YAVUZ DONAT Yurtta barış, dünyada barış

Savaşın iyisi, barışın kötüsü yoktur... Savaş felakettir... Sefalettir.
Ortadoğu... Acılar coğrafyası... Ateş çemberi... Şehirler yakılıyor, yıkılıyor... İnsanlar ölüyor... Yaşlı, genç, çocuk, erkek, kadın.
Türkiye... Sağduyulu, soğukkanlı.
Türkiye... Savaşın daha da büyümemesi için çalışıyor.
Türkiye... Barışçıl bir siyaset izliyor... İhtilafların diplomatik yollarla çözülmesi için gayret ediyor.
Böyle bir dönemde, iç kalede birlik ve beraberlik önemli... Türkiye bunu başarıyor... İktidarıyla, muhalefetiyle savaşa karşı... Yangının daha da yayılmadan söndürülmesini istiyor... İtidal çağrısı yapıyor.
Yurtta barış, dünyada barış... Atatürk'ün çizdiği çizgi... Türkiye'nin demirbaş siyaseti.

***

DEVLET ZAAFI
Hukuksuz saldırı... Cinayet... Katil İsrail... İnsanlık suçu... Kalleşlik... Hepsi tamam da...
"Dakika bir, gol bir" misali, savaşın hemen başında İran'ın bir numarasının... Ve 48 yüksek komutanının öldürülmesine ne demeli?
İstihbarat zaafı mı?
Güvenlik zaafı mı?
Hepsi birden... Ve daha fazlası... Tam bir devlet zaafı.

***

KOMŞUDAKİ YANGIN... VE FATURA
Ağrı... Iğdır... Van... Hakkâri... İran'la sınırı olan illerimiz.
Savaş... Bu illerde etkilerini göstermeye başladı bile.
Bu dört ilimizden en büyüğü Van... Büyükşehir.

Üç gündür, Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Necdet Takva ile konuşuyorum... Dedi ki:
"Kent ekonomisinin günübirlik ticaret hacminde yüzde 50'lik bir düşüş söz konusu."
İşte... Savaşın ve komşudaki yangının bize faturası.
Savaş uzarsa... Fatura daha da ağırlaşacak.

***

DERİN SESSİZLİK
Biliyor muydunuz? Van Ticaret ve Sanayi Odası'na kayıtlı 1200 İran firması var.
Van'da... İranlılara ait lokanta var... Kafe var... Gece kulübü var... Var oğlu var.
Şubat 2025... Van'a gelen İranlı sayısı... 48 bin.
Şubat 2026... Sayı arttı... 57 bin.
Ve mart... Savaş... Van'da derin sessizlik... Ne gelen var ne de giden.

***

FESTİVAL SÖNÜK GEÇECEK
Geleneksel Van Shopping Fest.
Sekiz yıldır yapılıyor... 15 Mart-5 Nisan arasında.
Bu zaman dilimi çok önemli... Zira Nevruz bu tarihler arasında.

Nevruz... İran'ın en uzun bayramı... İran'da yaşayanların çoğu iki hafta tatile çıkar.
Nevruz'da... Van, İranlılar ile dolar taşar.
Bu yıl, festival yine yapılacak... Dokuzuncusu.
Savaş olmasaydı... 100 binin üzerinde İranlı bekleniyordu.
Şimdi ise... Kim gelebilir ki?

***

SULAR KESİLDİ
Yılda 2-3 kez gittiğimiz için iyi biliyoruz... Farsça, Van'da ikinci dil gibi.
Ticaret ve Sanayi Odası, Farsça kursları açtı.
Kuyumcular... Mağazaların satış elemanları... Pazarlamacılar... Garsonlar... Otel çalışanları... Farsça öğrendiler.
TSO Başkanı Necdet Takva dedi ki:
- İranlılar, özellikle dört sektöre önemli canlılık getiriyor... Birincisi konaklama... İkincisi lokanta, kafe, eğlence mekânı... Üçüncüsü tekstil... Dördüncüsü de ulaşım.
Sordum:
- Ya diğer sektörler?
- Güzellik salonu çok... İranlı kadın mutlaka gidiyor... İranlı kadın kozmetiğe de çok meraklı.
Bitmedi... Devamı var... Necdet Takva anlatıyor:
- Beyaz eşya... Mobilya... Mutfak malzemeleri... Ve elbette kuyumcular... İranlı, Van ekonomisine can suyu.
Savaş... Can suyu kesiliverdi.

***

HAKKÂRİ DE DERTLİ
İran'a sınır komşusu... İran'dan Hakkâri'ye konaklamaya gelen yok... Fakat... Sınır ticareti canlı.

Servet Taş... Hakkâri Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı... "Milyonlarca dolarlık bir ticaret" dedi:
Sadece sınır ticareti değil... İran'a maden de satıyoruz... Çinko veriyoruz... Bir de kurşun.
Savaşın, Hakkâri ekonomisine olumsuz etkisi olacağı kesin... Bizim için sıkıntılı bir süreç.

***

AKİF RAHMET İSTEDİ
İstiklal Marşı Şairi Mehmet Akif Ersoy'un çerçevelenip duvara asılacak bir sözü var:
"Artık ikiyüzlüleri sevmeye başladım... Çünkü yaşadıkça yirmiyüzlü insanlar görmeye başladım."

Büyük şair doğru söylüyor.
Bizde... Maalesef... Böyleleri çok... İkiyüzlü... Üçyüzlü... Ve daha fazlası.
Siyasette de görüyorsunuz... Krizlerde de.
İsrail, İran'a bomba yağdırıyor.
İçimizdeki klavye kahramanları... Kâğıttan kaplanlar... Konuşunca mangalda kül bırakmayanlar... Ekmeğini yediği ülkesine çamur atıyorlar:
Utanmıyorlar... "Türkiye, İsrail saldırısına destek veriyor" diyebiliyorlar.