Çölde 500 kaplumbağa ile imkansızı başardılar Sözcü Gazetesi

Sahra Altı Afrika’nın Sahel bölgesinde aşırı sıcaklar ve kuraklık nedeniyle kemikleşen toprakta dikkat çeken bir ekolojik gelişme yaşandı. Bölgede gün içinde 60 dereceyi aşan sıcaklıklar ve gece yaşanan ani soğumalar nedeniyle yağmur suyunun emilmediği sertleşmiş toprak tabakası, yerli bir kaplumbağa türü sayesinde yeniden canlanmaya başladı.

2021 yılında bilim insanları, aşırı sıcak ve kuraklık koşullarına uyum sağlamış 500 adet şporlu kaplumbağayı bölgedeki bozulmuş araziye bıraktı. Beş yılın ardından alınan uydu görüntüleri, çöl kumlarının ortasında yeşil alanların oluştuğunu ortaya koydu.

Dünyanın en büyük üçüncü karasal kaplumbağa türü olan ve erkeklerinin ağırlığı 100 kilogramı aşabilen şporlu kaplumbağalar, sıcaklıktan korunmak için yerin 10 ila 15 metre altına inen tüneller kazıyor. Kaplumbağaların kazdığı bu derin yuvalar, toprağın su geçirmeyen sert kabuğunu kırıyor.

Topraktaki çatlaklar sayesinde yağmur suyu yüzeyde buharlaşmak yerine derine nüfuz ediyor. Nem kazanan toprakta yıllardır uykuda bekleyen tohumlar çimlenirken; bölgeye böceklerin ve mikroorganizmaların gelmesiyle ekolojik zincir yeniden harekete geçiyor.

Senegal'de yürütülen reintrofeksiyon (türün doğal yaşam alanına geri kazandırılması) çalışmalarında hiçbir tarım makinesi, sulama sistemi veya kimyasal madde kullanılmadı. Çalışmalar, insan baskısı ve avlanma nedeniyle popülasyonu azalan yerli türün ekosisteme geri döndürülmesi esasına dayandı.

Uzmanlar, "ekosistem mühendisleri" olarak tanımlanan bu canlıların yuva etrafında oluşturduğu mikro klima sayesinde, uzaydan dahi görülebilen biyoçeşitlilik noktaları meydana geldiğini belirtti.

Bilim insanları, bu yöntemin çölleşmeye karşı tek başına mucizevi bir çözüm olmadığını; iklim değişikliği, aşırı otlatma ve kuraklık gibi faktörlerin devam ettiğini vurguluyor.

Öte yandan ekosistemi canlandıran şporlu kaplumbağalar da tehdit altında. Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) kırmızı listesinde yer alan türün doğal popülasyonu; yaşam alanı tahribatı, kaçak avcılık ve egzotik hayvan ticareti nedeniyle hızla azalıyor.