AB de mesleki ve bireysel emeklilik cazip hale getirilecek Sosyal Güvenlik Haberleri

Avrupa Birliği’nde nüfus yaşlandıkça, işgücü azaldıkça, bireylerin emeklilikte yeterli yaşam standardını koruyabilmeleri arayışları da devam ediyor. Bizdeki Sosyal Güvenlik Kurumuna benzer kamu emeklilik sistemleri AB üyesi ülkelerdeki emeklilik sistemlerinin omurgasını oluşturuyor. Ancak, nüfusun hızlı yaşlanması, işgücünün azalması nedeniyle vatandaşların daha yeterli ve çeşitlendirilmiş bir emeklilik geliri elde etmelerini sağlayacak seçenekler üzerinde çalışılıyor.

SORULARINIZ İÇİN: [email protected]

İstatistiklere göre, Avrupalıların yalnızca yüzde 20’si mesleki emeklilik planlarına, yüzde 18’ de bireysel emeklilik sistemine katılıyor. Bu durumun birçok kişiyi emekli olduklarında önemli bir gelir düşüşü riskiyle karşı karşıya bıraktığı ve bunun yaşam kalitelerini olumsuz etkilediği belirtiliyor.

Avrupa Komisyonu geçen hafta vatandaşların emeklilikte yeterli gelir elde etmelerine yardımcı olmak için daha iyi ve daha etkili ek emeklilik maaşlarına erişimlerini sağlamak amacıyla bazı eylemleri kabul etti. Önerilen eylemler, üye devletlerdeki emeklilik sistemlerinin temelini oluşturan kamu emeklilik maaşlarının yerini almayı değil tamamlamayı amaçlıyor.

Kabul edilen paket, vatandaşların sermaye piyasaları aracılığıyla servet oluşturmaları için daha fazla fırsat yaratmayı ve AB’nin ekonomik büyümesini ve rekabet gücünü artırmayı amaçlayan Tasarruf ve Yatırım Birliği Stratejisinin parçasını oluşturuyor.

AB ülkelerindeki demografik değişimler ve emeklilik sistemlerinin uyum sağlamasını gerektiren işgücü piyasası dinamikleri ışığında hem mesleki hem de bireysel emeklilik planlarını kapsayan ek emeklilik planlarının, vatandaşların daha çeşitli emeklilik gelirleri elde etmelerine yardımcı olarak emeklilik dönemlerinde finansal güvenlik ve istikrarı artırabileceği değerlendiriliyor. Özellikle erkekler ve kadınlar arasında yeterli yaşam standartlarını korumak için yetersiz kalacak kamu emeklilik planlarını tamamlayabileceği belirtiliyor. AB ülkelerinde erkekler ve kadınlar arasındaki cinsiyete bağlı emeklilik farkı yüzde 24,5 olarak hesaplanıyor.

Daha güçlü ve daha verimli ek emeklilik planlarının uzun vadeli tasarrufları üretken yatırımlara yönlendirerek Avrupa’nın ekonomik büyümesine ve rekabet gücüne de katkıda bulunabileceği kaydediliyor. Önerilen tedbirlerin amacı, ek emeklilik sistemine olan talebi ve arzı güçlendirmek olarak ifade edildi.

OTOMATİK KATILIM SİSTEMİ KURULACAK

Türkiye’de önümüzdeki yıllarda, çalışanlar için girişin zorunlu ancak çıkışın serbest olduğu otomatik katılım sisteminin (OKS) zorunlu tamamlayıcı emeklilik sistemine (TES) dönüştürülmesi planlanıyor. AB üyesi ülkelerin bir kısmında TES zorunlu ancak çoğu ülkede zorunluluk bulunmuyor.

Avrupa Komisyonu, üye ülkelere, ulusal koşullara uygun olarak ve sosyal ortakların rolüne, özerkliğine ve toplu sözleşme haklarına saygı göstererek, çalışanların ek emeklilik planlarına otomatik dahil edilmesini sağlayan otomatik katılım sistemini uygulama tavsiyesinde bulundu. Bunun ek emeklilik planlarına katılımı artıracağı ve daha geniş kapsamlı ek emeklilik piyasasının kilidini açacağı değerlendiriliyor.

MESLEKİ EMEKLİLİK FONLARININ CAZİBESİ ARTIRILACAK

Türkiye’de mesleki emeklilik fonları yaygın olmamakla birlikte başarılı bir OYAK örneği bulunuyor. Bazı büyük işletmeler ve holdingler de işveren katkısı sağlayarak çalışanlarına bireysel emeklilik hesabı açıyorlar. Bu hesapta biriken işveren katkısını çekebilmek için şirkette örneğin on yıl çalışma şartı koyuyorlar.

Avrupa Konseyi, üye ülkelerde mesleki emeklilik fonlarının cazibesinin artırılması için mevzuatta değişiklik yapılmasını önerdi. Vatandaşların tasarruflarından daha yüksek getiri elde etmesine yardımcı olmak üzere mesleki emeklilik fonlarını çekici hale getirmek için daha verimli çalışması, maliyetlerin düşürülmesi, hisse senedi de dahil olmak üzere yatırım portföylerinin çeşitlendirilmesi tavsiye edildi.

Komisyon, Pan-Avrupa Kişisel Emeklilik Ürününün (PEPP) de vatandaşlar için daha cazip, erişilebilir ve uygun maliyetli bir seçenek haline getirilmesi amacıyla bir dizi tedbir önerdi. Bu fonlar ile tahvil, bono gibi basit finansal varlıklara yatırım yapılabiliyor. Komisyon, tasarruf sahiplerine getirisi daha yüksek ama nispeten riskli varlıklara yatırım yapma seçenekleri de verilmesi tavsiyesinde bulundu.

YATIRIMLARA UZUN VADELİ FİNANSMAN SAĞLANACAK

Konsey, vatandaşların emeklilik fonlarından daha yüksek getiri elde edebilmeleri için hem özel şirket hisselerine hem de borsada işlem gören hisse senetlerine yapılan yatırımı artırmayı hedefliyor. Böylece AB genelinde yatırımlar için gerekli uzun vadeli sermaye sağlanması da amaçlanıyor. Bu sayede AB’de ekonominin güçleneceği, istihdamın artacağı değerlendiriliyor.