Yeni hasat sezonuna stokla giren zeytin üreticisi: Zeytin dalda kalabilir Sözcü Gazetesi

Sayime BAŞÇI

Zeytinin anavatanı olan Türkiye yeni hasat sezonuna hazırlanırken, yüksek üretim maliyetleri, önceki yıldan kalan stoklar ve en büyük ihracat pazarı olan ABD’nin açıkladığı yüzde 12.5’lik gümrük vergisi, üreticide fiyat ve hasat endişesi yarattı.

Geçen yıl hem kuraklık hem de yok yılı olması nedeniyle bir kilogram zeytinyağının 458 lira olarak hesaplanan maliyetinin bu yıl bir miktar düşse de üreticiyi yine zorlayacağı kaydedilirken, pazar kayıpları ve yüksek hasat maliyeti nedeniyle zeytinin dalda kalabileceğine de dikkat çekildi.

Mevcut durumda üreticiye yalnızca mazot ve gübre desteğinin verildiğini ve zeytinyağı desteğinin kaldırıldığını aktaran Edremit Ziraat Odası Başkanı Ali Yılmaz Diker, “Sadece mazot ve gübre desteği ile zeytinyağı üreticisi ayakta kalamaz yıkılır.

Maliyetler yüksek olursa zeytin dalında kalır çürür gider” dedi. Diker, ürünün heba edilmemesi için zeytinyağının kilogramına 50 lira destek istediklerini açıkladı.

Bu yıl yeni pazar bulmakta da zorlanacaklarını kaydeden Diker, şöyle devam etti: “Üretici bu maliyetlerle satamıyor, tüketici de bu fiyata bu ürünü alamıyor. Tüketiciye 250-300 lira bile pahalı geliyor. Bu yıl da zeytinyağının maliyeti en az 300 liraya ulaşacak diyebilirim. Geçen yıldan daha fazla rekolte geliyor. Bir de en büyük ihracat pazarımız olan ABD’nin yüzde 12.5’lik vergi koyması ile ürünü pazarlamakta zorlanacağız.” dedi. Zeytinde hasadın büyük önem taşıdığını ve işçilik maliyetlerinde zorlandıklarını aktaran Diker, geçen yıl günlüğü 1.250 lira olan işçiliğin bu yıl 1.500 liranın üzerine çıktığını ve üreticinin bunu fiyatı karşılamakta zorlandığını aktardı.

Pek çok sektörün yüksek maliyet yüksek fiyat ekseninde yaşadığı rekabet gücü kaybının zeytinyağı sektörü için de geçerli olduğunu aktaran Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Emre Uygun, ABD’nin sektörün en büyük ihracat pazarı olduğunu ve bu durumun endişe yarattığını aktardı. Uygun, önceki sezonlardan üreticinin elinde 100-120 bin tonluk bir stok olduğunun tahmin edildiğini ve bu yıl verimlilikteki yükselişle birlikte maliyetlerde bir miktar düşüş beklediklerini aktardı.

Pazar yoksa destek olmalı

Geçen yıl sektörün ihracatta da kayıp yaşadığını bu yıl ise Pazar ihtiyacının öne çıktığını belirten Emre Uygun, “2025/2026 ihracat sezonunu düşünürsek ihracat rakamlarında yüzde 40-50’lerde düşüş var. İhracatçının yurt dışı pazarlarda rekabet edemediğini gösteriyor. Ürün kalitesi iyi olursa bu yıl ihracatta iyileşme olacak. Ancak bizim pazara ihtiyacımız var. Bir pazar kaybı olacaksa destek mekanizması bekliyoruz” dedi.

Rakamlar

*813.5 milyon dolar

2024 yıl sonu ihracatı

*496 milyon dolar

2025 yıl sonu zeytinyağı ihracatı

*216.9 milyon dolar

2026 ilk 7 aylık ihracat