Dışişleri Bakanı Hakan Fidan İngiliz Financial Times a konuştu! ABD nin ısrarlı tavrına itidal çağrısı: Sonuç başka bir savaş olabilir

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Tahran'ın "gerçek bir anlaşmaya varmayı yürekten istediğine" ve 2015 yılında ABD ve diğer dünya güçleriyle yapılan anlaşmada olduğu gibi, zenginleştirme seviyeleri üzerindeki kısıtlamaları ve sıkı bir denetim rejimini kabul edeceğine inandığını söyledi.

ABD’li, İranlı ve bölge yetkilileriyle sürekli temas halinde olan Fidan, “Amerikalıların net sınırlar içinde İran’ın zenginleştirme faaliyetini tolere etmeye istekli görünmesi olumlu” dedi ve ekledi;

“İranlılar artık Amerikalılarla bir anlaşmaya varmaları gerektiğini kabul ediyor ve Amerikalılar da İranlıların belirli sınırları olduğunu anlıyor. Onları zorlamaya çalışmak anlamsız.”

SONUÇ BÖLGEDE YENİ BİR SAVAŞ OLABİLİR

Bakan Fidan, ABD’nin İran'ın füze programı ve milis gruplara destek gibi başlıkları da aynı anda masaya koymakta ısrar etmesi halinde nükleer müzakerelerin zora girebileceğini vurgulayarak "ABD tüm konuları aynı anda ele almakta ısrar ederse korkarım nükleer dosya bile ilerlemez. Sonuç bölgede yeni bir savaş olabilir." uyarısında bulundu.

TRUMP'TAN KARMAŞIK MESAJLAR
Türkiye, Katar, Umman ve Mısır'ın tarafları müzakere masasına oturtma çabalarını yoğunlaştırmasının ardından, ABD elçileri Steve Witkoff ve Jared Kushner geçtiğimiz hafta Maskat'ta İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile dolaylı görüşmeler gerçekleştirdi.

Hem Washington hem de Tahran, ABD'nin Haziran ayında İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü 12 günlük savaşa katılarak İslam Cumhuriyeti'nin nükleer tesislerini bombalamasından bu yana yapılan bu ilk görüşmeleri "olumlu bir ilk adım" olarak nitelendirdi. Diplomatlar bir anlaşmaya varılmasının önünde büyük zorluklar olduğu konusunda uyarsa da taraflar yakında yeni bir tur düzenlemeyi beklediklerini ifade etti.

ABD Başkanı Donald Trump’ın potansiyel bir anlaşmanın kapsamına ilişkin mesajları ise karmaşık seyrediyor. Washington daha önce İran'ın füze programına kısıtlamalar getirmesini ve Hizbullah ile Husiler gibi vekil güçlerine verdiği desteği kesmesini şart koşmuştu. Ancak Trump geçen haftaki görüşmelerin ardından sadece nükleer programını kapsayan bir anlaşmanın "kabul edilebilir" olabileceğini söyledi.

BÖLGE ÜLKELERİ 'YAPICI VE ETKİLİ' BİR ROL OYANAYABİLİR

Ankara ve bölgedeki diğer hükümetlerin "yaratıcı fikirler geliştirmeye çalıştığını" söyleyen Bakan Fidan, bu ülkelerin sorunlarda "yapıcı ve etkili bir rol" oynayabileceğini ekledi.

Fidan açıklamasında “Amerikalılar İran’ın nükleer kapasitesi konusunda derin endişe duyuyor. Ancak diğer meseleler bölge ülkeleriyle yakından bağlantılı; çünkü füzeler ve vekil güçler bölgesel güvenliği etkiliyor” dedi.

TRUMP YÖNETİMİNE UYARI

Fidan ayrıca Netanyahu'nun Beyaz Saray ziyareti sırasında Trump'ı etkilemeye çalışmasından endişe duyduğunu belirtti. Fidan, “İsrail için bölgedeki askeri üstünlük konumunu korumak merkezi bir öncelik. İran füzelerinin varlığı bu hedefi karmaşıklaştırıyor” ifadelerini kullandı.

Fidan, Trump yönetimi ve İran’ın geçmişteki hatalardan kaçınması gerektiğini vurgulayarak; dünya güçlerinin 2015’te Tahran ile imzaladığı nükleer anlaşmaya giden süreçte, bölge ülkelerinin müzakerelerin dışında bırakılmış hissettiğini hatırlattı.

Söz konusu anlaşma uyarınca İran'ın zenginleştirme faaliyeti yüzde 3,67 saflıkla, zenginleştirilmiş uranyum stoku ise 300 kg ile sınırlandırılmıştı. Ancak anlaşma diğer konuları kapsamamıştı; bazı bölge devletleri bunun Tahran'a füze programını geliştirme ve vekil güçlerini güçlendirme alanı bıraktığını savunuyor.

Fidan, “İran’ın ABD ile yapacağı her türlü anlaşmayı, bölgesel ortaklarla güveni pekiştirecek adımlarla eşleştirmesi önemli olacaktır, bu denge esastır. Bölge ülkeleriyle önemli bir güven açığı var ve bu boyutu ele almak hayati önem taşıyor” dedi.

İRAN'DAKİ PROTESTOLAR VE REJİM DEĞİŞİKLİĞİ YORUMU

Fidan, Tahran'ın geçen yılki yıkıcı İsrail savaşının yanı sıra, geçen ay gerçekleşen kitlesel protestoların ardından karşı karşıya kaldığı tehlikenin farkında olduğunu vurguladı ve “İranlı liderler halk arasındaki huzursuzluğun büyük ölçüde ekonomik zorluklardan kaynaklandığını anlıyorlar. Bu nedenle yaptırım meselesinin çözülmesi gerektiğini biliyorlar” dedi ve sözlerine şöyle devam etti;

“Rejim değişikliği yaşanacağını düşünmüyorum. Elbette hükümet organları hasar görebilir ancak rejim işleyen bir yapı olmaya devam edecektir”