200 yıllık saltanat yıkıldı: Enerji bedava akıyor ama faturalar düşmüyor! Sözcü Gazetesi

Yıllardır konuşulan, hedeflenen ve uğruna milyarlarca dolar harcanan o "büyük geçiş" nihayet gerçekleşti. Avrupa Elektrik İncelemesi 2026 raporuna göre, 2025 yılı enerji tarihine altın harflerle yazıldı.

Avrupa Birliği'nde rüzgar ve güneş enerjisi, tarihte ilk kez kömür, gaz ve petrolün toplamından daha fazla elektrik üretti.

RAKAMLAR YALAN SÖYLEMİYOR %30 > %29

Tablo net:

Rüzgar ve Güneş: Avrupa elektriğinin %30'unu karşıladı.

Fosil Yakıtlar (Kömür+Gaz): Payı %29'a düştü.

Ember analisti Dr. Petrovich durumu şöyle özetliyor: "Beş yıl içinde %20'den %30'a çıkmak normal bir büyüme değil, bu bir devrim." Özellikle İspanya, Yunanistan ve Macaristan gibi ülkelerde güneş enerjisi, ulusal elektriğin %20'sinden fazlasını tek başına sırtladı.

3 NÜKLEER SANTRAL GÜCÜNDE ARTIŞ 

Büyümenin lokomotifi ise güneş enerjisi oldu. Sadece 2025'te güneşten üretilen elektrik %20 arttı. Bu artış miktarı, Fransa'daki üç dev nükleer reaktörün ürettiği elektriğe eşdeğer. Rüzgar enerjisi ise hava koşullarına rağmen doğalgazı geride bırakarak Avrupa'nın ikinci büyük elektrik kaynağı oldu.

ENERJİ UCUZLADI AMA FATURALAR NEDEN DÜŞMEDİ?

İşte işin can sıkıcı kısmı burası. Avrupa, tarihindeki en temiz elektriği üretmesine rağmen, fiyatları hala Doğalgaz belirliyor. Bunun sebebi elektrik piyasasının çalışma mantığı (Marjinal Fiyatlandırma).

Güneşin ve rüzgarın bol olduğu saatlerde elektrik neredeyse bedava. Ancak güneş batıp rüzgar durduğunda, devreye giren doğalgaz santralleri fiyatı belirliyor. 2025'te kuraklık nedeniyle hidroelektrik santralleri az çalışınca, doğalgaza olan ihtiyaç arttı ve bu da faturaları şişirdi. Yani sistem yeşillense de, cüzdanlar hala gaza bağlı.

Bu dengesizliği çözmenin tek yolu var: Enerjiyi depolamak. 2025'te AB, 10 GW'lık devasa batarya depolama kapasitesini devreye aldı. Piller, güneşin olmadığı saatlerde devreye girerek doğalgazın fiyat üzerindeki hakimiyetini kırmaya başladı bile.

İSPANYA ÖRNEĞİ: BOLLUK İÇİNDE YOKLUK 

İspanya, elektriğinin %42'sini rüzgar ve güneşten üreterek Avrupa ortalamasını ezip geçti. Ancak altyapı yetersizliği (darboğazlar) yüzünden bu enerjiyi verimli kullanamadı. Şebeke çökmesin diye doğalgaz santralleri "yedekte" çalıştırıldı ve temiz enerji israf edildi.

SADECE ÜRETMEK YETMİYOR 

2026 Raporu şunu net bir şekilde söylüyor: Fosil yakıtları geçmek büyük bir başarı, ama yeterli değil. Eğer şebeke altyapısı yenilenmez ve batarya sistemleri yaygınlaşmazsa, "temiz enerji" sadece istatistiklerde kalır, vatandaşın cebine yansımaz.