Bağırsak sağlığı için en kötü gıdalar neler?

Getty Images

Kızartılmış yiyeceklerde bağırsak mikrobiyomunuzu etkileyebilen doymuş ve trans yağlar bulunuyor. Bilim, bağırsakların vücudun geri kalanıyla nasıl etkileşim kurduğu konusunda sürekli yeni şeyler öğreniyor.

Her yeni bilgiyle uzmanlar da beslenmemize dair tavsiyelerini güncelliyor.

Haftada 30 farklı sebze meyve türü tüketmemiz ve lif alımımızı artırmamız tavsiye ediliyor, Akdeniz diyetinin uzun bir yaşamın anahtarı olabileceği vurgulanıyor.

Beslenme bilimcisi Toral Shah, bağırsak mikrobiyomumuzun "yiyecekleri parçaladığını, besinleri emdiğini ve zararlı patojenlerle savaştığını" hatırlatıyor:

"Bağırsak sağlığı, ruh sağlığından karaciğer sağlığına ve obeziteye kadar birçok alanda genel sağlığımızı ve iyiliğimizi korumada çok önemli bir rol oynar."

Vücudumuzun her parçası gibi bağırsaklarımız da tamamen benzersiz. Bu da tükettiğimiz yiyeceklerin hepimizi farklı şekilde etkilediği anlamına geliyor.

Bununla birlikte, iyi bir bağırsak sağlığı için öncelik vermemiz ve kaçınmamız gereken besinler var. İşte bu konuda uzmanların söyledikleri.

Bağırsak sağlığı için beş ipucu

1. Ultra işlenmiş gıdalar

Yapay tatlandırıcılar, aroma arttırıcılar, emülgatörler ve katkı maddeleri gibi yapay içerikler kullanılarak üretilen yiyecekler. Sosis, kahvaltılık gevrek ve dondurma gibi...

Ultra işlenmiş gıdaların sağlığımız için neden kötü olduğu tam olarak bilinmemekle birlikte, geçtiğimiz günlerde yapılan bir çalışma, bağırsak mikrobiyomuna önemli negatif etkilerinin olduğunu, 32 sağlık sorunuyla bağlantılandırılabileceğini ortaya koydu.

Ancak bu tür gıdalardan tamamen vazgeçmek zorunda değilsiniz. Uzmanlar %80'e %20 kuralını uygulamanızı öneriyor. Yani %80 sağlıklı beslenmeye çalışın ve kalan %20'de kendinizi ödüllendirin.

Sağlıklı bağırsak rehberi: Ne yemeliyiz, nelerden kaçınmalıyız?

2. Kızartılmış gıdalar

Kızartılmış yiyeceklerde, sindirimi zor ve bağırsak mikrobiyomunuzu etkileyebilen doymuş ve trans yağlar bulunuyor.

Soteleme, yağ tüketiminizi azaltmanın, sindirimi kolaylaştırmanın ve iyi bağırsak bakterileriniz üzerindeki olumsuz etkiyi azaltmanın iyi bir yolu.

Kızarmış yiyeceklerden tamamen vazgeçemiyorsanız, 80/20 kuralı burada da geçerli olabilir.

3. Yüksek şekerli yiyecekler

Ne yazık ki bisküvi ve kekler rafine şeker oranı yüksek ve çok sık tüketildiğinde bağırsak sağlığınıza zarar verebilecek yiyecek türleri.

Şeker, bağırsaklarınızda enflamasyona neden olabilir ve bu da hepimizin ihtiyaç duyduğu iyi bakterilere zarar verir.

Yüksek şekerli yiyecekler sadece hamur işleri ve tatlılarla sınırlı değil.

Meyve suları, yoğurtlar, soslar, çorbalar ve hatta salata soslarında bile şaşırtıcı miktarda şeker olabilir. Bu nedenle alışveriş yaparken etiketi kontrol etmek her zaman önemli.

İngiltere Ulusal Sağlık Hizmetleri (NHS), yetişkinlerin günde 30 gramdan (yaklaşık yedi küp şeker) fazla şeker tüketmemesini tavsiye ediyor.

4. Yapay tatlandırıcılar

Peki şekerden sakınmak yapay tatlandırıcılara geçmemiz anlamına mı geliyor?

Yapay tatlandırıcılar şeker ve kalori açısından tercih edilebiliyor.

Ancak uzmanlar hayvan ve insan çalışmaları arasında çelişkili sonuçlar elde ettikleri için bağırsak sağlığımız üzerindeki etkileri konusunda net bir görüşe sahip değiller.

Bu alanda daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.

5. Alkol

Beslenme uzmanı Rohini Bajekal, alkolün bağırsak sağlığımız için en kötü yaşam tarzı seçimlerinden biri olabileceğini söylüyor.

Alkolün iyi ve kötü bakterilerin dengesini bozabileceğini ve mide astarındaki hücreleri tahriş ederek kronik enflamasyona neden olabileceğini belirtiyor.

Orta düzeyde alkol tüketiminin önemli bir zarara yol açması pek mümkün olmasa da haftalık 14 birimden fazla içerseniz şişkinlik, kabızlık ve rahatsızlık yaşayabilirsiniz.

Bir birim yarım bardak bira, 25 mililitre yüksek alkollü içki ya da bir küçük bardak şarap (125 mililitre) anlamına geliyor.

Alkol tüketmek ne kadar riskli?

Getty Images

Bazı araştırmacılar, kırmızı şarabın bağırsak sağlığına yardımcı olabileceğini söylüyor.

Ancak kuralın potansiyel bir istisnası var.

Londra King's College'daki araştırmacılar, kırmızı şarabın bağırsak sağlığına yardımcı olabileceğini tespit etti.

Araştırmacı Dr. Caroline Le Roy "Kırmızı şarabın kalp sağlığı üzerindeki açıklanamayan faydalarını uzun zamandır biliyoruz" dedi.

Kırmızı şarap sağlığa yararlı mı?

Le Roy "Bu çalışma, orta düzeyde kırmızı şarap tüketiminin, daha sağlıklı bir bağırsak mikrobiyomuyla ilişkilendirip uzun zamandır tartışılan sağlığa faydalı etkilerini kısmen açıklıyor" diye konuştu.

Bağırsak ve beyin nasıl birlikte çalışır, bu neden önemli? Bağırsak sağlığı yaşlanmayı nasıl etkiliyor, doktorlar ne tavsiye ediyor?