Ambulanslar yolda kaldı, cenazeler yapılamıyor: 3 ülkede yakıt bitti 50 yıldır böyle kriz görmedim Sözcü Gazetesi

New York Times'ın elde ettiği verilere göre, Ortadoğu'daki füze saldırılarının küresel enerji piyasalarında yarattığı şok dalgası, Güneydoğu Asya'yı amansız bir yakıt kıtlığıyla baş başa bıraktı. 

Tayland, Vietnam ve Filipinler gibi ülkelerde benzin istasyonları kapanırken, hükümetler sağlık hizmetlerinden cenaze törenlerine kadar uzanan bir "kelebek etkisini" kontrol altına almaya çalışıyor.

Japonya ve Güney Kore gibi zengin Asya ülkeleri 200 günden fazla yetecek ham petrol stokuna sahipken; Vietnam ve Endonezya gibi ülkeler yalnızca üç haftalık, Tayland ise iki aylık bir rezervle ayakta kalmaya çalışıyor.  

Bununla birlikte, Tayland Başbakanı Anutin Charnvirakul krizin sadece bir ithalat sorunu olmadığını belirtiyor. Xinhua haber ajansına konuşan Başbakan, halk arasındaki kıtlık korkusunun panik alımlarını tetiklediğini ve günlük normal yakıt tüketiminin 60-67 milyon litreden 84 milyon litreye fırladığını açıkladı. Bu paniğin bir sonucu olarak, Tayland'daki benzin istasyonlarının yaklaşık %10'u tedarik yetersizliğinden tamamen kapandı.

Yüksek petrol fiyatları ve tedarik sorunları, bölgedeki en kritik altyapıları vurmaya başladı:

Straits Times'ın bildirdiğine göre, Tayland'ın 39 ilinde ambulanslar yakıt sıkıntısı çekiyor. Ulusal Acil Tıp Enstitüsü (NIEM), acil durum araçları için günde 71 bin litre yakıta ihtiyaç duyulduğunu belirterek, benzin istasyonlarına sosyal medya üzerinden "hayat kurtarmak için yakıt ayırın" çağrısı yaptı.

Tayland'da kamyon şoförleri, yolda kalma korkusuyla uzun mesafeli rotaları (Pathum Thani'den Chiang Mai'ye gibi) reddediyor. Bu durum taze gıda pazarlarını doğrudan vuruyor.

Laos'ta benzin istasyonlarının %40'ı, Kamboçya'da ise üçte biri kapandı. Filipinler ve Tayland'da ise artan deniz yakıtı maliyetleri (%75 artış) nedeniyle balıkçı tekneleri limanlara demirledi.

Kriz sadece ekonomiyi değil, bölgenin kültürel ve dini dokusunu da derinden etkiliyor. 

Tayland'daki Budist tapınakları, ölü yakma ritüelleri için gereken dizel yakıtı bulamıyor. Wat Saman Rattanaram tapınağı Başrahibi Phra Ratchwachiraprachanart, elinde sadece 200 litre (iki cenaze için yeterli) yakıt kaldığını belirterek, "50 yıldan fazla süredir böyle bir şey görmedim" ifadelerini kullandı.

Ayutthaya kentinde, turistik filleri taşıyan nakliye kamyonları dizel bulamadığı için, filler artık her gün 5 kilometre yürüyerek işe gitmek zorunda kalıyor.

Askeri yönetimin sıkı yakıt karnesi uyguladığı Myanmar'da, kalp krizi geçiren annesini hastaneye yetiştirmek için "yasaklı" bir günde araç kullanan bir vatandaş para cezasına çarptırıldı.

Devletler kanamayı durdurmak için olağanüstü hal moduna geçti:

Tayland: Hükümet dizel fiyatlarını litre başına 33 baht seviyesinde sabitlemeye çalışıyor ancak Petrol Fonu devasa bir açık veriyor. Devlet dairelerinde klima tasarrufu için klimalar 26-27°C'ye sabitlendi, memurların kravat takması yasaklandı ve dış seyahatler askıya alındı. Ayrıca Rusya, Angola ve ABD'den acil petrol alımı için görüşmeler sürüyor.

Endonezya: Dizeli, %50 palmiye yağı bazlı biyodizel ile karıştırma programı hızlandırıldı.

Filipinler: Memurlar için dört günlük çalışma haftasına geçildi ve toplu taşıma şoförlerine nakit yardımı başlatıldı. Ancak şoförler bu miktarın günlük zararlarını karşılamaya bile yetmediğini belirtiyor.