BAĞ KUR’lunun ihya primi yüzde 45’e çıkacak Sosyal Güvenlik Haberleri

Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar ile tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar zaman zaman primlerini ödeyemez duruma düşüyorlar. Primlerini uzun süre ödeyemeyen BAĞ-KUR’lular için 2008, 2015, 2018, 2020 ve 2021 yıllarında kanun çıkartıldı. Bu kişilerin prim borçları silinip sigortalılık süreleri durduruldu. Prim borcundan kurtuldular ama primini ödeyemedikleri günlere ait sigortalılık süreleri de durduruldu. Bu süreler emekliliklerinde dikkate alınmıyor.

Ancak, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa eklenen geçici maddeler ile durdurulan bu süreleri ihya etme hakkı tanındı. Buna göre, BAĞ-KUR’lular ekonomik durumları elverişli hale geldiğinde durdurulan sigortalılık sürelerinin primini ödeyerek yeniden ihya etmek suretiyle emekliliklerine saydırabiliyorlar.

BAĞ-KUR prim günlerini ihya etmek isteyenler, durdurulan süreler için prime esas kazanç tutarının yüzde 34,75’i oranında prim ödüyorlar. Mevcut asgari ücret üzerinden durdurulan prim günlerini ihya eden BAĞ-KUR’lu şu an her 1 gün için günlük asgari ücretin yüzde 34,75’i oranında prim ödüyor. Buna göre bir günlük prim tutarı 301,23 TL tutuyor. Üç yıllık süre (1.080 gün) için ihya başvurusunda bulunan BAĞ-KUR’lunun bu yıl 325.428 TL prim ödemesi gerekiyor.

İHYA MALİYETİ ARTACAK

AK Parti Grubu tarafından TBMM’ye sunulan ve bu hafta Plan Bütçe Komisyonunda görüşülecek kanun teklifinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) ödenen bazı primlerde artış öngörülüyor. Bunlar arasında BAĞ-KUR’luların ihya primleri de yer alıyor. Teklif, BAĞ-KUR ihya prim oranının yüzde 45’e çıkartılmasını düzenliyor.

Bu durumda 3 yıllık süre için yeni kanun teklifine göre ihya başvurusunda bulunacak bir kişinin günlük 390,08 TL olmak üzere 1080 gün için toplam 421.286 TL prim ödemesi gerekecek. Söz konusu kişinin üç yıllık prim gününü ihya maliyeti yeni kanunla 95.805 TL artacak.

İhya oranlarının yüzde 45’e yükseltilmesiyle yıllık yaklaşık 2,98 milyar lira ilave gelir sağlanması öngörülüyor.

Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlarla tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, 30 Nisan 2021 tarihi itibarıyla prim borcu bulunanlar, bu tarihten önceki primlerini ödememişler ise prim borçları silinerek sigortalılık süreleri durduruldu. Borcunu ödemediği için sigortalılık süresi durdurulan kişiler diledikleri zaman ihya başvurusunda bulunabiliyorlar.

Kanuna göre, ihya için başvuru yapanlardan başvuru tarihindeki prime esas kazanç tutarı üzerinden prim alınıyor. Başvuruyu 31 Aralık 2025 tarihine kadar yapanlar, yüzde 34,75 oranı üzerinden prim ödeyecekler. Başvuruyu 1 Ocak 2026 tarihi ve sonrasında yapanlardan ise yüzde 45 oranında prim alınacak. Başvuru sonrasında hesaplanan borç tutarının tamamının, borcun SGK tarafından tebliğ edildiği tarihten üç ay içinde ödenmesi gerekiyor. Ödemeyi yapanların sigortalılık süresi canlandırılarak emeklilik günleri için değerlendiriliyor.

İhya işlemi prim borcu ödenmediği için silinen günlerin tamamı için yapılıyor. Borcunu ödemediği için silinen prim günü 1080 gün olan kişinin ihya talebinin kabul edilebilmesi için bu sürenin tamamının primini ödemesi gerekiyor.