Çin den yeni açıklama: Körfez ülkelerine yönelik saldırıları onaylamıyoruz

ABD- İsrail ile İran arasında süren savaş Orta Doğu'da gerilimi tırmandırırken, Körfez ülkelerini hedef alan saldırılar uluslararası toplumun tepkisini çekmeye devam ediyor. Son olarak Çin, sivilleri ve askeri olmayan altyapıyı hedef alan saldırılara karşı olduklarını açıkladı.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, Çarşamba günü düzenlenen olağan basın toplantısında konuya ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Guo, Körfez bölgesinde sivilleri ve kritik altyapıyı tehlikeye atan saldırıları onaylamadıklarını belirtti.

Guo Jiakun açıklamasında doğrudan İran'ın adını anmasa da, son günlerde Körfez ülkelerini hedef alan saldırılara yönelik eleştirel bir tutum ortaya koydu. Çinli sözcü, sivillerin ve askeri olmayan tesislerin hedef alınmasının kabul edilemez olduğunu vurgulayarak tüm taraflara gerilimi düşürme çağrısı yaptı.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın ardından İran da misilleme operasyonları başlatmıştı. Bu kapsamda Orta Doğu'daki bazı ABD üsleri ve stratejik noktalar hedef alınırken, Körfez bölgesindeki bazı tesisler ve altyapılar da saldırıların hedefi oldu.

Saldırıların ardından birçok Körfez ülkesi güvenlik önlemlerini artırırken, bazı ülkelerde hava savunma sistemleri aktif hale getirildi ve kritik enerji tesislerinde alarm seviyeleri yükseltildi.

Pekin yönetimi son açıklamalarıyla bölgede artan gerilimden duyduğu endişeyi bir kez daha dile getirdi. Çin, Orta Doğu'da çatışmaların daha geniş bir savaşa dönüşmesinden kaygı duyduğunu ve tarafların sivilleri hedef almaktan kaçınması gerektiğini belirtiyor.

Uzmanlar, Çin'in açıklamasının hem bölgesel istikrar çağrısı hem de Körfez'deki enerji ve ticaret hatlarının güvenliğine verdiği önemin bir yansıması olduğunu değerlendiriyor. Çin, dünyanın en büyük enerji ithalatçılarından biri olarak Körfez bölgesindeki güvenlik gelişmelerini yakından takip ediyor.

Çin'in bu konuda devreye girmesinin birkaç önemli nedeni var. En temel sebep enerji ve ticaret güvenliği. Çin dünyanın en büyük petrol ithalatçılarından biri ve bu petrolün büyük kısmı Körfez ülkelerinden geliyor. İran-ABD-İsrail gerilimi Körfez'deki petrol tesislerini, limanları ve nakliye hatlarını tehdit ettiğinde bu durum doğrudan Çin ekonomisini etkiliyor. Bu yüzden Pekin yönetimi bölgedeki saldırılara karşı açıklama yaparak gerilimin büyümesini istemediğini gösteriyor.

Bir diğer neden Orta Doğu'daki siyasi nüfuzunu artırma isteği. Çin son yıllarda bölgede daha aktif bir diplomasi yürütüyor. Örneğin 2023'te Suudi Arabistan ile İran arasındaki diplomatik normalleşmeye arabuluculuk yapan ülke Çin olmuştu. Bu nedenle Pekin, bölgedeki krizlerde "dengeleyici güç" rolü oynamaya çalışıyor.

Çin'in İran ile de yakın ekonomik ve stratejik ilişkileri bulunuyor. İran, Çin'in "Kuşak ve Yol" projesinde önemli bir konumda ve iki ülke arasında uzun vadeli enerji ve altyapı anlaşmaları var. Ancak Çin aynı zamanda Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar gibi Körfez ülkeleriyle de güçlü ticari bağlara sahip. Bu yüzden Pekin genelde taraf tutmadan, sivilleri hedef alan saldırıları kınayan dengeli açıklamalar yapmayı tercih ediyor.

Son olarak Çin, ABD'nin Orta Doğu'daki askeri etkisine karşı diplomatik bir alternatif güç olarak görünmek istiyor. Bu nedenle savaşın büyümesini istemiyor ve her fırsatta "gerilimi düşürme" çağrısı yapıyor.