30 saniye daha uçsa kül olacaktı: Bir köy haritadan silinmekten 30 saniyeyle kurtuldu

Ankara semalarında yaşanan ve 8 kişinin hayatını kaybettiği uçak kazasının teknik detayları ve enkaz kaldırma çalışmaları sürerken, ortaya çıkan bir gerçek facianın boyutunun çok daha büyük olabileceğini gösterdi. Hürriyet muhabirleri Yorgo Kırbali ve evzi Kızılkoyun'un bölgeden aktardığı bilgilere göre önceki akşam Libya heyetini taşıyan Falcon 50 tipi özel jetin Haymana yakınlarında düşmesi sonucu yaşanan olayda, Kesikkavak Köyü sakinleri felaketi sadece saniyelerle atlattı. Uzmanların ilk değerlendirmelerine göre, kontrolünü yitiren uçak eğer o hızla sadece 30 saniye daha havada kalsaydı, boş arazi yerine 2 kilometre ilerideki köy merkezinin tam ortasına çakılacaktı.

“GÖKYÜZÜ AYDINLANDI DEPREM SANDIK”

Faciayı kıl payı atlatan Kesikkavak Köyü sakinleri, o dehşet anlarını büyük bir panikle anlattı. Uçağın düşmesinin hemen ardından olay yerine ilk koşanlar da yine köylüler oldu. Tarlalık ve ormanlık alanda enkaza ulaşan vatandaşlar yetkililere haber verirken, yaşadıkları şoku şu sözlerle ifade etti:

“İnanılmaz bir patlama duyduk. Evlerin camları sallandı, deprem oluyor sandık. Çok büyük bir patlamaydı, patlamayla birlikte karanlık gökyüzü bir anda aydınlandı.”

SİS VE YAĞMUR ALTINDA 3 KİLOMETRELİK ENKAZ ALANI

Esenboğa Havalimanı’ndan kalktıktan sonra teknik arıza bildiren ve acil iniş isterken düşen uçak için Haymana’da zorlu hava koşullarında arama tarama çalışmaları başlatıldı. Yoğun sis ve yağmur altında çalışan ekipler, düşüşten yaklaşık 1 saat sonra enkaz alanına ulaştı. Boş arazi ve tarlaya düşen uçağın parçalarının, şiddetli çarpmanın etkisiyle 3 kilometrelik geniş bir alana yayıldığı görüldü. Çalışmalarda AFAD, jandarma, emniyet, sağlık, UMKE, Kara Kuvvetleri Komutanlığı, Hava Kuvvetleri Komutanlığı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, itfaiye ile Devlet Hava Meydanları İşletmesi birimlerinden oluşan toplam 408 personel görev aldı. Sahada 103 kara aracı ve 7 hava aracı aktif rol oynarken, termal ve aydınlatma dronları ile K9 arama kurtarma köpekleri de enkaz arama faaliyetlerinde kullanıldı.

DEVLETİN ZİRVESİ VE KOMUTA KADEMESİ OLAY YERİNDE

Kazanın hemen ardından devlet yetkilileri bölgeye intikal etti. İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, bölgede oluşturulan AFAD mobil koordinasyon merkezine gelerek, “Konunun aydınlatılması, açığa kavuşturulması bizim en önemli görevimiz. Devlet olarak da bunu yapmakta kararlıyız. En kısa zamanda bunun sebebinin ne olduğu ortaya çıkacak ve sizinle birlikte hem aziz milletimiz hem de tüm dünyayla bunu paylaşacağız” açıklamasında bulundu.

Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu da olay yerine gelerek incelemelerde bulundu. Bayraktaroğlu’na Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Metin Tokel, Hava Kuvvetleri Komutanı Ziya Cemal Kadıoğlu ve Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Ercüment Tatlıoğlu eşlik etti.

DAKİKA DAKİKA KAZA KRONOLOJİSİ

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, HMJ185 çağrı adlı uçakta yaşananları ve kule ile pilot arasındaki diyalogları dakika dakika şu şekilde açıkladı:

20.17 - Kalkış: Esenboğa Havalimanı’ndan Libya Mitiga (Trablus) Havalimanı için standart usullere göre kalkış gerçekleşti.20.25 - Tırmanış: Uçağın en son 34 bin feet irtifaya tırmanarak seyrine izin verildi.20.31 - İlk Alarm (PAN-PAN): Uçak yaklaşık 32 bin feet irtifadayken, en riskli kod olan MAY DAY'in bir alt seviyesi olan "PAN-PAN" kodu üç kez deklare edildi. Pilot genel elektrik arızası olduğunu belirterek Ankara’ya dönüş için rota istedi.20.32 - Dönüş Talimatı: Hava Trafik Kontrolörü, uçağa Esenboğa’ya dönüş için uçuş başı ve alçalma seviyesini bildirdi.20.33 - Acil Durum (7700 Kodu): Pilot tarafından en riskli aciliyet kodu olan 7700 aktif edildi. Bu andan itibaren radarda uçağın irtifa bilgisi takip edilememeye başlandı.20.34 - İletişim Sorunları: Parazitlenme nedeniyle ses seviyesi kontrolü için pilotla teyitleşme yapıldı. Uçak, Yaklaşma Kontrol Ünitesi’ne devredildi.20.35 - Tekrar PAN-PAN: Uçak tekrar üç kez PAN-PAN diyerek Yaklaşma Kontrol Ünitesi ile temas etti, kendisine vektör ve seviyeler verildi.20.36 - Sesin Kayboluşu: Pilotun sesi zor duyulur hale geldi, anlaşılabilirlik kayboldu ve radar bilgilerinde kısmi kayıplar yaşandı.20.38 - Radar Teması Kesildi: Uçak radarda tamamen kayboldu. Kule çağrılarına cevap alamadı, 5 dakika boyunca farklı frekanslardan ulaşılmaya çalışıldı ancak sonuç alınamadı.22.00 - Enkaza Ulaşım: Ekipler, Kesikkavak Köyü’nün 2 kilometre güneyinde enkaza ulaştı.03.20 - Karakutular Bulundu: Gece yapılan çalışmalarda 02.45’te ses kaydedici (CVR),03.20’de ise veri kaydedici (FDR) karakutular bulundu.LİBYALI KOMUTAN VE YUNAN MÜRETTEBAT HAYATINI KAYBETTİ

Kazada, Libya Genelkurmay Başkanı Orgeneral Muhammed Ali Ahmed el-Haddad’ın da bulunduğu 5’i Libya heyeti mensubu, 3’ü mürettebat toplam 8 kişi hayatını kaybetti. Orgeneral el-Haddad, 5 yılı aşkın görev süresinde Türkiye-Libya ilişkilerinin geliştirilmesinde, özellikle 2019’daki Deniz Yetki Alanları Anlaşması ve 2022’deki hidrokarbon anlaşmalarında kilit rol oynamıştı. Heyette ayrıca Korgeneral Feyturi el Gribil, Tuğgeneral Mahmud el Katavi, Muhammed Asavi Diyab ve fotoğrafçı Muhammed Mahcub bulunuyordu.

Kazada hayatını kaybeden kabin memurunun ise Yunanistan vatandaşı Maria Pappa olduğu ortaya çıktı. 42 yaşındaki Pappa’nın uzun yıllar Olimpik Hava Yolları’nda çalıştığı, düşen uçakta ise sadece iki aydır görev yaptığı öğrenildi. Yakın zamanda eşiyle evlilik yıldönümünü kutlamaya hazırlanan Pappa’nın, bir meslektaşına iş değiştirmeyi düşündüğünü söylediği belirtildi. Kaza sonrası Libya’da 3 gün milli yas ilan edildi ve Ankara Büyükelçiliği’nde bayraklar yarıya indirildi.

TEKNİK ANALİZ: FALCON 50 NASIL BİR UÇAK?

Kazaya karışan uçak, Mirage ve Rafale gibi askeri jetleri de üreten Fransız Dassault şirketinin imalatı olan, 30 yıllık, üç motorlu bir Falcon 50 iş jetiydi. 9 yolcu kapasiteli, okyanus aşabilen, hızı ve menzili imal edildiği döneme göre çok yüksek performanslı bir uçak olarak biliniyor. Falcon 50, pistten çok kısa sürede, neredeyse roket gibi havalanabilme özelliğiyle tanınıyor.

UÇAK KİME AİT VE NEDEN KİRALANDI?

Malta bayraklı uçak, 1991 yılında Malta’da kurulan ve uçak kiralama işi yapan Harmony şirketine ait. Şirketin filosunda 6 uçak bulunuyor. Libya hükümetinin, ekonomik sorunlar nedeniyle birden fazla devlet uçağı satın almak yerine, Malta merkezli bu şirketten uçuş saati satın alarak kiralama yoluna gittiği belirtiliyor. Uçağın bakımlarının AB standartlarında düzenli yapıldığı, parçalarının zamanında değiştirildiği ancak yine de kontrol dışı ömür tamamlamış parça ihtimalinin bulunduğu ifade ediliyor.

Libya Komutanı'nın uçağı Yunanistan'a uğramış! Gizemli 'kazada' kafaları karıştıran sorular ve şok detaylar

KAZANIN OLUŞ ŞEKLİ VE PATLAMA NEDENİ

Uzmanlar, sadece bir elektrik arızasının uçağın birden düşmesine neden olmayacağını, hidrolik sistemlerde sorun veya uçağın kontrolünün mümkün olmadığı ihtimallerini tartışıyor. Uçağın düşerken virile girip hızlandığı, belki de ses hızını aşacak noktaya gelerek havadayken yapısal bozulmalar yaşadığı tahmin ediliyor. Yere vurduğunda ise yakıt depolarının patlayarak uçağın alev topuna döndüğü belirtiliyor. Kerosen (uçak yakıtı) normalde zor yanan bir madde olsa da, kapalı hacimdeki yakıtın yüksek hızla yere çarpması sonucu bomba etkisi yarattığı, bu durumun 11 Eylül saldırılarında da görüldüğü kaydedildi.

KARAKUTULAR VE SABOTAJ İHTİMALİ

Kokpit ses kaydedici (CVR) ve uçuş veri kaydedici (FDR) karakutular bulunarak Libya makamlarına teslim edildi. Kutu çözümlerinin Dassault’un Fransa’daki merkezinde yapılması bekleniyor. Libya makamları olayın teknik bir arıza olduğunu açıklasa da, uçağı bu kadar kısa sürede kontrolsüz bırakacak nedenler arasında buzlanmadan sabotaja kadar tüm ihtimaller teknik ekiplerce değerlendiriliyor. Kesin sonuç, karakutu verilerinin analiziyle ortaya çıkacak.