Bakan Bolat: Türkiye Irak ticaretini 30 milyar dolara ulaştırmakta kararlıyız

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Irak heyetinden; Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin, Ticaret Bakanı Mustafa Nizar Cuma, Petrol Bakanı Basim Muhammed Hudeyir ve Ulaştırma Bakanı Vahab Selman Muhammed ile beraber Ankara'da düzenlenen 'Türkiye-Irak İş İnsanları ile Yuvarlak Masa Toplantısı'na katıldı.

Bakan Ömer Bolat, toplantının açılışında yaptığı değerlendirmede, Türkiye ile Irak ilişkilerinin son 55 yılda bütün sektörlerde ekonomik entegrasyon çerçevesinde ilerletildiğini söyleyerek, "Türkiye-Irak ticaret hacmi 17 milyar dolar seviyesindedir. Irak ile Türkiye arasındaki ticaretimizi, liderlerimiz, değerli Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan ve Irak’ın Başbakanı Sayın Ali Zeydi’nin riyasetinde inşallah orta vadede 30 milyar dolarlık bir hacme ulaştırma konusunda kararlıyız. Türkiye’nin dünyada gurur abidesi olan yurt dışı müteahhitliğinde, Türk müteahhitlerinin en fazla proje üstlendiği 3’üncü ülke Irak olmuştur. 1'inci Rusya, 2’nci Türkmenistan bulunmaktadır. Bugüne kadar 40 milyar dolar değerinde 1157 proje başarıyla tamamlanmıştır" dedi.

Türk müteahhitlerinin bugüne kadar dünyada 13 bine yakın proje ile toplamda 566 milyar dolarlık iş hacmine ulaştığını aktaran Bakan Bolat, "Bu da şunu göstermektedir ki Irak’ta yapılan projelerin toplam içindeki payı yüzde 7,5-8 oranında önemli bir oranda yer almaktadır. Diğer taraftan geçen yıl Türkiye ile Irak arasında 'JETCO' dediğimiz ortak ekonomi ve ticaret komitesinin kuruluşu anlaşmasını imzaladıktan sonra JETCO’nun ilk toplantısını Türk İhraç Ürünleri Fuarı ile birlikte geçen yıl Bağdat’ta gerçekleştirip, genel ticaret ve müteahhitlik heyeti programları da düzenlemiştik. Son yıllarda büyük bir huzur ve istikrar içinde kalkınma ve gelişme yolunda ilerleyen Irak ile yeni hükümetin kurulmasından sonra da inşallah hızlı bir şekilde çalışmaya ve birlikte ticaret, yatırım, müteahhitlik ve ulaştırma alanlarında iş birliği yapmaya hazır olduğumuzu bir kez daha ifade etmek istiyoruz" ifadelerini kullandı.

'ANLAŞMALARIN YÜRÜRLÜĞE GİRMESİ ÖNEM TAŞIMAKTADIR'

Körfez Bölgesi'nde yaşanan sıcak savaş ve jeopolitik gelişmelerin ekonomi üzerinde olumsuz etkiler yarattığını söyleyen Bakan Bolat, Irak ile Türkiye arasında Kerkük-Ceyhan Petrol Boru Hattı'nın tam kapasite çalıştırılması ve Basra'dan Türkiye'ye uzanacak yeni bir petrol boru hattının inşasının önemine dikkat çekti. Bakan Bolat ayrıca, "Türkiye ile Irak arasındaki ikili ticaret koridoru ve Basra Körfezi Havalimanı'ndan başlayacak Kalkınma Yolu'nun Türkiye’ye, Türkiye üzerinden de Avrupa’ya uzanması, enerji ve ticaret koridorları noktasında Türkiye ile Irak’ın birbirleriyle ne kadar entegre olduklarını, bir an önce de bu koridorları işler hale getirmek için çalışmalar yapılması gerektiğini ortaya koymaktadır" diye konuştu.

Bakan Bolat, 2 yıl önce imzalanan ‘Yatırımların Teşviki ve Korunması Anlaşması’ ile çifte vergilendirmenin önlenmesine ilişkin anlaşmaları hatırlatarak, "Bu anlaşmaların iç onay süreçlerinin tamamlanıp yürürlüğe girmesi büyük önem taşımaktadır. Diğer taraftan Türkiye ile Irak arasındaki ticaretini 30 milyar dolar seviyesine yükseltme noktasında, özellikle Irak’ta İbrahim Halil Gümrük Kapısı'nın Irak hükumetinin yürürlüğe koyduğu askı sistemine en kısa sürede entegre edilmesinin çok önemli bir katkı yapacağına inanıyoruz. Irak’ın TIR Sözleşmesi’ni uygulaması hususunda her türlü iş birliğine açık olduğumuzu ifade etmek istiyorum. 15 Nisan 2026 tarihinden bu yana da Türkiye ile Suudi Arabistan arasındaki transit vize rejiminin uygulanmaya başlamasıyla Türkiye’den Irak’a ve Irak’tan da Suudi Arabistan‘a, Kuveyt’te ve bütün Körfez'e transit ticaretin kanalları açılmış bulunmaktadır. Yeni lojistik merkezlerinin, yeni şehirlerin kurulması anlamında yaklaşık 22 milyar dolarlık hacmi ile Türkiye-Irak ilişkilerinde çok önemli yatırımlar ve müteahhitlik çalışmalarını da hızlandıracağına inanıyoruz. Diğer taraftan JETCO toplantımızı bu yıl sonbaharda ev sahibi olarak Türkiye’de yapma konusunda kıymetli mevkidaşım Mustafa Nizar’a davetimizi bir kez daha yinelemek istiyorum" dedi.

'YENİ HÜKÜMETİN GÜNDEMİNDE YER ALACAĞINA İNANIYORUZ'

Basına kapalı gerçekleştirilen toplantının ardından değerlendirmelerde bulunan Bakan Bolat, "Gümrük uygulamalarından kaynaklanan uzun beklemeleri, gümrükleme ve vergileme sıkıntılarını görüyoruz. Bunun yeni hükümetin gündeminde yer alacağına inanıyoruz. Önümüzdeki aydan başlayarak bu sürecin hali konusunda olumlu işaretler alıyoruz" diye konuştu.

'ARANAN ÜRÜN ŞARTINDA TÜRKİYE'NİN DE YER ALMASI GEREK'

Bakan Bolat, "Irak’ta iş yaparken menşe şartı olarak; Amerikan, Avrupa birliği ve Japonya teknolojisi ve kalitesinin aranması konusunda Iraklı kardeşlerime sadece tek şey hatırlatmak istiyorum. Türkiye’nin bu yıl 282 milyar dolara ulaşacak mal ihracatının yüzde 94’ü sanayi ürünleri. Ve bunun yüzde 55-60’ı da Avrupa, Birliği Kuzey Amerika ülkelerine yapılıyor. Gelişmiş ülkeler ve Türkiye ile Avrupa Birliği arasında 30 yıllık bir gümrük birliği entegrasyonu var. Irak hükümetinden beklentimiz, aranan ürün şartı için Türkiye Cumhuriyeti’nin de mutlaka yer alması gerekmektedir. Yatırımlar, ekonomik ilişkilerimizin ticaret boyutunun yanında önemlidir. Fark ettiğimiz gibi söz alan Türk firmaları Irak’ta yatırımları olduğunu ve yeni yatırımlar planladıklarını ifade ediyorlar. Bu da Irak-Türkiye ekonomik ilişkileri açısından daha güçlendirici bir boyut olarak görülmelidir" ifadelerini kullandı.

'Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması'nın iç onay sürecini tamamladıklarını söyleyen Bakan Bolat, "Iraklı kardeşlerimizden, hükümetten beklentimiz ‘Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması’ ile ‘Yatırım Teşvikleri ve Korunması Anlaşması'nın en kısa sürede iç onay süreçlerinin tamamlanmasıdır. Son 5 ayın Körfez'de yaşanan olayları, gerginlikleri ve yıkıcı etkileri göstermiştir; Türkiye ile Irak, uzun bir kara yolu ağına sahip olarak Körfez'deki ve Hürmüz Boğazı'ndaki sıkıntılı süreçler ile bir daha karşılaşmamak için mutlaka gümrük geçişleri, kara yolu ve demir yolu koridorlarını geliştirmelidir. Enerji ağlarını da genişletmeli ve arttırmalıdır. TIR karneleri 2 ülke arasındaki ulaşımın kolaylaştırılmasını ve hızlanmasını sağlayacaktır" dedi.