Asgari ücret ve beklentilerdeki bozulma Sözcü Gazetesi

Enflasyon beklentilerindeki bozulma ile 2026 asgari ücret tartışmalarının birbirini nasıl etkileyeceği merak ediliyor. Bu noktada Merkez Bankası’nın bu hafta vereceği faiz kararı da önemli olacak. 

Merkez Bankası anketinde olduğu gibi; benzer araştırmalar yapan kurumlar da beklentilerdeki hızlı bozulmayı saptadı. Daha bir ay önce 30’un altına inecek diyenlerin, 2025 yıl sonu enflasyon beklentisini bir ayda yüzde 32’ye yükseltmesi, sert bozulmayı gösteriyor.  

Bu arada hem siyasi tercihler hem de yaş ve meslek gruplarına göre enflasyon algısının farklılıklar gösterdiğini söylemek gerekiyor. İstanbul Ekonomi Araştırma’nın Ekim 2025 Raporunda, katılımcıların çoğu ekonominin mevcut durumunu “kötü” veya “çok kötü” olarak değerlendirmiş. Muhalefet seçmenlerinde bu oran yüzde 93–96 bandında, Cumhur İttifakı seçmenlerinde ise yüzde 46–53 aralığında.  

35-54 yaş grubunda ekonomiyi olumsuz değerlendirenlerin oranı yüzde 57, gençlerde yüzde 68, 55 yaş ve üzeri katılımcılarda ise yüzde 64. Eğitim seviyesine göre değerlendirildiğinde: ilköğretim ve altı eğitim düzeyinde olumsuz değerlendirmeler Mayıs 2023’te yüzde 54 iken, Ekim 2025’te yüzde 67’ye çıktı. Lise ve altı eğitim seviyesinde düşüş yaşanırken, üniversite mezunlarında artış oldu. 

ASGARİ ÜCRET ETKİSİ İKİ YÖNLÜ  

Ekonomiden en olumsuz etkilenen kesimler ise işsizler ve emekliler. İşsizlerin yüzde 77’si, emeklilerin ise yüzde 76’sı ekonomiyi “çok kötü/kötü” olarak değerlendirdi. Özel sektör çalışanları bu iki grubu takip etti. Çalışmayıp iş aramayanlar yüzde 64 ile, günlük/yevmiyeli çalışanlar ise yüzde 69 ile olumsuz değerlendirme yapan en düşük gruplar arasında yer aldı. 

Bu tabloya bakan iktidarın, “vatandaşın çoğunluğunu memnun etmek için asgari ücrette ve emekli maaşlarında önemli artışlar yapma kararı” vermesi beklenir. Ancak bu ilişkinin iki taraflı işlemesi, işleri zorlaştırıyor. 

Bu arada geçen yıllarda iktidarın verdiği enflasyon sözlerini tutmamasının, yani oluşan güvensizliğin asgari ücret taleplerini artırması kaçınılmaz gözüküyor.  2025 yılında asgari ücret zammı, yüzde 21’lik enflasyon hedefine göre belirlendi ama 10 puan yukarıda gerçekleşti. Şimdi yüzde 16 hedefi var ama kimse yüzde 25’in altında enflasyon beklemiyor. Geçen yılın 10 puanlık farkı da ortadayken, iktidarın kimseyi yüzde 20-25 zamma ikna etmesi mümkün gözükmüyor. 

Öte yandan asgari ücret zammının o yılın enflasyonuna yapacağı etki de açık. İşveren, satacağı mala yapacağı zammı, en az asgari ücret zammı kadar tutma eğiliminde oluyor, fiyatlar buna göre artıyor. 

Henüz zam talepleri belli değil ama yüzde 35’in altında bir zam oranına razı olunması beklenmemeli. İktidarın teklifinin çok daha düşük kalacağı da açık. 

Özetle; iktidar enflasyonla mücadelede başarılı olamadığı, düşüreceğine ilişkin güven oluşturamadığı için, bu ilişki kısır bir döngüye dönüşmüş durumda. Beklentilerin bozulup zam taleplerinin yükselmesinde, verilen sözlerin yerine getirilmemesi etkili oldu.  

Başarısız olmasına rağmen, programın faturasının tümüyle, asgari ücretli ve emekli başta, dar gelirli kesimlere yüklenmesinin talepleri artırması da kaçınılmaz. 

Bence; Merkez Bankası’nın enflasyon yükselirken faiz indirmesi, beklentileri ve zam taleplerini daha da yükseltecektir.