Yemek kartında vergi ve prim istisnası eşitlenecek Sosyal Güvenlik Haberleri

Çalışanlara işverence yapılan yemek yardımındaki vergi ve prim istisnasında uygulanan farklılığı 12 Ocak 2026 tarihinde HABERTÜRK olarak gündeme getirdik. TBMM’ye sunulan kanun teklifi ile vergi ve prim istisnası arasındaki farklılık ortadan kaldırılarak uygulama birliği sağlanacak.

SORULARINIZ İÇİN: [email protected]

Getirilen düzenlemeyi anlatmaya başlamadan önce mevcut uygulamayı özetleyelim. Yemek çıkmayan iş yerlerinde işçiye nakit yemek parası verilmesi durumunda günlük 300 TL’ye kadar tutarlar vergiden istisna tutulurken, aşan kısım vergiye tabi tutuluyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) açısından ise işçiye nakit verilen yemek parasının günlük 158 TL’ye kadar kısmı primden istisna edilirken, aşan tutar prim kesintisine tabi tutuluyor.

İşçiye verilen yemek yardımının yemek kartı, yemek çeki veya yemek kuponuna yüklenmesi halinde ise yüklenen paranın nerede harcandığına bakılmaksızın günlük 300 TL’ye kadar kısmı vergiden istisna tutulurken aşan kısımdan vergi alınıyor. Buna karşılık, yemek kartı, yemek çeki veya yemek kuponuna yüklenen tutarın tamamına sosyal sigorta prim istisnası uygulanıyor.

VERGİ VE PRİM İSTİSNASINDA EŞİTLİK SAĞLANACAK

Geçen hafta TBMM Plan Bütçe Komisyonunda kabul edilen ve önümüzdeki günlerde Genel Kurulda görüşülecek torba kanun teklifi ile yemek yardımına uygulanan vergi ve prim istisnası tümüyle eşitlenecek. Prim istisnası tutarı vergide olduğu gibi 300 liraya çıkartılacak.

İşverence iş yerinde veya müştemilatında yemek verilmeyen durumlarda, çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 300 liraya kadar olan kısmına prim istisnası uygulanacak. Gerek nakit verilen, gerekse yemek kartına ya da yemek kuponuna yüklenen yemek yardımının 300 lirayı aşan kısmı, vergide olduğu gibi prim kesintisine tabi tutulacak.

Halen günlük 158 TL olan istisna tutarı, kanunun Resmi Gazete’de yayımlandığı günden geçerli olmak üzere 300 TL’ye çıkartılacak. O tarihten itibaren, nakit yemek yardımında olduğu gibi yemek kartına/kuponuna yüklenen yardımların da 300 TL’yi aşan kısmından sosyal sigorta primi kesilecek.

YEMEK KARTINDA NE DEĞİŞECEK?

Getirilecek düzenlemenin ne anlama geldiğini örnekle anlatalım. Örneğin, işçiye günlük 600 TL yemek kartı verildiğini varsayalım. Mevcut uygulamada 300 TL’yi aşan kısım ücret kabul edilerek vergi kesiliyor ancak sosyal sigorta primi kesilmiyor. Vergi, çalışanın o ayki vergi dilimine göre değişiyor. Çalışan o ay yüzde 27 oranında vergi kesintisine tabi ise günlük 600 TL’lik yemek kartı için işveren 81 TL de gelir vergisi ödüyor. Prim için hiçbir kesinti yapılmıyor. Ayda 24 gün çalışan işçinin yemek yardımı için işverenin kasasından 16.344 TL çıkıyor.

Teklif yasalaştığında ise aynı işçi için günlük 81 TL’lik verginin yanı sıra 45 TL işçi primi, 59,25 TL de işveren primi kesilecek. İşverenin kasasından 24 gün çalışan işçi için 16.344 TL yerine 18.846 TL çıkacak.

HER YIL OTOMATİK OLARAK ARTACAK

Yemek yardımındaki prim istisnası tutarı bugüne kadar her yıl SGK Yönetim Kurulu kararı ile belirleniyordu. Teklifin TBMM’ye sunulan ilk halinde, 300 TL’lik istisna tutarının her yıl yeniden değerleme oranında artırılması ancak artırılan bu tutarı düşürme ya da yükseltme konusunda SGK Yönetim Kuruluna yetki verilmesi öngörülüyordu. Ancak, teklifin Plan Bütçe Komisyonundaki görüşmeleri sırasında kabul edilen önergeyle yönetim kuruluna verilen yetki teklif metninden çıkartıldı. Buna göre, bundan böyle yemek yardımındaki prim istisnası, vergi istisnasında olduğu gibi her yıl yeniden değerleme oranında artırılacak.

UZUN VADEDE ÇALIŞAN LEHİNE

Yemek çeki, yemek kartı veya kupona yüklenen paraların belli tutarı aşan kısmının vergide olduğu gibi prim kesintisine tabi tutulması konusunda 2022 yılında SGK Yönetim Kurulu kararıyla eşitlik sağlanmıştı. Ancak, Danıştay 10 Mayıs 2024 tarihinde iptal ettiği için mevcut uygulamaya dönüldü.

Kanun teklifi ile getirilen düzenleme işveren açısından ilave bir yük getiriyor. İşveren ya ilave yükü doğrudan kendisi üstlenecek ya da kendi cebinden çıkan toplam para değişmeyecek şekilde yemek kartına yüklenen tutarı azaltacak.

Teklif ile getirilecek düzenleme ilk başta olumsuz gibi algılanabiliyor. Ancak, prim istisnası uygulanacak tutar için hiçbir limit konulmaması çalışanların ücretlerinin giderek daha çok kısmının yemek parası olarak ödenmesine yol açabilir.

Emekli aylıkları, çalışma hayatı boyunca SGK’ya bildirilen prime esas kazançlara göre bağlanır. Prime esas kazanç yüksek olursa emekli aylığı da ona bağlı olarak yükselir. Buna karşılık, prime esas kazanç tutarı azaldıkça emekli aylığı da düşer.

Türkiye’de iki türlü kayıt dışılık yaşanmaktadır. Birincisi işçinin sigortasının hiç yapılmamasıdır. İkincisi ise işçinin ücretinin SGK’ya eksik bildirilmesidir. Sınırsız prim istisnası uygulanması bir anlamda işçinin ücretinin SGK’ya eksik bildirilmesi anlamına geliyor. İşçi bugün için yüksek yemek parası aldığını düşünüyor ancak bunun karşılığında gelecekte alacağı emekli aylığı düşüyor.

2008 yılında yürürlüğe giren 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun temel ilkesi, çalışanların kazançlarının tamamı üzerinden prim alınmasıdır. Kanunlarla bu ilkenin aşındırılması, uzun vadede çalışanların aleyhine sonuçlar doğurur. Yapılan yeni düzenleme, kanunun ruhuna daha uygun olacak.

*Haberin görseli Anadolu Ajansı'nın arşivinden servis edilmiştir.