48 saatliğine ateşkes: Peki ama Pakistan ve Afganistan neden birbirlerine saldırıyor?

Çatışmalar, Pakistan ile Afganistan'ı ayıran ve yüzyıllardır iki ülke arasında anlaşmazlık kaynağı olan 2 bin 600 kilometrelik Durand Hattı'nın çeşitli noktalarında pazar günü patlak verdi. İslamabad'a göre, Afgan güçleri Hayber Pahtunhva ve Belucistan eyaletlerindeki Pakistan sınır karakollarına  "sebepsiz" saldırılar düzenledi .

Pakistan ordusu topçu ateşi ve bombalamalarla karşılık vererek Afgan tarafının çeşitli bölgelerine yayılan bir dizi çatışmayı tetikledi. Taliban hükümeti, eylemlerinin günler önce gerçekleşen Pakistan hava saldırılarına "misilleme operasyonu" olduğunu iddia etti. Pakistan daha sonra 23 askerin öldüğünü ve 200'den fazla Afgan savaşçıyı öldürdüğünü öne sürdü. Kabil ise dokuz Taliban savaşçısının kaybını kabul ederek 58 Pakistanlıyı öldürdüğünü iddia etti. 

Geçişlerin kapatılması ve diplomatik gerginliğin artması

Çatışmalara yanıt olarak Pakistan, Afganistan ile olan tüm sınır kapılarını kapattı. Bu kapatma, mal akışını felç etti ve her iki tarafta da yüzlerce yolcu ve mültecinin mahsur kalmasına neden oldu. Pakistan İçişleri Bakanı Muhsin Nakvi, Afgan saldırılarını "uluslararası hukukun ihlali" olarak nitelendirdi ve İslamabad'ın uygun şekilde yanıt vereceği konusunda uyardı. 

Taliban sözcüsü Zabihullah Mucahid, Kabil'den yaptığı açıklamada, Afganistan'ın "egemenliğini savunma hakkını" saklı tuttuğunu belirterek, Pakistan ordusunun bazı kesimlerini bölgeyi istikrarsızlaştırmak için krizi kışkırtmakla suçladı. 

Ordular arasında yeni çatışmalar

İki günlük görünürdeki sakinliğin ardından dün Pakistan-Afganistan sınırında yeniden çatışmalar çıktı. Kandahar vilayetinin Spin Boldak bölgesinde çatışmalar yaşandı ve ardından Kandahar ve Kabil'de Pakistan bombalamaları gerçekleşti. Taliban, Pakistan saldırılarında 12 sivilin öldüğünü ve 100'den fazla kişinin yaralandığını bildirirken, İslamabad, yangını Afgan güçlerinin başlattığını ve askerlerinin 15 ila 20 arasında savaşçıyı öldürdüğünü iddia etti. 

Pakistan güvenlik kaynaklarına göre, saatler sonra Pakistan ordusu, Afgan Talibanı ve Tehreek-i Taliban Pakistan (TTP) grubunun Kandahar ve Kabil'deki şüpheli saklanma yerlerine "hassas" hava saldırıları başlattı. Taliban sözcüsü Zabihullah Mücahid, Afganistan'ın başkentindeki patlamaları doğruladı, ancak bunların bir tanker kamyonunun patlamasından kaynaklandığını belirtti . Artan gerilim, her iki tarafın da 48 saatlik geçici bir ateşkes ilan etmesine yol açtı.

Altta yatan nedenler

Taliban'ın 2021'de iktidara geri dönmesinden bu yana, Afganistan ve Pakistan arasındaki ilişkiler, tarihi anlaşmazlıklar ve sınırın her iki yakasında da isyancı grupların varlığı nedeniyle gerginleşti . İslamabad, Kabil'i, topraklarında çok sayıda saldırıdan sorumlu olan ve Afgan rejiminin ideolojik müttefikleri olarak kabul edilen Tehreek-i Taliban Pakistan'ı (TTP) -sözde Pakistan Talibanı- korumakla suçluyor. 

Taliban bu suçlamaları reddediyor ve egemenliklerini ihlal ettiğini iddia ettikleri Pakistan'ın bombalama ve saldırılarını kınıyor. 1893'te İngiliz sömürge döneminde çizilen ve Afganistan tarafından hiçbir zaman tanınmayan Durand Hattı, anlaşmazlığın özünü oluşturmaya devam ediyor ve karşılıklı güvensizlik ve tekrarlayan şiddetin damgasını vurduğu ilişkiyi daha da kötüleştiriyor.