Yerel halk ona cehenneme açılan kapı diyor: Her geçen yıl biraz daha büyüyor Sözcü Gazetesi

NASA uydularının da kayıt altına aldığı Batagaika Krateri, Verkhoyansk Dağları yakınlarında yer alıyor. Dünyanın en sert iklimlerinden birine sahip Yakutistan’da bulunan oluşumun aslında dev bir 'termokarst çukuru' olduğu belirlendi. Uzmanlar, bu yapının donmuş toprağın çözülmesiyle ortaya çıktığını açıkladı.

Uzaktan bakıldığında dev bir göktaşı kraterini andıran oluşumun merkez kısmında çökme yaşandığı, çevresindeki halka bölümünün ise yıllar içinde genişlediği tespit edildi. Bölge halkı arasında 'cehenneme açılan kapı' olarak anılan alanın giderek büyümesi dikkat çekiyor.

Araştırmacılara göre süreç, 1960’lı yıllarda bölgedeki ormanların kesilmesiyle başladı. Bitki örtüsünün kaybolmasıyla birlikte donmuş toprak tabakası güneş ışığına doğrudan maruz kaldı. Bu durum permafrost adı verilen buzlu zeminin çözülmesine neden oldu ve dev çöküntü ortaya çıktı.

Yaklaşık 100 metre derinliğe ulaştığı belirtilen oluşumun her yıl biraz daha genişlediği ifade ediliyor. Bazı yıllarda kenar bölgelerde 30 metreye kadar erime yaşandığı kaydedildi. Bilim insanları, bu durumun küresel ısınmanın etkilerini gözler önüne serdiğini belirtiyor.

Yakutistan’daki dev çukur yalnızca görüntüsüyle değil, ortaya çıkardığı tarihi kalıntılarla da dikkat çekiyor. Bölgede yapılan incelemelerde mamut, misk öküzü ve tarih öncesi at türlerine ait fosiller bulundu. Ayrıca yüz binlerce yıl öncesine ait bitki ve polen örnekleri de gün yüzüne çıkarıldı.

Uzmanlar, eriyen permafrost tabakasının yalnızca jeolojik değil iklimsel açıdan da ciddi risk taşıdığını söylüyor. Çünkü çözülme sırasında toprağın altında hapsolmuş karbon atmosfere karışıyor ve bu durum küresel ısınmayı daha da hızlandırıyor.

NASA ve uluslararası araştırma ekipleri, Yakutistan’daki bu sıra dışı oluşumu yakından takip etmeyi sürdürüyor. Bölgedeki değişimin önümüzdeki yıllarda daha da hızlanabileceği değerlendiriliyor.