Yeni Parti hazine yardımı alabilecek mi? Merak edilen soru yanıt buldu

CHP'den istifa eden Özgür Özel’in 91 milletvekili ile resmen kurduğu Yeni Parti, TBMM'deki dengeleri sarsarak Meclis'in ana muhalefet partisi haline geldi. Ancak 91 milletvekilinin katılımıyla yola çıkan yeni oluşum için siyasetin ve hukukun gündemindeki en kritik soru yanıt buldu: Yeni Parti, hazine yardımı alabilecek mi?

Mevcut mevzuata göre cevap net: Hayır.

YASAYA GÖRE ÖLÇÜ VEKİL SAYISI DEĞİL, SANDIK BAŞARISI

2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun Ek 1. maddesi son derece açık. Türkiye'de siyasi partilere devlet yardımı yapılabilmesi için tek bir kriter bulunuyor: Son milletvekili genel seçiminde alınan oy oranı.

Yasal düzenlemeye göre, sandıkta yüzde 3 ve üzeri oy alamayan ya da henüz hiçbir genel seçime katılmamış bir partinin, bünyesinde kaç milletvekili olursa olsun hazineden pay alması hukuken mümkün değil. Dolayısıyla 91 vekilli Yeni Parti, sandalye sayısı ne kadar yüksek olursa olsun mevcut kanun çerçevesinde otomatik olarak devlet yardımı alamıyor.

KANUN YARDIMIN AMACINI DA AÇIKÇA DÜZENLİYOR 

2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun Ek 1. maddesi, yalnızca hazine yardımının hangi şartlarda yapılacağını değil, bu kaynağın nasıl kullanılacağını da hükme bağlıyor. Maddede, "Bu madde uyarınca yapılacak yardımlar sadece parti ihtiyaçları veya parti çalışmalarında kullanılır." ifadesi yer alıyor.

Bu düzenlemeye göre siyasi partilere aktarılan hazine yardımı, başka bir amaçla harcanamıyor; kaynak yalnızca partinin kurumsal faaliyetleri, teşkilat çalışmaları ve siyasi faaliyetleri kapsamında kullanılabiliyor. Yardımın amacı dışında kullanılması ise kanunda öngörülen denetim mekanizmalarına tabi bulunuyor.

91 VEKİL YENİ PARTİ'YE HANGİ HAKLARI KAZANDIRIYOR ?

Yeni kurulan parti ilk etapta hazine yardımından mahrum kalacak olsa da 91 milletvekilinin varlığı, partiyi TBMM’de bir anda en kritik ana aktörlerden biri konumuna getirdi. Bu kitlesel katılım sayesinde yeni parti, Meclis’te resmi grup oluşturma hakkını elde ederek yasama faaliyetlerinde devasa bir güç kazandı. Böylece parti; Genel Kurul’daki tüm görüşmelerde grup adına söz hakkı kullanabilecek, kritik ihtisas komisyonları ile uluslararası kurullarda temsil edilecek, doğrudan kanun teklifi sunma imkânına kavuşacak ve TBMM çatısı altındaki tüm grup imtiyazlarından eksiksiz yararlanabilecek.

BAHÇELİ’NİN ÖNERİSİ DE KANUNA TAKILIYOR

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin gündeme getirdiği, "CHP'ye verilen hazine yardımının yeni partiye geçen 91 milletvekili oranında bölüştürülmesi" önerisi ise mevcut yasalara takılıyor. Hukukçular, Siyasi Partiler Kanunu'nda bir partinin bütçesinden kesinti yapılıp vekil transferi yoluyla başka partiye aktarılmasına izin veren hiçbir maddenin bulunmadığının altını çiziyor.

TEK ÇÖZÜM YASAL DEĞİŞİKLİK

Kurulan yeni partinin ilk genel seçime girmeden hazine yardımı alabilmesinin tek yolu, TBMM Genel Kurulu'ndan Siyasi Partiler Kanunu'nu değiştirecek yeni bir yasanın geçmesi. Aksi takdirde 91 vekille Meclis'e damga vuran yeni parti, bir sonraki genel seçime kadar tüm faaliyetlerini kendi maddi imkanlarıyla yürütmek zorunda kalacak.