Dokuzuncu büyük protesto, Trump milyonları öfkelendirdi

ABD Başkanı Donald Trump'ın iç politikadaki kararları Amerikalıları canından bezdirdi. ABD'de binlerce kentte 7 milyon insan günlerde sokaklarda “Krallara Hayır” derken Trump ise göstericileri “radikaller” ve “Antifa” üyeleri olmakla suçluyor. ABD tarihi henüz kuruluşundan itibaren 'Krallara Hayır' diyen milyonlarca insanın gösterilerine şahit oldu. Tarihçilere göre ülkede devam eden mevcut gösteriler asırlara yayılan 9 büyük ayaklanmanın devamı niteliğinde.

ABD’nin dört bir yanında milyonlarca kişi ‘Krallara Hayır’ sloganıyla sokaklara döküldü. Trump yönetiminin otoriterleşmesi, ülke tarihinin en geniş katılımlı protestolarına dönüştü. TRUMP YASA TANIMIYOR

ABD'deki gösterilerin arka planında Trump'ın iç politikadaki adımları gösterilmekte. ABD'deki araştırmalara göre ülkede demokrasi endeksi son beş yıl yüzde 18 geriledi. Trump'ın Kongre'den geçirdiği 'OB3 Yasası' ile kamu yararına kurumların bütçesi ortalama 22 azaltıldı. Federal hükümet ise 2023–2025 döneminde 33 başkanlık kararnamesini Kongre denetimi olmadan yürürlüğe koydu. Trump'ın kendisini kral olarak resmetmesi ve Washington ve bazı eyaletlerde ordu birliklerinin sokaklara indirilmesi ise bardağı taşıran son nokta oldu.

TARİHE KAZILI HAFIZA

Pew Research verilerine göre Amerikalıların yüzde 57’si, başkanın “yetkilerini kural dışı biçimde genişlettiği” görüşünde. ABD tarihçilerinin büyük bölümü bu dönemi, “modern monarşi eğilimi” olarak nitelendiriyor. Ülkedeki muhalefet başkanlık yetkilerinin yeniden Kongre denetimine alınması, federal bütçe kesintilerinin kaldırılması ve seçim sürecinde şeffaflığın sağlanmasını istiyorlar. Yaşananlar ABD tarihinde bir ilk de değil. Birleşik Devletler, 'Krallara Hayır' protestolarından doğarken, tarihi boyunca milyonlarca insan da bu slogan ile tüm ülke genelinde gösteriler düzenledi.

TARİHİ KIRILMALARDAKİ İZ

Amerikan halkının otoriter yönetime karşı sokağa çıkma geleneği, ülkenin doğuşundan bu yana süregelen bir siyasal refleks olarak görülüyor. 1765’te İngiltere Kralı III. George’un “Damga Yasası”na karşı Boston ve New York’ta başlayan protestolar, “Temsilsiz vergiye hayır” sloganıyla Amerikan ulusunun ilk toplumsal kıvılcımı oldu. New York'ta başlayan bu tepkiler ülkenin bağımsızlığına uzanan yolun başlangıcı kabul edilmekte. 1794’teki isyanda ise Pensilvanyalı çiftçiler federal vergiye isyan ederek “Yeni krallar istemiyoruz” sloganı attı. 1830’larda Anti-Masonik Hareket, gizli elit yapılara karşı “cumhuriyet halkın işidir” söylemini yaymak için sokaklara döküldü. 1860’larda kölelik karşıtı yürüyüşler, “İnsanlar eşit doğar ve kimse kral doğmaz” sloganıyla İç Savaş’a giden toplumsal bilinci şekillendirdi. 1932’de ise on binlerce Birinci Dünya Savaşı gazisinin oluşturduğu Bonus Army, Başkan Herbert Hoover’a karşı Washington’a yürüdü; askerlerin kampı ordu tarafından dağıtıldı.

1765’te Birleşik Krallığın protesto edilmesinden, 2020’deki Black Lives Matter eylemlerine kadar uzanan ‘Krallara Hayır’ refleksi, ABD tarihinde süreklilik gösteren toplumsal bir hafıza durumunda. SAVAŞLAR PROTESTO EDİLDİ

1968 yılında içlerinde Vietnam Savaşı'nda yer alanların da bulunduğu milyonlarca insan dönemin Başkanları Lyndon B. Johnson ve Richard Nixon'a karşı “Kral değil halk karar verir” diyerek uzun süreli bir protesto gösterisi başlattılar. 1974 yılında Nixon'ın Watergate skandalı sonrasında ise bu kez ülke genelinde 2 milyon insan “Yasaların üstünde kral yoktur” diyerek sokaklara çıktı. Bu gösteriler Nixon'on istifasına giden süreci hızlandırdı.

15 MİLYON KATILDI

2003’te dönemin Başkanı George W. Bush’un Irak işgaline karşı yürüyen milyonlar, “Demokraside imparatorluğun yeri yoktur” sloganıyla protestolara başladılar. 2020 yılında da ülkedeki siyahilerin haklarını savunmak adına “Black Lives Matter” (Siyahi Yaşamlar Değerlidir) eylemleri patlak verdi. Aylarca süren ve ülke genelinde 15 milyondan fazla insanın katıldığı eylemlerin sloganlarından birisi de “Hiçbir krala diz çökmeyiz” olarak hafızalara kazındı. Birleşik Devletler'de devam eden mevcut protestolar ise bu tarihsel hattın son halkası olarak değerlendiriliyor.

[email protected] 

Kaynak: Web Özel