Biliminsanlarını eşleştiren ‘Akademik Çöpçatan’

ABD’deki John Hopkins Üniversitesi Psikoloji Bölümü’nde 2023’den beri tam burslu olarak lisans öğretimi gören Dila Öner, ‘CollabRx’ adını verdiği bir platformla akademi dünyasında insanları duydukları ihtiyaca göre birbiriyle eşleştiren bir sistem geliştiriyor. Dila, eğitimde adalet ve fırsat eşitliği sağlama hedefiyle yaptığı çalışmalarını şöyle anlattı:

DOĞRU MENTOR

“John Hopkins Üniversitesi’ne 2023 yılında tam burslu kabul aldım. Önce elektrik mühendisliği bölümünde başladım. Daha sonra bu bölümün benim için tam olarak uygun olmadığını fark ettim. İnsanlarla daha fazla iletişim kurabileceğim bir bölüme yönelmenin daha doğru olacağını düşünerek psikoloji bölümüne geçiş yaptım. Geçtiğimiz yaz döneminde de Oxford Üniversitesi’nde Rhodes Vakfı tarafından düzenlenen bir programa seçildim. Bu programda yapay zekâyla nasıl projeler geliştirebileceği üzerine eğitimler aldım. Oxford’da arkadaşlarımla bir start-up kurmaya karar verdik. Bu start-upta, benimle birlikte çalışan Brezilyalı, İngiliz ve Amerikalı olmak üzere 4 kişi daha var. Projemiz, özellikle tıp alanında araştırma yapan öğrencilerin doğru mentorlarla eşleşmesini sağlayacak bir uygulamayı içeriyor. Yani bilim araştırmacıları için yapay zekâ destekli bir eşleşme platformu olacak. Bu kapsamda biliminsanları, çalışma alanlarına göre doğru isimlerle bir araya gelebilecek.

MAKALEYE KORUMA

Platformda eşleşen akademisyenler ya da akademisyen ve öğrenciler birlikte çalışmaya başlayacak. Emeğin korunması ise platformun içindeki verilerle sağlanacak. Sistem, kullanıcının gerçek bir akademisyen olduğunun doğrulanması ve ardından kaydının oluşmasıyla açılıyor. Ardından akademisyenlerin çalışmaları için aradıkları kişinin rolünü örneğin, araştırmacı ya da asistan gibi seçmesi gerekiyor. Daha sonra sistem bu arayışlar doğrultusunda biliminsanlarını eşleştiriyor. Tüm bu bilgiler sisteme kaydediliyor ve çalışma süreçleri de aynı şekilde sisteme işleniyor. Bu süreçte akademisyen yine ilgili kişinin kendisiyle çalışmadığını iddia ederek makaleye ya da proje çalışmasına isim yazmaktan kaçınabilir. Fakat platform neredeyse tüm çalışma sürecini kaydettiği için mağdurlar buradaki veriler ışığında hakkını yasal yollarla daha kolay arayabilir. Veri grubunu oluşturma ve kullanıcı deneyimlerini inceleme sürecimiz sürüyor. Önümüzdeki yıl platformu kullanıcılara açmayı hedefliyoruz.”

EN İYİ 100 ÖĞRENCİ ARASINDA

Dila Öner, Schmidt Futures ve Rhodes Vakfı’nın ‘100 Rise Global’ listesine girip dünyanın en iyi 100 öğrencisi arasında yer almasını sağlayan projesini ise şöyle anlattı: “Lisedeyken görme engelli öğrencilere fen, teknoloji, matematik ve mühendislik eğitimleri verme fırsatım oldu. Bu süreçte görme engelli öğrencilerin sesli kitaplara erişimin zor olduğunu fark ettim. Buradan yola çıkarak bir internet sitesi oluşturdum. İlk başta yaklaşık 50 sesli kitap yükledim ancak telif hakkı nedeniyle bazı sıkıntılar yaşadım. Ancak bu projenin ardından benim için yeni bir yol açıldı. 2022 yılında dünya çapında gelecek vadeden gençleri destekleyen Schmidt Futures ve Rhodes Vakfı’nın ‘100 Rise Global’ listesine girmeyi başardım. Böylece dünyanın en iyi 100 öğrencisinden biri oldum.”

‘100 RISE GLOBAL’ NEDİR

Google’ın eski CEO’su Eric Schmidt tarafından kurulan Schmidt Futures ile Oxford Üniversitesi bünyesindeki RhodesTrust Vakfı tarafından desteklenen Rise Challenge, her sene dünya genelinde düzenleniyor. 15-17 yaş grubundan gençlerin yer aldığı programda, toplum sorunlarına duyarlı projelerle başvuru yapan ve gelecek vadeden öğrenciler seçiliyor. Her yıl dünyada 100 öğrenci bu listeye dahil ediliyor.