ABD ve İsrail in İran saldırısı dünyayı kaosa sürükledi! Vietnam dan Bangladeş e herkes etkilendi

Ortadoğu’da tırmanan çatışmalar ve enerji tesislerine yönelik saldırılar küresel yakıt piyasasında ciddi bir krize yol açtı. Vietnam hükümeti yakıt kıtlığı nedeniyle vatandaşlarından mümkün olduğunca evden çalışmasını isterken Bangladeş, araç başına doldurulabilecek yakıt miktarına sınırlama getirdi. Hindistan başta olmak üzere Asya genelinde benzin fiyatları hızla yükselirken tüccarların bile alternatif yakıt kaynakları bulmakta zorlandığı belirtiliyor. Havacılık sektörü de krizden ağır etkilendi; binlerce uçuş iptal edilirken havayolları uçuş rotalarını değiştiriyor, fazladan yakıt taşıyor ve acil durumlar için ek yakıt ikmali planları yapıyor.

Pakistan'da savaş önlemleri: Maaşlarda büyük kesinti

Tayland hükümeti enerji tasarrufu önlemleri kapsamında kamu kurumlarında çalışan personelin büyük bölümüne evden çalışma talimatı verdi. Kamu hizmetlerinin aksamaması için kritik görevlerde bulunanlar hariç devlet çalışanlarının uzaktan çalışmaya geçmesi istenirken, yurt dışı konferans ve resmi seyahatlerin de geçici olarak askıya alınacağı bildirildi. Enerji Bakanlığı ise yayımladığı açıklamada hem kamu hem de özel sektör çalışanlarına elektrik tüketimini azaltma çağrısında bulunarak gereksiz elektrikli cihazların kapatılmasını, asansör ve fotokopi makinelerinin kullanımının sınırlandırılmasını ve toplantıların mümkün olduğunca çevrim içi yapılmasını önerdi.

Enerji piyasasındaki dalgalanma şirket hisselerine de yansıdı. British Airways’in ana şirketinin hisseleri yüzde 6, EasyJet hisseleri ise yaklaşık yüzde 4 değer kaybetti. ABD’li havayolu şirketlerinin yıllar önce yakıt fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı kullandıkları finansal korunma yöntemlerini bırakmış olması nedeniyle sektörün petrol fiyatlarındaki artıştan daha fazla etkilendiği belirtiliyor. Küresel petrol fiyatlarının bazı işlemlerde varil başına 120 dolara kadar yükseldiği ve bunun son yılların en sert artışlarından biri olduğu ifade ediliyor.

Krizin temel nedeni Körfez'deki enerji altyapısına yönelik saldırılar ve üretim kesintileri. Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki günlük 922 bin varil kapasiteli Ruwais rafinerisinin insansız hava aracı saldırısı sonrası kapatıldığı, Suudi Arabistan’daki en büyük rafinerinin faaliyet dışı kaldığı ve Katar’ın en büyük LNG tesisinin de üretimi durdurduğu bildirildi. Hürmüz Boğazı’nda artan gerilim nedeniyle petrol akışının kesintiye uğrama riski büyürken JPMorgan, boğazın tamamen kapanması halinde küresel üretimin günlük yaklaşık 4,7 milyon varil azalabileceğini öngörüyor.

Öte yandan G7 ülkeleri de kriz nedeniyle bugün acil bir toplantı düzenledi. Liderler ve maliye bakanları, petrol fiyatlarındaki sert yükseliş ve arz riskleri karşısında stratejik petrol rezervlerinden 300–400 milyon varile kadar petrolün piyasaya sürülmesi seçeneğini değerlendiriyor. G7 yetkilileri, enerji piyasasını istikrara kavuşturmak için gerekli adımların atılabileceğini belirtirken Uluslararası Enerji Ajansı da Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıkların küresel enerji arzı için giderek büyüyen riskler yarattığı uyarısında bulunuyor.