ABD demokrasisinden Türkiye demokrasisine: Sistem işlemiyor mu?

ABD Yüksek Mahkemesi Louisiana’nın kongre seçim haritasının anayasaya aykırı bir ırksal seçim bölgesi düzenlemesi (racial gerrymandering) olduğuna hükmetti.

Yani mevcut harita geçersiz sayıldı, iptal edildi.

Louisiana’nın yeni bir seçim haritası çizmesi gerekiyor.

Mahkeme, seçim bölgeleri çizilirken ırkın çok fazla dikkate alındığını söyledi.

Bu durumun Anayasa’daki eşit koruma ilkelerini ihlal ettiğine hükmetti.

Dolayısıyla harita, 1965 Oy Hakları Yasası’na uyum sağlamak amacıyla kısmen oluşturulmuş olsa bile, Mahkeme bunun sınırı aştığına karar verdi.

Şimdi mahkemeler, ırkın ana belirleyici faktör olduğunu kanıtlamak için daha güçlü delil isteyecek.

Sadece azınlık seçmenler üzerinde sınırlı olumsuz etkiyi göstermek yeterli olmayabilir.

Karar, eyaletlerin çoğunluk-azınlık seçim bölgeleri oluşturma yükümlülüğünü de sınırlandırıyor.

Bu bölgeler, azınlık seçmenlerin aday seçebilmesini sağlamak için tasarlanıyordu.

Oy Hakları Yasası 2. bölüm kapsamındaki davacıların bir ihlali kanıtlamak için üç ayrı usul engelini aşması gerekiyordu.

***

ABC gece programı sunucusu Jimmy Kimmel, First Lady Melania Trump’ın Beyaz Saray Muhabirleri Derneği yemeğinde silah sesleri duyulurken, yüz ifadesine dair bir espri yaptı.

Önce Melania Trump Kimmel’ın kendisi hakkında yaptığı bir şakaya itiraz etti.

Donald Trump sosyal medyada yaptığı bir paylaşımla Kimmel’ın işten çıkarılması çağrısında bulundu.

Federal İletişim Komisyonu, The Walt Disney Company’ye bağlı ABC’nin sahip olduğu sekiz televizyon istasyonu için erken yayın lisansı yenileme başvurusu yapmasını istedi.

Espri ne miydi?

Şen dul olmaya heveslenen bir yüz ifadesi diye özetleyebiliriz. Yani Başkanın ölmesinden mutluluk duyacağı ima edildi…

***

Eski FBI Direktörü James Comey hakkında, Mayıs 2025’te Instagram’da deniz kabuklarının “86 47” şeklinde dizildiği bir paylaşım nedeniyle başkanı tehdit etmekle suçladı.

James Comey, Adalet Bakanlığı iddianamesi ardından yetkililere teslim oldu ve mahkemeye çıktı.

İddianame düzenlendi, kendi isteğiyle teslim oldu, yargılama süreci devam ederken de serbest bırakıldı…

Trump:

“‘86’, mafya jargonunda ‘onu öldür’ anlamına gelir.

‘86 him!’ derler! ‘86 47’, ‘Başkan Trump’ı öldür’ demektir.

James Comey, kirli bir polis ve en kötülerden biri, bunu çok iyi biliyor!

SEKİZ MİL AÇIKTA, ALTI FİT DERİNLİKTE! Bu konuda FBI’a da yalan söylemedi mi???

Bence söyledi!” şeklinde paylaşım yaptı.

Mafya jargonunu da pek iyi biliyor.

Babası New York’ta önde gelen bir müteahhit idi...

Yaptığı mülkleri siyahlara satmazdı.

Onun yerine onlara şehrin eski ve kirli binalarında kiralık ev vermeyi uygun görürdü.

Fred Trump ve şirketi Trump Management hakkında en çok bilinen kayıtlı olay, 1973’te Adalet Bakanlığı tarafından açılan ve kiralamalarda ırksal ayrımcılık iddia eden federal dava.

Cumhuriyetçi Richard Nixon başkanken…

İddialara göre siyah başvuru sahiplerinin konutlara erişimi engellenmiş veya yönlendirilmiş, yapılan testler de eşitsiz muamele olabileceğini göstermişti.

Dava 1975’te uzlaşmayla sonuçlanmış, şirket ayrımcı uygulamaları durdurmayı ve federal denetime uymayı kabul etmiş ancak suçlamaları kabul etmişti.

O dönem bazı gazeteciler Trump'a ait mülklerin kötü durumda olup bakımsız şekilde yönetildiğini iddia etse de bu konuda bir ceza mahkûmiyeti bulunmamakta…

***

ABD Merkez Bankası Başkanı Jerome Powell görev süresi bitse bile Federal Reserve Yönetim Kurulu’ndan ayrılmayacağını açıkladı.

Bu durum, kurum içinde özellikle faiz politikası ve para sıkılaştırması konusunda çift merkezli bir güç yapısı oluşabileceği yorumlarına yol açıyor.

Fed’in kısa vadede faiz indirmeye gitmemesi bekleniyor.

Enflasyon, enerji fiyatlarındaki oynaklık ve ekonomik belirsizlikler nedeniyle politika yapıcıların “bekle gör” yaklaşımını sürdürmekte olduğu görülüyor.

Kevin Warsh, Donald Trump tarafından öne çıkarılan yeni Fed başkan adayı.

Göreve gelmesi halinde hem mevcut Powell etkisiyle hem de Fed içindeki bölünmüş politika yapıcılarla aynı anda başa çıkmak zorunda kalacak.

Bölünmüş bir komite yapısı, dışarıdan gelen yoğun siyasi baskılar ve küresel enerji şoklarının ekonomi üzerindeki etkisi birleştiğinde, Fed son derecede karmaşık bir ortamda.

***

Bunlar yetmedi...

Meclis Gözetim Committee’nin Cumhuriyetçi üyeleri, çocuk cinsel istismarı suçundan hüküm giymiş birini affetme konusunda bölünmüş durumdalar.

Komite Başkanı, üyelerin, Başkan’ın Ghislaine Maxwell’i, Jeffrey Epstein soruşturmasına işbirliği karşılığında affedip affetmemesi konusunda “bölünmüş durumda” olduklarını söyledi...

Tüm yukarıdaki tablo, demokratik sistemlerin işleyişine dair soru işaretlerini artırıyor.

Olan biten, demokrasi üzerine farklı yorumları kaçınılmaz kılıyor.

***

Bu arada Gülistan Doku cinayetinde aranan Umut Altaş'ın Meksika'dan geçerek ABD'ye geldiği haberleri aktarılmakta.

Kırmızı bülten dosyası ABD'ye gelse de Altaş'a dair bir tutuklama emri gizlilik içeriyor olabilir.

FBI bu durumlarda ilgili haberleri kişiyi uyarmaya ve saklanmasına yol açtığı için zararlı buluyor.