Cebindeki çikolata erimeseydi, mutfağınızdaki o cihaz hiç olmayacaktı! İşte mikrodalga fırının şaşırtan keşif hikayesi

Yoğun geçen bir günün ardından yemeği birkaç dakika içinde ısıtabilmek büyük bir kolaylık sağlıyor. Bu nedenle mikrodalga fırınlar bugün evlerden ofislere kadar pek çok yerde günlük yaşamın vazgeçilmez parçaları arasında yer alıyor. Ancak milyonlarca kişinin kullandığı bu cihaz, planlı bir mutfak teknolojisi çalışmasının ürünü değil. Mikrodalga fırının hikâyesi, İkinci Dünya Savaşı yıllarında yapılan bir radar deneyi sırasında yaşanan beklenmedik bir olayla başladı.

HER ŞEY ERİYEN BİR ÇİKOLATAYLA BAŞLADI

1945 yılında ABD'li mühendis Percy Spencer, radar sistemlerinde kullanılan magnetron adlı cihaz üzerinde çalışıyordu. Magnetron, yüksek frekanslı elektromanyetik dalgalar üreten ve savaş döneminde radarların çalışmasını sağlayan en önemli bileşenlerden biriydi.

Spencer, yaptığı deneylerden biri sırasında ilginç bir durum fark etti. Cebinde taşıdığı çikolata beklenmedik şekilde erimişti. Bunun sıradan bir tesadüf olmadığını düşünen Spencer, olayın nedenini araştırmaya karar verdi.

ÖNCE MISIR PATLADI, SONRA YUMURTA

Merakını gidermek isteyen mühendis, magnetronun yakınında farklı yiyeceklerle denemeler yapmaya başladı. İlk olarak patlamış mısır tanelerini cihazın yanına koydu. Kısa süre sonra mısırların patladığını gördü. Ardından bir yumurta ile deney yaptı. Yumurtanın kısa sürede ısınarak patlaması, mikrodalgaların yiyecekler üzerinde güçlü bir etkisi olduğunu ortaya koydu.

Bu deneyler sayesinde elektromanyetik dalgaların yiyeceklerin içindeki su moleküllerini hareketlendirerek hızlı biçimde ısıtabildiği anlaşıldı. Spencer daha sonra enerjiyi kapalı bir alanda tutabilmek için metal bir kutu tasarladı. Böylece tarihin ilk mikrodalga pişirme sisteminin temelleri atılmış oldu.

İLK MİKRODALGA FIRIN 1,8 METRE VE 340 KİLOYDU

Keşfin ardından Percy Spencer'ın çalıştığı Raytheon şirketi, bu teknolojiyi ticari bir ürüne dönüştürmek için harekete geçti. 1947 yılında piyasaya sürülen ilk ticari mikrodalga fırın "Radarange" adını taşıyordu. Ancak bu cihaz, bugün kullanılan modellerden oldukça farklıydı.

Yaklaşık 1,8 metre yüksekliğinde olan cihaz, 340 kilogram ağırlığındaydı. Üstelik fiyatı da yaklaşık 5 bin dolar seviyesindeydi. Bu nedenle ilk yıllarda daha çok hastanelerde, restoranlarda ve askeri tesislerde kullanıldı. Mikrodalga fırınların ev mutfaklarına girmesi ise ancak sonraki yıllarda mümkün oldu.

MUTFAKLARIN VAZGEÇİLMEZ YARDIMCISINA DÖNÜŞTÜ

1960'lı yıllarda magnetron teknolojisinin gelişmesi ve üretim maliyetlerinin düşmesiyle mikrodalga fırınlar küçülmeye başladı. 1967 yılında evlerde kullanılabilecek daha kompakt modeller satışa sunuldu. Takip eden yıllarda ise cihazların fiyatları düştü ve kullanım alanları genişledi.

1970'li yılların ortalarına gelindiğinde mikrodalga fırın satışları hızla arttı. Kısa süre içinde milyonlarca evde kullanılmaya başlanan bu cihaz, zaman tasarrufu sağlayan en önemli mutfak teknolojilerinden biri haline geldi.

MİLYONLARCA SATILDI AMA MUCİDİ ZENGİN OLAMADI

İlginç olan ise Spencer'ın bu buluştan büyük bir servet elde edememesiydi. Kariyeri boyunca çok sayıda patente imza atan mühendis, mikrodalga teknolojisinin dünya çapındaki başarısına rağmen bu icattan doğrudan büyük bir kazanç sağlayamadı.

Bugün ise bir zamanlar laboratuvarda tesadüfen fark edilen bu keşif, milyonlarca insanın günlük yaşamını kolaylaştıran en yaygın mutfak teknolojilerinden biri olarak kullanılmaya devam ediyor.

Haber kaynak: Smithsonian, National Inventors Hall of Fame, History.com, University of Maine Percy Spencer arşivi