Cumhurbaşkanı Erdoğan üstüne basa basa uyardı: Tehlikeli bir eşikteyiz

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Antalya Diplomasi Forumu Resmi Açılış Töreni"nde açıklamalarda bulundu. Erdoğan, bölgesel konular hakkında önemli mesajlar verdi.

Erdoğan'ın açıklamaları şu şekilde:

"Saygıdeğer devlet başkanları, kıymetli bakanlar, uluslararası kuruluşların değerli temsilcileri, genç arkadaşlarım... Hepinizi muhabbetle selamlıyorum. Tarihin, kültürün ve diplomasinin şehri Antalya'mıza hoş geldiniz, şeref verdiniz. Davetimize bizzat icabet ederek bugün aramızda bulunan kıymetli dostlarıma ayrıca teşekkür ediyor. Kendilerini Akdeniz'in bu eşsiz güzelliklerle dolu şehrinde ağırlamanın bahtiyarlığını yaşıyorum.

OKUL SALDIRISI: RABBİM HİÇBİR AİLEYE BÖYLE ACILAR YAŞATMASIN

Öncelikle çarşamba günü Kahramanmaraş ilimizde yaşanan acı olaydan sonra telefonla aramak ve mesaj göndermek suretiyle üzüntümüzü paylaşan herkese milletim adına şükranlarımı sunuyorum. Rabbim hiç kimseye, hiçbir aileye ve topluma böyle acılar yaşatmasın diyorum.

"FORUMUN VERİMLİ GEÇMESİNİ DİLİYORUM"

Program kapsamında yapılacak tartışma, değerlendirme ve fikir tatillerinin forum süresince gerçekleştirilecek yan etkinlikler ve ikili görüşmelerin verimli geçmesini diliyorum. Gerek katılım ve temsil gerek kapsam ve içerik noktasında küresel bir markaya dönüşen Antalya Diplomasi Forumunu bu sene de başarıyla organize eden Dışişleri Bakanlığımıza, Sayın Bakan ve ekibine görevi sırasında foruma öncülük eden Antalya Milletvekilimiz Mevlüt Çavuşoğlu'na tebriklerimi iletiyorum.

'DİPLOMASİ' VURGUSU

Konuşmamın hemen başında bir hususu özellikle ifade etmek istiyorum. Antalya Diplomasi Forumunu diplomatik temas kavramının sınırları içine hapsetmiyoruz. Bu organizasyonu dünyanın nereye doğru gittiği, insanlığın hangi değerler etrafında buluşabileceği, yeni etkileşim alanlarının neler olabileceği üzerine derinlikli istişarelerin yapıldığı bir akıl platformu olarak görüyoruz. Hepimiz şu gerçeğin çok net farkındayız. Günümüzde diplomasi yalnızca sorunların, ihtilafların ve çıkarların müzakere edildiği bir alan olmaktan çıkıyor. Diplomasi aynı zamanda insanlığın ortak geleceğinin hangi ilkeler bağlamında şekilleneceğinin tartışıldığı bir zemini de temsil ediyor.

5 sene önce diplomasinin nabzını tutacak küresel bir platform hedefiyle çıktığımız yolda bugün görüyoruz ki Antalya Diplomasi Forumu küresel aklın, global vicdanın ve özellikle de geleceğe dair umudun ortak kürsüsü haline gelmiştir. Üç gün boyunca yapılacak tartışmaların, forumun bu özgün ve özel yönünü daha da belirgin kılacağı kanaatindeyim. Forumun sizlerin de ufuk açıcı fikirleriyle Türkiye'nin barışın anahtarı misyonuna katkı vereceğine inanıyor ve şimdiden her birinize teşekkür ediyorum.

"DÜNYA İSTİKAMET BUHRANI DA YAŞIYOR"

İçinden geçtiğimiz dönemi anlamak için süreci doğru tahlil etmemiz, dinamikleri doğru okumamız şarttır. Bugün uluslararası sistemde yaşanan sarsıntıları yalnızca güç dengelerindeki değişimle açıklamak bizi meselenin özünden uzaklaştıracaktır. Evet, güç dağılımı değişiyor. Evet, yeni aktörler yükseliyor. Evet, rekabet kızışıyor, derinleşiyor, daha yıkıcı hale geliyor. Ancak bütün bunlar bizim çok daha sert bir kırılmayla karşı karşıya olduğumuz gerçeğini değiştirmiyor. Bugün dünya güç bunalımıyla birlikte bir istikamet buhranı da yaşamaktadır. Gelinen nokta itibariyle ciddi ve tehlikeli bir eşikte olduğumuz görülüyor. Kural temelli olduğu iddia edilen sistem kuralların ihlal edildiği yerde susarken, insan haklarını ve küresel güvenliği korumakla görevli mekanizmalar en ağır saldırılar karşısında etkisiz hatta çoğu zaman kayıtsız kalıyor.

"GAZZE'DE YAŞANAN SOYKIRIM, DÜZENİN KİMİ KORUDUĞUNU GÖSTERDİ"

Dolayısıyla küresel sistemde yaşanan kriz, evvel emirde ahlaki ve varoluşsal bir krizdir. Krizin ulaştığı boyutu görmek için 7 Ekim sonrası Gazze'ye bakmak yeterlidir. Son iki buçuk yılda 73 bin Filistinli İsrail saldırılarında can verirken yaralananların sayısı 172 bini geçiyor. Henüz körpe bir fidanken hayattan kopartılan çocukların sayısı 21 bini aştı. Öksüz ve yetimlerin sayısı ise 58 bini aştı. Bir defa şunu burada kabul etmemiz gerekiyor. Gazze'de yaşananları yalnızca bir insani trajedi olarak okumak eksikliktir. Gazze'deki soykırım mevcut düzenin neye izin verdiğini, neyi görmezden geldiğini ve kimi koruduğunu bize çok net bir biçimde göstermiştir.

"BU SORULARIN CEVAPLARINI CESARETLE ARAMALIYIZ"

Hepimiz elimizi vicdanımıza koyup şu soruların cevabını cesaretle aramak zorundayız. Eğer bir sistem küvezdeki masum bebekleri kurşunlardan koruyamıyorsa, sivillerin toplu şekilde hedef alınmasının önüne geçemiyorsa, kurumlar ve kurallar zalimlerin zulmüne engel olamıyorsa bu yapısal bir çürüme ontolojik bir tevessüh değil midir? Bu tablo ahlak ve meşruiyet krizinin en bariz hali değil midir sorarım. Dün Suriye ve Gazze'de bugün Batı Şeria ve Lübnan'da en temel insanlık sınavını veremeyen bir sisteme güvenmemiz bizden nasıl beklenir? Dahası kardeşlerimizin dostlarımızın ve evlatlarımızın geleceğini etkileyen bu sistem karşısında eli kolu bağlı kalmamız nasıl düşünülebilir?

"MÜZAKERENİN YERİNİ KANLI MÜCADELE ALMAMALI"

Kıymetli dostlar bizim dünya beşten büyüktür şiarıyla 13 yıldır insanlığın gündemine taşıdığımız temsil açığı kapatılmadan çok net söylüyorum. Ne sistem krizi çözülebilir ne de daha adil bir dünyanın inşası mümkün ve muhtemeldir. Kırk gün boyunca bölgemizi barut kokusuna boğan savaş bunun en son örneği olmuştur. İsrail hükümetinin tahrikleriyle başlayan bu anlamsız ve son derece maliyetli savaşta Pakistan Başbakanı değerli kardeşim Şerif'in girişimleriyle ilan edilen 15 günlük ateşkesten memnuniyet duyuyoruz. Ateşkesin araladığı fırsat penceresinin kalıcı barışın tesisi için en etkin şekilde değerlendirilmesi gerektiğine inanıyoruz. Ne kadar derin olursa olsun anlaşmazlıkların çözümünde sözün yerini tekrar silahların müzakerenin yerini kanlı mücadelenin almasına izin verilmemelidir.

Unutulmasın ki barışa giden en kestirme yol yapıcı diyalog ve diplomasidir. Ve barış, Cumhur İttifakı ortağımız Sayın Devlet Bahçeli'nin o veciz ifadesiyle tek kanatlı bir kuş değildir. Tarafların uzlaşmacı, sabırlı ve sağduyulu bir anlayışla hareket etmeleri sonuç alınmasında büyük önem arz ediyor. Yine bu kritik aşamada İsrail'in müzakere sürecini dinametlemesine karşı hazır ve müteyakkız olunmalıdır. Tansiyonun tırmandığı hürmüz geçişiyle ilgili bizim tavrımız çok nettir.

"TÜRKİYE, KOMŞULARIYLA İŞBİRLİĞİNE AÇIK"

Hürmüz'ün bir yakası İran ise diğer yakası Umman'dır. Körfez ülkelerinin açık denizlere erişim hakkı kısıtlanmamalıdır. Esas olan Hürmüz'ün ticari gemilere açık tutulmasıdır. Savaşın komşu coğrafyalardaki enerji kaynaklarının uluslararası piyasalara ulaştırılmasında alternatif rota arayışlarını hızlandırdığı görülüyor. Türkiye olarak enerji ve bağlantısallık alanlarında kalkınma yolu gibi vizyon projeleriyle komşularımızla iş birliğine açık olduğumuzun bilinmesini istiyorum.

"UKRAYNA-RUSYA SAVAŞININ BİTECEĞİNE DAİR İNANCIMIZI KORUYORUZ"

Yakın çevremizdeki bir diğer çatışma alanı olan Ukrayna'daki savaşın getirdiği yıkım ve can kayıplarından üzüntü duyuyoruz. Tarafların adil ve eşit şekilde temsil edildikleri bir müzakere süreciyle savaşın sona ereceğine yönelik inancımızı halen koruyoruz. Şunu tüm samimiyetimle burada dile getirmek isterim: Türkiye, tarafların da istekli olması halinde liderler zirvesi dahil doğrudan müzakerelerin devamı için her türlü kolaylaştırıcı adımı desteklemeye hazırdır.

Komşumuz Suriye'de huzurun, istikrarın ve normalleşmenin güçlendirilmesi bölgemizin geleceği için hayati önemdedir. Suriye Devlet Başkanı Sayın Şara'nın basiretli liderliğinde bu ülkenin son 1,5 yıllık süreçte katettiği mesafeden memnuniyet duyuyor, inşallah bundan sonra da Suriye halkının yanında olacağımızı ifade etmek istiyorum. Köklü tarihi bağlarla şekillendirdiğimiz Balkan vizyonumuzda barış, istikrar ve refahın perçinlenmesi önceliğimiz olmayı sürdürüyor. Bu düşünceyle hayata geçirdiğimiz 'Balkan Barış Platformu'ndan son derece umutluyuz. Öte yandan Avrasya’da barışın ve huzurun teminatı olarak gördüğümüz Türk Devletleri Teşkilatımızı her geçen gün güçlendiriyoruz.

Bu yılın son çeyreğinde ülkemizde düzenleyeceğimiz 13. Türk Dünyası Zirvesi’nde dönem başkanlığını Azerbaycan’dan devralacağız. Dönem başkanlığımızda teşkilatımızın uluslararası etkinlik ve görünürlüğünü inşallah daha da artıracağız. Azerbaycan’la eş güdüm içerisinde komşumuz Ermenistan’la normalleşme sürecimizi adım adım ilerletiyoruz. Bu minvalde Asya ile Avrupa arasındaki ticarette en güvenilir güzergah olan Hazar geçişli 'Doğu-Batı Orta Koridor' girişimine de güçlü desteğimiz sürüyor.

DOĞU AKDENİ, KIBRIS VE YUNANİSTAN

Ege Denizi ve Doğu Akdeniz’i ise bir istikrar ve refah havzası olarak görmek istiyoruz. Bunun için Türkiye’yi ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ni dışlamaya çalışan tek taraflı ve maksimalist tutumları reddettiğimiz gibi, savaş ortamından medet uman beyhude çabaları da doğru bulmuyoruz. Kıbrıs Türkünün dirayetli tutumu bugün Kıbrıs adasında iki ayrı halk ve iki ayrı devlet bulunduğu gerçeğini artık tüm dünyaya kanıtlamıştır. İnancımız odur ki komşumuz Yunanistan’la tesis ettiğimiz olumlu atmosfer, ikili meselelerimizin çözümü yanında Batı Trakya Türk azınlığına yönelik hak ihlallerinin son bulmasına da katkı sunmalıdır.

LİBYA, AFRİKA VE SOMALİ

Bir başka kardeş coğrafyamız Libya’da sükunet ve güvenliğin sağlanmasına yönelik aktif çabalarımız devam ediyor. Afrika ülkelerinin toprak bütünlüğünü, egemenliğini ve kalkınma hamlelerini samimiyetle destekliyoruz. Sudan’da Nisan 2023’ten bu yana devam eden çatışmaların sonlandırılması için her türlü diplomatik gayretin yanındayız. Son yıllarda istikrar ve güvenliğini sağlama noktasında önemli adımlar atan Somali’nin toprak bütünlüğüne ve ekonomik refahına desteğimiz ise bakidir.

"LİDERLER ZİRVESİ'NE EV SAHİPLİĞİ YAPACAĞIZ"

Türkiye olarak bir yandan farklı bölge ve kıtalarda barışçıl dış politikamızı yürütürken diğer yandan da mevcut ittifak bağlarımızı tahkim ediyoruz. Avrupa-Atlantik bölgesinin kolektif güvenliğinin teminatı olan NATO’nun önde gelen ülkelerinden biri olarak, bu yıl 7-8 Temmuz tarihlerinde Liderler Zirvesi’ne Ankara’da ev sahipliği yapacağız. Zirvede ittifakı güçlü şekilde geleceğe taşıyacak önemli kararlar almayı ümit ediyor, bunun altyapısını şimdiden oluşturuyoruz. Bu vesileyle şunu bir kez daha vurgulamak isterim: Tarihin, coğrafyanın ve jeopolitiğin her fırsatta hatırlattığı üzere Türkiye, Avrupa’nın ayrılmaz bir parçasıdır. Avrupa Birliği’ne tam üyelik hedefimizi korurken Birliğin istikamet sorununu aşarak kurucu önderlerinin vizyonuna sadakatle sahip çıkmasını bekliyoruz."

COP31 VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ

Önümüzdeki Kasım ayında ise Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı’na (COP 31) yine burada Antalya’da ev sahipliği yapacağız. COP 31 başkanlığımız süresince 'Sıfır Atık' hareketinin yaygınlaştırılması gibi çevre gündemiyle gençlerin gündemini buluşturan politikaları öne çıkaracağız."

Sizlere veda etmeden evvel şu hissiyatımı paylaşma arzusundayım. Tarih boyunca barış, istikrar ve adalet yalnızca güçle değil aynı zamanda dayanışma ile sağlanmıştır. Büyük mütefekkir İbn Haldun’un işaret ettiği gibi, bir toplumu ayakta tutan sahip olduğu güçten önce o gücü anlamlı kılan 'asabiye'dir, birlik duygusudur, ortak kader bilincidir, dayanışmadır. Vicdan sahipleri olarak savaş ve soykırım cephesi karşısında barış ve insanlık cephesini ne kadar güçlendirirsek yarınlarımıza o derece güvenli bakabiliriz. Onun için bugün mesele sadece yeni kurumlar, sistem veya düzen inşa etmek değildir; asıl mesele yeni bir dayanışma zemini kurabilmektir.

Antalya Diplomasi Forumu’nu teşriflerinizi bu dayanışma zemininin tesisine verilmiş kıymetli bir destek olarak görüyorum. Her birinize katılımlarınız için teşekkür ediyorum. Bu düşüncelerle forumun bir kez daha hayırlara vesile olmasını diliyor, Dışişleri Bakanlığımızı ve emeği geçen herkesi tebrik ediyorum.