteğimle işten ayrılırsam kıdem tazminatımı nasıl alabilirim? Tabii yaş ve sigortalılık sürem dolmadı. (Engin S.) SORULARINIZ İÇİN: [email protected]

Haklı bir sebep olmadan kendi isteği ile işten ayrılan işçinin kıdem tazminatı alabilmesi için yaş dışındaki emeklilik koşullarını yerine getirmesi gerekir. Yaş dışındaki emeklilik koşulları ise işe giriş tarihine göre değişir.

İlk defa sigortalı çalışmaya 8 Eylül 1999 tarihinden önce başlayanlar: 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim günü.

İlk defa sigortalı çalışmaya 8 Eylül 1999 – 30 Nisan 2008 tarihleri arasında başlayanlar: İki farklı koşul söz konusu. Ya 7000 prim gününün tamamlanması ya da 25 yıl sigortalılık süresi ve 4500 prim günü koşulunun birlikte sağlanmasıdır.

30 Nisan 2008 tarihinden sonra çalışmaya başlayanlarda ise sigortalılık süresi aranmaz. Bu dönemde işe başlama tarihine göre aranan prim günü koşulları şöyle:

01.05.2008 – 31.12.2008 4600

01.01.2009 – 31.12.2009 4700

01.01.2010 – 31.12.2010 4800

01.01.2011 – 31.12.2011 4900

01.01.2012 – 31.12.2012 5000

01.01.2013 – 31.12.2013 5100

01.01.2014 – 31.12.2014 5200

01.01.2015 – 31.12.2015 5300

01.01.2016 ve sonrası 5400

Yavuz Bey ilk defa sigortalı çalışmaya 8 Eylül 1999 tarihinden önce başlamış olduğu için kendi isteğiyle ayrıldığında kıdem tazminatı almaya çoktan hak kazanmış bulunuyor. Engin Bey ilk defa sigortalı çalışmaya ne zaman başladığını belirtmemiş ama 7000 prim gününü doldurduğuna göre o da her koşulda kıdem tazminatını almaya hak kazanmış görünüyor.

Yukarıda anlattığım koşulları yerine getirmiş kişiler işten ayrılmadan önce evvela bağlı bulundukları sosyal güvenlik merkezine veya il sosyal güvenlik müdürlüğüne başvurarak kıdem tazminatı yazısı talep etmelidir. Alınan yazı, işverene sunulan dilekçeye eklenmelidir. Dilekçede, ekteki belgeye atıf yapılmak suretiyle yaş dışındaki emeklilik koşullarının yerine getirilmiş olduğu belirtilerek, kıdem tazminatı ve diğer alacaklarının ödenmesi talebiyle iş akdinin sona erdirildiği ifade edilmelidir.

SGK’dan söz konusu yazıyı alıp dilekçeye eklemeyenler veya nasıl olsa hak kazandım diyerek SGK’dan alınan yazıya atıfta bulunmadan iş akdini feshedenler kıdem tazminatını riske atarlar. İş akdini fesih yazısında yaş dışındaki emeklilik koşullarını sağladığı için işten ayrılacağını belirtmek dışında herhangi bir gerekçe göstermek gerekmiyor. İşten ayrıldıktan hemen sonra başka bir işte çalışmanızda da hiçbir engel bulunmuyor. Yargıtay’ın, yaş dışındaki emeklilik koşullarını yerine getiren işçinin işten ayrıldığında kıdem tazminatı alması kanunen tanınmış bir hak olduğundan, işten ayrıldıktan sonra işçinin isterse başka bir işte çalışmaya devam edebileceği yönünde verilmiş çok sayıda kararı bulunuyor.

BAĞ-KUR’DA KISMİ EMEKLİLİK KOŞULLARI NELERDİR? 20.06.1967 Doğumluyum. 4/B tescil tarihim 01.08.1994 (Çiftçi BAĞ-KUR). Uzun vade başlangıç tarihim 01.01.1999. 4B toplam gün sayısı 3630. Kısmi emeklilikten faydalanabilir miyim? (Süleyman H.)

BAĞ-KUR statüsünde çalışanların kısmi emeklilik koşulları sigortalı çalışmaya başlama tarihine göre değişmektedir. İlk defa sigortalı çalışmaya 8 Eylül 1999 öncesi başlayan BAĞ-KUR’lular en az 5400 prim günü olmak şartıyla kadın ise 56, erkek ise 58 yaşında kısmi emekli olabilirler. Çalışmaya 8 Eylül 1999 – 30 Nisan 2008 tarihleri arasında başlayan BAĞ-KUR’lular da kadın ise 60, erkek ise 62 yaşını doldurmuş ve en az 5400 prim günü ödenmiş olması şartıyla kısmi emekli olabilirler.

Yaş koşulunu doldurmuşsunuz ancak 5400 prim gününü doldurmanız gerekiyor. Prim gününü doldurduğunuz tarihte kısmi emekli aylığı bağlatabilirsiniz.

ÇALIŞMADAN EMEKLİLİK HAKKI NASIL ELDE EDİLİR? Doğum tarihim 27. 04.1979. SSK’lı çalışmaya 19.04.2004 tarihinde başladım. Ağustos ayında 4500 günüm doluyor. İşten de ayrılıyorum. Bu şartlarda emeklilik için yaşı bekleyerek, çalışmadan emeklilik hakkı elde ediyor muyum? (Yasemin A.)

Okurlardan çok sık “çalışmadan emeklilik” şeklinde mesajlar geliyor. Ancak, kanunda çalışmadan emeklilik diye bir kavram yoktur. Bununla kastedilen yaş dışındaki emeklilik koşullarının yerine getirdikten sonra çalışmadan emekliliği beklemektir.

SSK statüsündekiler için ilk defa 8 Eylül 1999 – 30 Nisan 2008 tarihleri arasında çalışmaya başlayanlarda yaş dışındaki asgari emeklilik koşulu 7000 prim günüdür. Hatta prim günü 7000’den az olmakla birlikte en az 25 yıl sigortalılık süresi ve en az 4500 prim günü bulunan SSK’lılara ise kısmi emekli aylığı bağlanabilmektedir.

Ancak, az prim günü ile emekli olanlara bağlanacak emekli aylığı da en düşük emekli aylığı düzeyinde kalacaktır. Çalışma imkânınız varsa, devam etmeniz halinde emekli aylığınız artar.

1998’DE BAĞ-KUR GİRİŞLİ OLUP 2013’TE MEMURLUĞA BAŞLAYAN EYT’DEN YARARLANIR MI? BAĞ-KUR’lu olarak işe giriş tarihim 29/12/1998. 360 gün prim sonunda terk ediş olarak dükkanı kapattık. Sonrasında uzun süre beklemede kaldım. 22/02/2013’e kadar 1260 gün SSK primim oldu. 2013’ten itibaren memur olarak çalışıyorum. Toplam 5930 gün primim oldu. Yıl 27 görünse de prim günüm eksik, yaşım 45. EYT’liyim ama SGK 9000 gün prim istiyor diye okuyorum. Ben ne zaman ve nasıl emekli olabilirim? 9000 günü tamamlamam gerekiyor mu? Başka seçeneğim var mı? (Erkan T.)

Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesinden yararlanabilmek için herhangi bir statüde 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı çalışmak yeterli bulunuyor. Önce SSK’lı çalışıp 2008 yılından sonra memurluğa başlayanlar da EYT’den yararlanabilmektedir. Sigortalı çalışmaya 8 Eylül 1999 tarihinden önce başlayan memurlar kadın ise 7200, erkek ise 9000 prim gününü tamamlamak koşuluyla yaşa bakılmaksızın emekli olurlar.

“27 yıl”, sigortalılık sürenizi göstermektedir. Sigortalılık süresi, ilk defa sigortalı çalışmaya başlanılan tarihten itibaren geçen süredir. Fiilen çalışılmayan günleri de kapsar.

Emekli Sandığına tabi sigortalıların emekliliğinde ise 25 tam yıl hizmet süresi aranır. Yani 9000 prim gününün tamamlanması gerekir. Buna göre, 9000 prim gününü tamamladığınız tarihte yaşa bakılmaksızın emekliye ayrılabilirsiniz.