BAE ayrılığı OPEC i bitirir mi?

Dünya enerji piyasalarında deprem etkisi yaratan karar Birleşik Arap Emirlikleri’nden (BAE) geldi. BAE, kendi "ulusal menfaatleri" doğrultusunda hareket edeceğini belirterek, 1 Mayıs itibarıyla Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC+ üyeliklerinden resmen çekildiğini ilan etti.

Ülkenin resmi haber ajansı WAM üzerinden yapılan açıklamada, bu radikal kararın BAE'nin uzun vadeli ekonomik stratejilerini ve değişen enerji profilini yansıttığı ifade edildi. Açıklamada şu çarpıcı ifadelere yer verildi:

Son dakika | Küresel enerji piyasasında deprem! BAE, OPEC'ten ayrılıyor

"Örgütte bulunduğumuz süre boyunca herkesin yararına olacak şekilde önemli katkılarda bulunduk hatta daha büyük fedakârlıklar yaptık. Ancak artık çabalarımızı ulusal çıkarlarımız ne gerektiriyorsa ona odaklamanın zamanı geldi."

İran savaşı nedeniyle 1970'lerden bu yana en büyük enerji darboğazının yaşandığı bir dönemde gelen bu ayrılık, bölgedeki dengeleri de değiştirecek. Uzmanlar, BAE'nin çekilmesinin, komşusu ve rakibi olan Suudi Arabistan'ın kontrolündeki OPEC'i güçsüzleştireceğini ve küresel piyasalarda yeni sarsıntılara yol açacağını öngörüyor.

1960 yılında Venezuela, İran, Irak, Suudi Arabistan ve Kuveyt tarafından kurulan örgüte BAE, 1967 yılında Abu Dabi Emirliği üzerinden dahil olmuştu. BAE'den önce örgütten en son ayrılan ülke 2024'te Angola olmuştu.

Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre, BAE'nin ayrılmasıyla birlikte OPEC üretim kapasitesinin yüzde 13'ünü kaybedecek. Savaş öncesi dönemde OPEC+ bünyesindeki 22 ülke arasında dördüncü büyük üretici olan BAE, bir süredir örgütün dayattığı üretim kotalarından duyduğu rahatsızlığı gizlemiyordu. Şu an için BAE'den daha fazla petrol üreten sadece üç ülke bulunuyor: Suudi Arabistan, Rusya ve Irak.

Dünya petrol trafiğinin beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın İran tarafından kapatılmış olması, Körfez petrolünün sevkiyatını büyük oranda durdurdu. Bu tıkanıklık nedeniyle petrol fiyatları savaş öncesine göre şimdiden yüzde 53 oranında zamlanmış durumda.

Rystad Energy analisti Jorge Leon, BAE'nin ayrılık kararının etkilerine dair şu teknik detayları paylaştı:
"Hürmüz Boğazı'ndan sevkiyat yapılamadığı sürece bu ayrılığın piyasalara etkisi hemen hissedilmeyebilir. Ancak BAE artık üretimini artırmakta özgür olacağı için Suudi Arabistan'ın piyasayı dengeleyici rolü sorgulanacaktır. OPEC'in arz dengesizliklerini yumuşatma gücü azaldıkça petrol piyasası daha istikrarsız hale gelebilir."