Yaz sıcağında araçta bırakılan ilaçlara dikkat!

Eczacılık Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İsmail Tuncer Değim, yaz aylarında araç içinde bırakılan ilaçların yüksek sıcaklık nedeniyle yapısının ve etkinliğinin bozulabileceğini belirtti.

Prof. Dr. Değim, ilaçların yalnızca doğru dozda ve doğru zamanda kullanılmasının yeterli olmadığını, uygun koşullarda saklanmasının da tedavinin önemli bir parçası olduğunu aktardı.

Değim, her ilacın kendine özgü saklama koşulu bulunduğunu vurgulayarak, "İlacın görünümünde herhangi bir değişiklik olmasa bile sıcaklıktan etkilenmiş olabilir. Uzun süre sıcak araçta kalan ilaçlar, eczacıya danışılmadan kullanılmamalıdır. Bazı ilaçlar oda sıcaklığında muhafaza edilirken bazı ilaçların 2 ila 8 derece arasındaki soğuk zincir koşullarında saklanması gerekir. İlacın kutusu ve kullanma talimatında belirtilen sıcaklık değerleri mutlaka dikkate alınmalıdır" ifadelerini kullandı.

Güneş vurduğu alanlara park edilen araçların iç sıcaklığının kısa sürede yüksek seviyelere ulaşabildiğine dikkati çeken Değim, torpido gözü ve bagajın da ilaç saklamak için uygun alanlar olmadığının altını çizdi.

Değim, vatandaşların ilaçları doğrudan güneş görmediği için torpido gözünde veya bagajda bırakmanın güvenli olduğunu düşünebildiğini vurgulayarak, 'Ancak aracın tüm bölümleri yüksek sıcaklıktan etkilenir. Isı, ilacın etkin maddesinde veya yardımcı maddelerinde değişikliğe yol açabilir. Bunun sonucunda ilaç beklenen etkiyi göstermeyebilir ve tedavi süreci riske girebilir.' değerlendirmesini yaptı.

İlaçların sıcaklıktan etkilenme düzeyinin içeriğine ve farmasötik formuna göre değişebileceğini ifade eden Değim, şunları kaydetti: "Tablet ve kapsüllerin yanı sıra şurup, damla, krem, fitil ve enjeksiyon şeklindeki ürünlerin de uygun koşullarda saklanması gerekiyor. Özellikle krem ve fitillerde erime, şuruplarda ise kıvam veya renk değişikliği görülebiliyor. İlaçta renk, koku, şekil veya kıvam değişikliği fark edilmesi, ürünün bozulduğunu düşündürebilir. Ancak dış görünüşün normal olması, ilacın sıcaklıktan etkilenmediği anlamına gelmez."

Değim, insülin, aşı ve bazı biyolojik ilaçların sıcaklık değişimlerine karşı daha hassas olduğunu aktararak, soğuk zincirin kesintiye uğramamasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Soğukta saklanması gereken ilaçların uygun taşıma çantalarıyla taşınması gerektiğini belirten Değim, "Ancak bu ilaçlar doğrudan buzla temas ettirilmemeli ve dondurulmamalıdır. Donma da yüksek sıcaklık gibi ilacın yapısına zarar verebilir. Hastalar, kullandıkları ürünün saklama talimatına göre hareket etmelidir" değerlendirmesini yaptı.

Değim, sıcakta kaldığından şüphelenilen ilaçların doğrudan çöpe atılmaması veya kullanılmaması gerektiğini aktararak, ilacın ne kadar süreyle ve hangi koşullarda kaldığının eczacıya anlatılması gerektiğine dikkati çekti.

Sıcak araçta unutulan ilacın, görünüşte normal olsa bile etkinliğini kaybetmiş olabileceğine işaret eden Değim, şöyle devam etti: "Özellikle kronik hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçlarda bu durum tedavinin aksamasına yol açabilir. Bu nedenle ilaçların araçta bırakılmaması, doğrudan güneş ışığından korunması ve mümkün olduğunca orijinal ambalajında saklanması gerekir. Tatil ve seyahat dönemlerinde de ilaçların taşınmasının önceden planlanması gerekiyor. İlacın doğru saklanması, doğru kullanılması kadar önemlidir. Vatandaşlarımız, sıcaklığa maruz kalan ilaçları kullanmadan önce mutlaka eczacılarına danışmalıdır."

Değim, yaz aylarında araçta bırakılan plastik şişe suların da yüksek sıcaklık nedeniyle risk oluşturabileceğini aktardı.

Isı arttıkça bazı kimyasalların ortaya çıkabileceğini vurgulayan Değim, şunları kaydetti: "Plastiklerden bisfenol A (BPA), ftalatlar ve benzeri kimyasallar suya geçebilir, bu durum özellikle uzun süre güneş altında kalan şişelerde daha belirgin hale gelir. Bazı kaynaklar, sıcak ortamda plastiklerin kimyasal salınımının arttığını ve bunun suya istenmeyen maddelerin karışmasına yol açabileceğini belirtmektedir."

Değim, maruziyetin etkisinin miktar ve süreye göre değişebileceğine dikkati çekerek, söz konusu maddelerin vücuda etkisinin maruz kalınan miktar ve süreye bağlı olduğunu belirtti.

Özellikle bebekler, çocuklar, hamileler ve kronik hastalığı bulunan kişilerin bu tür maruziyetlerden kaçınmasının daha önemli olduğunu kaydeden Değim, "Tek seferlik kısa temas çoğu zaman büyük bir sorun yaratmasa da, düzenli olarak sıcak ortamda beklemiş plastik şişelerden su içmek ya da sıcak araçta bırakılmış ilaçları kullanmak önerilmez" değerlendirmesini yaptı.

Değim, araç içinde unutulan ilaçların kullanılmadan önce eczacıya veya doktora danışılması gerektiğini belirtti.

İlaçların kullanım talimatında belirtilen saklama koşullarına uyulmasının önem taşıdığını vurgulayan Değim, "En güvenli yaklaşım, içme suyunu cam ya da kaliteli, sıcaklığa dayanıklı kaplarda taşımak, ilaç olsun veya olmasın plastik şişeleri güneşte ya da kapalı arabada uzun süre bırakmamak ve ilaçları serin, kuru ve doğrudan güneş almayan yerlerde saklamaktır" ifadelerini kullandı.