ABD NATO daki rüşvet dosyasını kapattı: Bir Türk de tutuklanmıştı

Türkiye'de Ankara merkezli Arca Savunma Sanayi'nin kurucusu İsmail Terlemez'in Lüksemburg'daki NATO Destek ve Tedarik Ajansı'nın (NSPA) bünyesindeki bir rüşvet soruşturmasına adının karıştığı ve Belçika'da iki ay cezaevinde kaldıktan sonra serbest bırakıldığı iddia edildi.

DW Türkçe'nin de dahil olduğu uluslararası gazetecilik araştırmasına göre Terlemez ile aynı soruşturmadan İsviçre'de tutuklu bulunan bir şüpheli daha ABD'nin müdahalesi ile serbest bırakıldığı öne sürülüyor. Aynı gün yine NSPA bağlantılı ikinci rüşvet soruşturması daha düşürüldüğü ve ayrıca tutuklu şüphelisi de yine yargılanmadan serbest bırakıldığı belirtildi.

Yürütülen iki soruşturmanın da ABD Adalet Bakanlığı (DOJ) tarafından 9 Temmuz'da kapatıldığı belirtildi.

İsmail Terlemez, bu yılın Mayıs ayında ABD Adalet Bakanlığının talebiyle Brüksel Zaventem Havalimanı'nda gözaltına alındı, Haren Cezaevi'nde yaklaşık iki ay tutuldu ve yine DOJ'un talebi sonrası serbest bırakıldı.

Bu iki dosyanın düşürülmesinden yaklaşık iki hafta önce, 24 Haziran 2025'de ABD Başkanı Donald Trump NATO Zirvesi öncesinde Lahey'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir araya gelmişti.

NSPA, NATO ülkeleri adına ortak alımlar yapan bir ajans olduğu belirtiliyor. Mühimmat, yedek parça ve yakıt gibi kalemlerde büyük ölçekli tedarik yönetiyor. Bu ajansın bin 500'den fazla çalışanı bulunuyor ve yılda yaklaşık 10 milyar avroluk sözleşmeleri yürütüyor.

NSPA bünyesine görev yapmaya başlayan İsmail Terlemez (43), ABD'nin de içinde olduğu çok sayıda NATO ülkesinin küçük silah mühimmatı ve TNT gibi patlayıcıları birlikte satın aldığı Ammunition Support Partnership (Mühimmat Destek Ortaklığı) adlı programın teknik sorumlusu olduğu belirtildi.

Terlemez'in görevi, ihalelerin teknik şartnamelerini hazırlamak ve tekliflerin teknik uygunluğunu değerlendirmekti. Açılan ceza dosyasında Terlemez NSPA'nın bu biriminde "kamu ajanı" sıfatıyla rüşvet almakla suçlandı. Aynı dosyada eski NSPA yöneticisi Amerikalı Scott Everett Willason'a yöneltilen suçlama da İsmail Terlemez ile bağlantılıydı.

İddianameye göre Terlemez, Mart 2019'da, ABD ordusuna patlayıcı TNT tedariki için açılan büyük bir sözleşmeyi kimin kazanacağına karar verme sürecinde önemli bir role sahipti. Sözleşme bir İtalyan firmasına gitti ve ABD savcılarının iddianamede yer alan değerlendirmesine göre Terlemez bu şirketin ihaleyi kazanmasına "rüşvet karşılığında" yardım etti.

İddianameye göre Terlemez ve Willason 2019–2020 döneminde birlikte hareket ederek menfaat elde ettiler. Eski bir ABD askeri olan Willason'ın NSPA'da yönetici olduğu dönemde Terlemez, onun astı olarak görev yapıyordu. Willason daha sonra 2018'de NSPA'dan ayrılıp Lüksemburg ve Polonya'da danışmanlık şirketleri kurdu.

İddianamede, İtalyan şirketinin Ammunition Support Partnership (Mühimmat Destek Ortaklığı) çerçevesinde sözleşmeyi kazandığı, ardından şirketin 1 milyon avrodan fazla bir ödemeyi Willason'un Lüksemburg'daki danışmanlık şirketine aktardığı tespit edildi. İddianameye göre danışmanlık şirketinden yaklaşık 116 bin avro ise Kasım 2019 ile Eylül 2020 arasında taksitler halinde İsmail Terlemez'e gönderildi.

İddianamede Terlemez ile Willason'un iş birliği ikinci bir örnek üzerinden daha tarif ediliyordu. Savcıların iddiasına göre Terlemez, 2020 başlarında NSPA ile iş yapmak isteyen Letonyalı bir firmayı danışmanlık almak üzere Amerikalı ortağının Polonya merkezli danışmanlık şirketine yönlendirdi.

İddianameye göre Terlemez, Letonyalı şirketin CEO'su ile ilk olarak resmi görevi dolayısıyla bulunduğu Riga'da buluştu; sonrasında Lüksemburg'da bir görüşme gerçekleştirdi. Ayrıca bu görüşmeyle aynı gün CEO ile Willason Lüksemburg'da bir otelde bir araya geldiği de öne sürüldü.

Savunma Suçları Soruşturma Bürosu tarafından yürütülen bir soruşturmanın ardından ABD iki eski NSPA çalışanı hakkında uluslararası tutuklama emri çıkardı.

İsmail Terlemez de özel bir ziyaret için Brüksel'e geldiği 13 Mayıs 2025'ta Zaventem Havalimanı'nda gözaltına alındı. 2020'den itibaren ailesiyle İsviçre'nin Lugano kentine taşınan Willason da 13 Mayıs sabahı İsviçre polisi tarafından gerçekleştirilen silahlı bir operasyonla alındı.

Her iki isim de 59 gün boyunca tutuklu kaldı. ABD Adalet Bakanlığının 9 Temmuz 2025'de Illinois'teki mahkemeye davanın düşürülmesi talebini sunmasından iki gün sonra serbest kaldılar. DOJ'un mahkemeye sunduğu dilekçede "ABD, bu davanın koşullarını dikkatle değerlendirdikten sonra, kovuşturmanın sürdürülmesinin adaletin çıkarına olmayacağı sonucuna varmıştır" denildi

Terlemez, görevi sırasında bir dizi menfaat elde ettiği iddia edilen dönemden birkaç ay sonra Temmuz 2020'de NSPA'dan ayrıldı. Çok kısa bir süre sonra, 5 Ağustos 2020'de ise Ankara-Çankaya'da Arca Savunma Sanayii şirketini kurdu.

Terlemez'in adı Haziran 2021'de, TBMM Milli Savunma Komisyonu'nda Makina ve Kimya Endüstrisi (MKE) ile ilgili kanun teklifi görüşmeleri sırasında da gündeme gelmişti. CHP Milletvekili Özgür Ceylan, MKE'nin yeni kurulan NEPSA ile 25 yıllık mühimmat üretimi anlaşması imzaladığını, 120 milyon adet alım garantisi verildiğini ve NEPSA adına sözleşmeyi İsmail Terlemez'in imzaladığını söylemişti. Ticaret sicili kayıtlarında ise NEPSA'nın ortakları arasında Terlemez görünmüyor. Arca'nın tescil tarihi bu şirketin kuruluşundan yaklaşık bir ay sonrasına dayanıyor.

Öte yandan İsmail Terlemez tahliye edildikten kısa süre sonra, 19 Temmuz 2025'te Arca, mühimmat geri kazanımına odaklanan bir İtalyan şirketini satın aldı.

Terlemez ve Willason'a ilişkin davanın düşürüldüğü gün, NSPA'yı merkeze alan başka bir rüşvet soruşturması da sonlandırıldı.

Bu soruşturma ise Romanya merkezli Global Defence Logistics (GDL) ile ilgiliydi. GDL, NSPA bünyesindeki Naval Logistics Support Partnership (Deniz Lojistik Destek Ortaklığı) programı aracılığıyla NATO ülkelerinin donanmalarına dünya çapında yakıt ve lojistik hizmeti sağlıyordu. 2013'te kurulan ve Yunan, Türk ve Rumen hissedarlara ait olan GDL, bu program aracılığıyla defalarca benzer sözleşmeler kazanmıştı.

ABD savcıları, GDL'nin COO'su (Operasyondan Sorumlu Üst Düzey Yönetici) Manousos Bailakis ile şirkette yüzde 15 pay sahibi Ioannis Gelasakis'in, Lüksemburg'daki bir NSPA görevlisine toplam 130 bin euro rüşvet verdiğini ve 1 milyon eurodan fazla ek ödeme vadettiğini iddia etti. İki toplantının 2024 Temmuz ve Ekim'de Frankfurt'ta, üçüncüsünün 2025 Ocak'ta Bükreş'te yapıldığı dosyaya girdi; banknot demetlerinin fotoğrafları da eklendi. Yunanistan'da yaşayan hissedar Gelasakis ise tutuklanmadı. Bailakis Bükreş'te yakalandı ve 15 gün tutukluluğunun ardından ev hapsine alındı. 15 Haziran'dan itibaren ABD'ye iade edilmesini bekleyerek Bükreş Cezaevi'nde tutuluyordu. İade tarihi 11 Temmuz olarak belirlenmişti.