YKS’de az adayla zor yarış

ÖSYM tarafından yayımlanan sınav takvimine göre, Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) haziran ayının üçüncü haftasında üç ayrı oturum halinde gerçekleştirilecek. İlk oturum olan Temel Yeterlilik Testi (TYT), 20 Haziran Cumartesi günü yapılacak. 21 Haziran Pazar günü ise sabahtan Alan Yeterlilik Testleri (AYT), öğleden sonra ise Yabancı Dil Testi (YDT) uygulanacak. Bu yıl sınava başvuranların sayısının 2 milyon 425 bin 560 olduğunun açıklanması adaylar arasında “rekabet azalıyor” algısı yarattı. Çünkü son yıllarda bu rakam 3 milyonun üzerinde seyrediyordu. Ancak Eğitim Uzmanı ve Psikolojik Danışman Cihan Yeşilyurt, adaylarda oluşan bu yıla ilişkin iyimserliğin çok da yerinde olmadığını belirtiyor ve son haftalara girilirken bu yılın özelliklerini şöyle anlatıyor:

ASIL MESELE KONTENJAN

“Üniversiteye yerleşme sürecinde belirleyici olan aday sayısı değil. Kontenjan politikaları, bölüm bazlı talep ve adayların niteliği. YÖK’ün son yıllarda özellikle belirli bölümlerde uyguladığı kontenjan daraltma politikası, arz-talep dengesini doğrudan etkiliyor. Hukuk, mimarlık, diş hekimliği, öğretmenlik programları ve sağlık alanındaki bazı bölümlerde kontenjanların azaltılması, bu programlara olan talep sabit kalsa bile başarı sıralarının yukarı yönlü hareket etmesine neden oluyor. Bu da sınava başvuranların sayısı azalsa bile nitelikli ve hedef odaklı adaylar arasındaki rekabetin devam ettiği anlamına gelir. Bu nedenle asıl farkı yaratacak olan unsur, sınava kalan sürede izlenecek strateji.

Zamanı doğru yönetemeyen aday ne kadar çalışırsa çalışsın istediği verimi alamaz. Bu noktada haftalık planlama çok önemli. Öğrenci hangi gün hangi derse çalışacağını, konu tekrarına ve soru çözümüne ne kadar süre ayıracağını net şekilde belirlemeli.

SADECE TEST ÇÖZMEKLE OLMAZ�

Konuyu tam öğrenmeden test çözmeye yönelmek en sık hatalardan. Test çözmek tek başına başarı getirmez. Aksine ezbere götürür. Farklı bir soru geldiğinde aday çözemez. Önce konunun mantığını kavramak, ardından soru çözmek gerekir. Denemeler sayesinde adaylar hem konu eksiklerini net şekilde görebiliyor hem de zaman yönetimi becerilerini geliştirebiliyor. Evde çözülen testlerde ve denemelerde mutlaka süre tutulmalı. Örneğin 30 soruya 40 dakika vererek çalışmak, sınav anındaki performansı ciddi şekilde artırır. Uzun ve yoğun bir maraton olan YKS sürecinde motivasyon kaybı kaçınılmaz. Başarı hikâyeleri okuyun, sizi motive eden insanları örnek alın.”

BAŞARIYA 10 İPUCU

Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Bölüm Başkanı Prof. Dr. Erten Gökçe, YKS’ye giden süreçte şu önerilerde bulundu:

1- Sınava değil, hedeflediğin başarıya odaklan. Hedef koymak, çalışmayı anlamlı hale getirir.

2- Son aylarda kaygının artması çok normaldir. Kaygıyı doğru yöneten adaylar bilgilerini daha iyi kullanır.

3- Çalışma düzenini sürdürülebilir kıl. Kısa süreli yoğunluk yerine her gün düzenli ve planlı çalışmak daha etkili olur.

4- Sürekli yeni konu öğrenmek yerine eksik olduğun alanlara dönmek, deneme analizleri yapmak ve yanlışlardan öğrenmek daha verimli sonuç verir.

5- Uyku düzenini koru, biyolojik saatini sabitle. Zihinsel performansın büyük kısmı uykuyla doğrudan ilişkilidir.

6- Beslenmene dikkat et, rutinini bozma. Dengeli ve düzenli beslenmek hem fiziksel hem zihinsel dayanıklılığını artırır.

7- “Yetişmeyecek, başaramayacağım” gibi olumsuz düşünceler yerine “planlı gidersem başarırım” gibi yapıcı düşüncelerin olsun. 

8- Deneme sınavlarını stratejik kullan. Süre yönetimi, dikkat hataları ve konu analizleri bu dönemin en kritik kazanımları olabilir.

9- Sosyal çevreni doğru seç, stres bulaşmasına izin verme. Panik halini destekleyen, moral düşüren ortamlardan uzak dur. 

10- Sınavın bir sonuç değil, bir araç olduğunu unutma. YKS bir kapıdır, hayatın tamamı değil. Bu bilinç, üzerindeki baskıyı azaltır ve gerçek performansını ortaya koymanı sağlar.

TYT DEĞİL AYT BELİRLER

Cihan Yeşilyurt: “Adayların en sık yaptığı hatalardan biri de TYT’ye yüklenip AYT’yi geri plana atmak. Bu yaklaşım ciddi bir risk taşıyor. Öğrenciler TYT’den yüksek net yapınca hedeflerine ulaşacaklarını düşünüyor. Oysa puanın yüzde 40’ı TYT, yüzde 60’ı AYT’den geliyor. Bu dengeyi doğru kuramayan aday, sıralamada geriye düşer. İdeal bir programda haftanın büyük bölümü AYT’ye ayrılmalı. TYT ise düzenli tekrar ve hız çalışmalarıyla desteklenmeli.”

2.4 MİLYON BAŞVURU

YÖK verilerine göre son yıllarda YKS’ye başvuran aday sayıları 2025’te 2 milyon 560 bin 649, 2024’te 3 milyon 120 bin 870, 2023’te 3 milyon 527 bin 443, 2022’de 3 milyon 243 bin 334, 2021’de 2 milyon 607 bin 715 ve 2020’de 2 milyon 436 bin 958 oldu. Bu yıl gerçekleşen 2 milyon 425 bin 560 başvuru ise son yılların en düşük rakamı oldu.