Ani seller artık önceden bilinecek Sözcü Gazetesi

Her yıl dünya genelinde binlerce can alan ani seller, hızları ve öngörülemez doğaları nedeniyle meteoroloji istasyonlarının en büyük kabusu olmaya devam ediyor. Ancak Google, bu kaosu çözmek için alışılmadık bir kaynağa başvurdu: Haber arşivleri.

Perşembe günü duyurulan ve "Groundsource" adı verilen yeni yapay zeka sistemi, nehir yataklarındaki sensörlerin eksik olduğu şehir sokaklarında sel baskınlarını tahmin etmek için tasarlandı.

Geleneksel yöntemlerde, bir nehrin taşacağını anlamak için suya yerleştirilen sensörlerden gelen yıllara dayalı verilere ihtiyaç duyulur. Ancak şehir merkezlerinde bu tür ekipmanlar nadiren bulunur. Google’ın çözümü ise insanlığın toplumsal hafızasını kullanmak.

Gemini AI tarafından desteklenen sistem, 2000 yılından bu yana yayınlanmış milyonlarca makaleyi taradı. Bu sayede 150 ülkede gerçekleşen 2,6 milyondan fazla sel olayını içeren devasa bir veri seti oluşturuldu.

"Eğer sensörünüz yoksa, tarih size nerede ne olduğunu anlatır. Groundsource, haberleri birer sanal sensöre dönüştürüyor."

Groundsource, verileri zaman dizini içinde işleme yeteneğine sahip LSTM (Uzun Kısa Süreli Bellek) adlı bir sinir ağını kullanıyor. Yapay zeka şu faktörleri birleştirerek analiz yapıyor:

Saatlik hava tahminleri

Kentsel yoğunluk ve drenaj kapasitesi

Toprağın su emme oranları ve topografya

Sistem, kilometrekare başına 100’den fazla kişinin yaşadığı bölgeler için önümüzdeki 24 saat içinde "orta" veya "yüksek" risk olup olmadığını gösteren bir uyarı sinyali üretiyor.

Yeni teknoloji henüz kusursuz değil. Mevcut model şu an için yalnızca 20 kilometrekarelik alanları analiz edebiliyor ve selin şiddetini (suyun ne kadar yükseleceğini) tam olarak belirleyemiyor. Ayrıca, yerel medyanın zayıf olduğu bölgelerde tahmin başarısı düşebiliyor.

Buna rağmen, Afrika’daki yardım kuruluşları sistemin başarısını şimdiden tescilledi. Bölgedeki yetkililer, sistemden gelen erken uyarılar sayesinde kurtarma ekiplerinin sel baskınından önce sahada hazır bulunduğunu doğruladı.

Google, bu tahminleri 2 milyardan fazla insana ulaşan Google Flood Hub platformu üzerinden kamuoyuyla paylaşmaya devam ediyor.