Yeterince uyuduğunuz halde yorgun uyanmanızın sebebi ortaya çıktı

Uyku uzmanına göre vücudun doğal işleyişini yöneten sirkadiyen ritim; vücut sıcaklığı, melatonin üretimi ve hormon dengesi gibi birçok süreci kontrol ediyor. Bu nedenle uyku saatlerinin biyolojik ritimle uyumlu olması, uyku kalitesini belirleyen önemli faktörlerden biri olarak öne çıkıyor.

GEÇ YATMAK UYKU KALİTESİNİ DÜŞÜREBİLİR

García Malo, geç saatlerde uyumanın, önerilen uyku süresi tamamlanmış olsa bile dinlenme hissini azaltabileceğini ifade etti. Uzman isim, biyolojik ritimle uyumsuz saatlerde uyumanın bazı önemli uyku evrelerini olumsuz etkileyebileceğini ve bunun da sabah yorgun uyanmaya neden olabileceğini söyledi.

Ayrıca geç saatlere kadar uyanık kalan kişilerin telefon, bilgisayar ve televizyon gibi ekranlardan yayılan yapay ışığa daha fazla maruz kaldığını belirten uzman, bunun melatonin üretimini baskılayarak uykuya dalmayı zorlaştırabileceğini vurguladı.

HERKES AYNI SAATTE UYUMAK ZORUNDA DEĞİL

Uzmanlar, herkes için geçerli tek bir ideal uyku saatinin bulunmadığını da belirtiyor. Bunun nedeni ise "kronotip" adı verilen biyolojik özellik. Kronotip, kişinin sabah mı yoksa gece mi daha verimli ve enerjik olduğunu belirliyor.

Bazı insanlar sabah erken saatlerde daha aktif olurken, bazıları günün ilerleyen saatlerinde daha yüksek performans gösterebiliyor. Bu nedenle uzmanlar, mümkün olduğunca kişinin kendi biyolojik ritmine uygun bir uyku düzeni oluşturmasını tavsiye ediyor.

BU ALIŞKANLIKLAR UYKUYU BOZUYOR

Uyku kalitesini etkileyen tek unsur yatış saati değil. Uzmanlara göre yatmadan önce ekran kullanmak, geç saatlerde yemek yemek, düzensiz uyku saatlerine sahip olmak ve gece saatlerinde uyarıcı aktivitelerde bulunmak da dinlenmeyi olumsuz etkiliyor.

Özellikle yapay ışığa uzun süre maruz kalmanın beynin doğal uyku sinyallerini bozabileceği belirtiliyor. Bu durum, kişi yeterli süre uyusa bile dinlendirici bir uyku deneyimi yaşamasını engelleyebiliyor.

“SOSYAL JET LAG” YORGUNLUĞA YOL AÇABİLİYOR

Uzmanların dikkat çektiği bir diğer konu ise “sosyal jet lag” olarak adlandırılan durum. Bu kavram, kişinin biyolojik saati ile iş, okul veya günlük sorumlulukları arasındaki uyumsuzluğu ifade ediyor.