Belediye iştiraklerindeki ücretler ve yönetim kurulu sayıları dudak uçuklatıyor Ahmet Ünlü

Bu köşeyi takip edenler uzunca bir süredir mahalli idarelerle ilgili tedbir alınması gerektiğini yazdığımı bilirler. BİT’lerdeki (Belediye İktisadi Teşebbüsleri) personel alım yöntemlerinden tutunda mal ve hizmet alım usullerine kadar birçok konunun masaya yatırılması kaçınılmaz hale gelmiştir. Bu yazımızda bu konuyu örnekler üzerinde açıklayarak alınması gereken tedbirleri açıklamaya çalışacağım. BİT’lerdeki bilgi ve belgeler denetim komisyonuna verilmiyor Sosyal medya hesabımdan uzunca bir süredir

Bu köşeyi takip edenler uzunca bir süredir mahalli idarelerle ilgili tedbir alınması gerektiğini yazdığımı bilirler. BİT’lerdeki (Belediye İktisadi Teşebbüsleri) personel alım yöntemlerinden tutunda mal ve hizmet alım usullerine kadar birçok konunun masaya yatırılması kaçınılmaz hale gelmiştir. Bu yazımızda bu konuyu örnekler üzerinde açıklayarak alınması gereken tedbirleri açıklamaya çalışacağım.

BİT’lerdeki bilgi ve belgeler denetim komisyonuna verilmiyor

Sosyal medya hesabımdan uzunca bir süredir Ankara Büyükşehir Belediyesinin 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ait denetim raporlarının kamuoyuna açıklanması gerektiğini belirttim. Ancak Belediye adeta duvar oldu ve ses vermedi. Belediyenin internet sayfasında 2019, 2020 ve 2024 yıllarına ait raporlar olmasına rağmen belirttiğim yıllara ait raporlar ısrarla konulmadı. Anlaşıldığı kadarıyla sorunlar vardı. Nitekim 2019 ve 2020 yıllarına ait raporlarda da vahim tespitler vardı.

Bunun üzerine bu raporların Ankara Büyükşehir Belediyesi AK Parti Grup Başkanvekili sayın Nihat Yalçın’da olacağını düşünerek onun tarafından yayınlamasını istedim. O da kendisine ait internet sitesinden yayınladı. Rapor içerikleri dehşete düşürecek cinstendi. Adeta yok yoktu. Belediyenin bu raporları niçin yayınlamadığı ortaya çıkmıştı.

Belediye Başkanı Mansur Yavaş her konuşmasında hak, hukuk ve şeffaflığı öve öve bitiremezken raporlarda yer alan bilgiler hiçte öyle olmadığını ortaya koyuyordu. Sosyal medya hesabımdan raporların ilgili bölümlerini paylaştım ve paylaşmaya da devam edeceğim. Özellikle ihalelerin belediye iştirakleri üzerinden istisna kapsamında yapılması sıradanlaşmıştı. Bu yöntemle istenilen kişiye ihale vermek mümkündür. İhalelerin tamamının canlı yayınlanmasının güzel bir hikaye olduğunu da öğrenmiş olduk. Gerçi bu da güzel bir şeydi.

Bu raporlarda dikkat çeken önemli bir hususta bir komisyon üyesinin rapora yazdığı şerhti. Komisyon üyeleri belediye iştiraklerinin bilgi ve belge vermekten imtina ettiğini yazarken şerh yazan bir komisyon üyesi ise belediye iştirak şirketlerinin faaliyetlerinin Meclis Denetim Komisyonu'nun yetki sınırı dışında kaldığı için bilgi ve belge verilmediğini belirtiyordu. Pes doğrusu. Şeffaflık diye bas bas bağırıp ta iştiraklerin faaliyetlerine ilişkin bilgi ve belge vermemek anlaşılabilir bir durum değildir. Anlaşıldığı kadarıyla belediye iştiraklerinde durum daha da vahimdi. Nitekim kısmen de olsa Sayıştay denetim raporlarında manzara ortaya çıktı.

İstanbul Büyükşehir Belediyesinin Meclis Denetim raporları ortada yok

Milyarlarca TL kamu kaynağı kullanan belediyelerin Meclis Denetim Raporlarının kamuoyuna duyurulmaması kabul edilemez bir durumdur. Çünkü Kanun bu konuda çok açık ve yayınlayacaksın diyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesinin Meclis Denetim Raporlarına maalesef internet ortamından ulaşamadık. İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve İştiraklerinde yaşananların boyutunu İstanbul Başsavcılığının hazırladığı iddianameden öğreniyoruz.

Her konuşmasında şeffaflıktan bahsederek vatandaşları hipnoz etmeye çalışanların yaptıkları ortaya çıktıkça birçoklarının hayalleri yıkıldığı için yaşananlara inanamadı yada inanmak istemedi. Ancak gerçeklerin bir gün ortaya çıkmak gibi kötü bir huyu vardır.

Sayıştay raporlarına yansıyanlar ise oldukça vahim. Araç kullanımından ihaleli işlere kadar birçok konuda ağır tespitler yer alıyor. Haklı olarak diyeceksiniz ki Savcılık iddianamesine yansıyanlar karşısında Sayıştay raporlarında yer alanlar çerez kalır. Aynen öyle.

İBB’nin zarar eden İştiraki adeta Yönetim Kurulu koleksiyonu yapmış

İstanbul Ağaç ve Peyzaj A.Ş.'nin 2024 yılına ait faaliyet raporunda yer alan gelir tablosuna göre Şirketin 507.103.230 TL zarar ettiği görülüyor. Rapor bağımsız denetim firmasına yaptırılmış.

Bu kadar büyük zarar eden bir Şirketin Genel Müdür ve 3 yardımcısına ödenen mali haklar toplamının ise 18.948.865,37TL olduğunu görüyoruz. Ödemelere bakılınca hiçte zarar eden bir şirket görüntüsü yok. Şirket belediyenin olunca demek ki böyle oluyormuş.

Bu Şirketin yönetim kurulu yapısı ise adeta holding görüntüsü veriyor. Şirkette 16 Yönetim Kurulu Üyesi, 2 Başkan vekili ve bir YK Başkanı olmak üzere toplam 19 kişiden oluşan bir yönetim kurulu bulunuyor. Bunlara ödenen tutar ise 12.755.832,80 TL.

Böyle bir yapıdan Şirketin hayatını idame ettirmesi imkansızdır. Üç kişi daha olsa çift kale maç yapacak hale gelirlerdi. İşte bu kafadan rasyonel bir iş çıkmaz ve bu Şirket elbette zarar eder. Ortaya çıkan görüntü birilerine yüksek ücretlerle bir koltuk bulmak için YK sayısının abartıldığı izlenimi veriyor. Olan ise vatandaşın vergilerine olmaktadır.

Belediye iştirakleri ile ilgili olarak Sayıştay raporlarına yansıyanlar ise daha vahim. Aşağı yukarı iştiraklerin hepsine yakını borç batağında. Maalesef hayallerle gerçekler arasında uçurum oluşmuş durumda.

Bazı okuyucularım belediye başkanlarına çok fazla yüklendiğimi belirtiyorlar. Biz kızım sana söylüyorum gelinim sen dinle kabilinden açıklamalar yapıyoruz. Gelinen noktada ise çok ciddi bir kamu kaynağı çarçur edilmektedir.

Mahalli idareler ve iştirakleri için acil tedbirler alınmalıdır

Bu kadar açıklama yapmamızın sebebi ise belediye iştiraklerinin adeta batık durumda olmasının sebepleri üzerinde odaklanılarak bir bütün olarak tedbir alınmasına katkı sağlamaktır. Yani ortada adeta büyük bir bataklık oluşmuştur. Dolayısıyla tek tek sineklerle uğraşmak yerine siyasi partilerin arka bahçeleri haline gelen iştiraklere çeki düzen verilmesi gerekmektedir.

Daha önceki yazılarımda da izah ettiğim üzere Eylül ayı verilerine göre, kamu kurumlarının tamamında istihdam edilen kadrolu işçi sayısı 1.236.891 671.863 iken BİT’lerde istihdam edilen işçi sayısı ise 671.863’dür. Bunun başka bir anlamı ise kuralsız olarak alınan işçi sayısı 671.863’e ulaşmıştır. Böyle bir imkanın belediyelerce bırakılmak istenmeyeceğini düşünüyorum. Ancak gelinen noktada bıçak kemiğe dayanmış ve yolun sonu görünmeye başlamıştır.

Ortaya çıkan denetim raporlarına göre durum oldukça vahim. Bir de yayınlanmayan raporlar düşünüldüğünde ne demek istediğimiz daha iyi anlaşılacaktır. Bu nedenle vergi gelirlerine yüklenmek yerine mahalli idarelerin bir bütün olarak analiz edilerek harcamaların kontrol altına alınması gerektiğini düşünüyorum. Bu ülke hepimizin ve belediye başkanlarının keyfi için bu kuralsızlıklara sessiz kalınmaması gerektiğini ve dur denilmesinin vaktinin geldiğini düşünüyorum.

İyi niyetlerle vatandaşa hizmet etmek için kurulan belediye iştirakleri günün sonunda ya istihdam ya da ihalesiz işler merkezlerine dönüşmüştür. Sabırla bekliyoruz.