YAVUZ DONAT Savaş... Ekonomi... Hasar tespiti

Savaşın 11'inci günü... İran'a sınırı olan illerimizde durum nedir? Örneğin Ağrı'da... Hasar tespiti: Saim Alpaslan... Ağrı Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı... Dedi ki:

Günübirlik alışveriş kapandı... Bavul ticareti... İran'dan gelip giyecek, yiyecek alıyorlardı... Ekonomiye katkısı oluyordu.
Araç giriş-çıkışları sıkıntılı... İyice azaldı.
Türkiye, Allah'a çok şükür, krizi iyi yönetiyor.
Bütün beklentimiz, duamız, savaş uzamasın.

***

Iğdır

İran'a sınırı olan illerimizden... Durum nedir? Ziya Zakir Acar ile sohbet... Eğitimci, araştırmacı, yazar... Kanaat önderi.
Ziya Hoca, "Büyük sıkıntı" dedi.
Sonra... "Ama" diyerek devam etti:

Nahçıvan Havaalanı bombalandı... Nahçıvan'dan hiçbir yere uçuş yok.
İlk defa Iğdır'dan Bakü'ye uçuş başladı... Karşılıklı... Bakü'ye gidecek İranlı, Iğdır üzerinden uçuyor.
Bu olay Iğdır'ı olumlu etkiledi.
Ziya Hoca, Türkiye'nin "sınır güvenliğini" övdü:
- Sınırımızın güvenliği o kadar önemli ki... Her an İran'dan bir göç dalgası başlayabilir... Bu konuda büyük huzursuzluk var... Halk göç istemiyor... Allah vere de savaş uzamasa.

***

Hakkâri

Ahmet Şen... İş insanı... Otel sahibi... Eski Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı.
"Ateş çemberinin içindeyiz" diyerek söze başladı:

Günübirlik ticaret durdu... Gel, git kesildi.
Halk tedirgin... Allah, ülkemizi korusun.
Türkiye çok soğukkanlı hareket ediyor... Ordumuz güçlü... Bütün tesellimiz bu.
Bütün korkumuz savaşın uzaması... Uzarsa dünya ekonomisi de olumsuz etkilenir, Türk ekonomisi de.

***

Van

Kapıköy Sınır Kapısı... 2025 Mart ayında 1230 TIR geçiş yapmıştı.
Ağustos, eylül, ekim... Kapıköy daha da canlıydı.
Ağustos 2025... TIR giriş-çıkışlar... 1700.
Eylül... 1792.
Ekim... 2 bini geçmişti... 2 bin 55.
Ve savaş sonrası... 10 gündür Kapıköy sessiz... Hareketsiz... Her gün televizyonlarda canlı yayın yapılıyor... Görüyorsunuz.

***

Kapıköy... Binek aracı

İran'dan Türkiye'ye... Türkiye'den İran'a... Giriş-çıkış yapan binek aracı, TIR trafiğinden daha canlıydı.
Örneğin... Geçen yılın mart ayı... 11 bin 167 giriş-çıkış.
Mayıs... 12 bini geçmişti.
Ağustos... 14 binin üzerindeydi.
Ya şimdi... Savaşla birlikte Kapıköy mahzun.
Ekonomiyi... Elbette etkiliyor.

***

Bavul ticareti... Yolcu sayısı
Geçen yıl... Toplam, 1 milyon 758 bin 349 giriş-çıkış.

2025... Mart ayı... İran'dan... 61 bin kişi, Kapıköy Sınır Kapısı'ndan Türkiye'ye giriş yaptı.
Temmuz... 100 bini geçti... 108 bin 588.
Sınır ticareti... Ve İranlı turist... Van ekonomisinin can suyuydu.
Savaş başladı... Can suyu kesildi.

***

Şırnak

İran ile sınırı yok... Fakat... Irak ve Suriye ile sınır komşusu.
Van'a da komşu sayılır.
Osman Geliş... Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı... "Savaşın adı kötü" dedi:

Terörsüz Türkiye ile topluma bir rahatlık gelmişti... Emeği geçenlerden Allah razı olsun.
Savaş başladı... Millet huzursuz... Tedirgin.
Habur sınır kapısı... Bizim ilimizde... Ülke ekonomisinin nabzının attığı yerlerden... İhracatta ciddi düşüş başladı.
Kahveler tıklım tıklım... Herkes televizyon izliyor... Savaştan canlı yayın.
Bütün beklentimiz savaşın uzamaması... Ülkemiz bu konuda büyük gayret gösteriyor.

***

'Garibanı vuruyor'

Nihat Aydın... Ağrı Gazeteciler Cemiyeti Başkanı.
Savaşı... Halkın tedirginliğini konuşuyorduk... Nihat dedi ki:

- Savaş en çok fakir fukarayı... Garibanı vurdu... İranlı gariban günübirlik geliyordu... Bir elinde dört karton sigara... Diğer ilinde dört paket çay... Burada satıyordu... Akşam dönerken de İran'a ufak tefek bir şeyler götürüyordu... Geçinip gidiyordu... Bu işler bitti.

***

En çok kim etkilendi?

Erdal Eren... Türk Müteahhitler Birliği Başkanı... "Savaştan en fazla etkilenen kesim, bizim sektör" diyerek söze başladı:
En büyük pazarımız Rusya idi... Ukrayna ile savaş bize çok olumsuz yansıdı.
Rusya-Ukrayna savaşından doğan açığımızı, Körfez ülkeleriyle kapatıyorduk.
Türk müteahhitleri Irak, Suriye, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan'da önemli işler yapıyorlar.

Savaş çıkınca dünya durdu... Bu yılla ilgili çok ciddi endişelerimiz var.
Dışişleri Bakanımız Sayın Hakan Fidan iftarımıza geldi... Bütün sorunları anlattık... Çok iyi biliyor.
Türkiye... Övünülecek bir olay... Politik olarak hep barış yanlısı yol izliyor... Türkiye, sözü dinlenir bir konumda... Bu çok önemli.
Savaşın bir an önce sonuçlanmasını bekliyoruz.
Bizim işimiz yıkmak değil, yapmak... Savaş sona erince, yakılıp yıkılan yerleri biz ayağa kaldıracağız.

***

Nokta... Yine Kapıköy'den

Kapıköy Sınır Kapısı'ndan uzun uzun söz etmiştik.
Bugüne noktayı yine Kapıköy'den koyalım.
Rakamlar... 2026'nın ilk iki ayının toplamı... Ocak, şubat.

Giriş-çıkış yapan TIR sayısı... 1603.
Binek aracı... 18 bin 741.
Yolcu sayısı... Geliş gidiş... 274 bin 699.
Bugün... Kapıköy sessiz.
Kapıköy'ün durgunluğu, sessizliği... Van'ın neşesizliği demek.