Yatırımın yeni adresi Mısır”: Çölün ortasında 27 milyar dolarlık dijital vaha

Özel Yatırım Bölgesi olarak sunulan “The Spine”, konut, ticari, otel ve eğlence alanlarını birleşik bir ortamda bir araya getirecek. Ancak projenin büyüklüğünün ötesinde, en başından itibaren yapay zekâ ile desteklenen akıllı bir şehir olarak işlev görme hedefi de dikkat çekiyor.

Daha önceki akıllı şehir girişimlerinin aksine, mevcut altyapıya dijital katmanlar eklemek yerine, "Omurga" tamamen entegre bir dijital-fiziksel sistem olarak tasarlanıyor.

Mısır Bilgi Teknolojileri Baş Sorumlusu Mohamed Hamed, bu alanın tüm şehir faaliyetlerini destekleyen "derinlemesine entegre edilmiş bir yapay zeka mimarisine" dayanacağını açıkladı.

The Spine'ın kalbinde, Nvidia Omniverse ve Cesium gibi gerçek zamanlı coğrafi uzamsal modelleme teknolojileriyle desteklenen bir şehir dijital ikizi yer alıyor. Bu, trafik, altyapı ve acil durum senaryolarının sürekli olarak modellenmesini sağlayacak.

Hamed, "İkiz robot, canlı IoT verilerini alıyor ve 'eğer şöyle olursa' senaryolarını çalıştırıyor; örneğin, bir konserin fırtına sırasında sona ermesi gibi. Bu, şehri reaktif değil, öngörücü bir şekilde yönetmemizi sağlıyor" diyor.

Dijital ikiz, düşük gecikmeyle yapay zeka görevlerini işleyen beş modern veri merkezi ve 200'den fazla mikro uç düğümü içeren dağıtılmış bir uç bilgi işlem modeliyle desteklenecektir.

Altyapı, Apache Kafka gibi akış platformları ve birleşik veri mimarileri kullanarak saniyede milyonlarca gerçek zamanlı olayı işlemek üzere tasarlanmıştır.

Yapay zekâ ajanları, birleşik bir çoklu ajan sistemi içinde çalışacak. Bu ajanlar, kaynakları dinamik olarak tahsis etmek için takviyeli öğrenmeyi kullanacak ve bu sayede uyarlanabilir trafik kontrolü yoluyla acil durum araçlarına öncelik verilmesi gibi senaryoları mümkün kılacak.

Mimari yapının dikkat çekici bir yönü, "tasarımla gizlilik" yaklaşımıdır. Hassas verileri merkezileştirmek yerine, uç yapay zeka gelen verileri yerel olarak işleyerek ham kişisel verilerin cihazlardan asla ayrılmamasını sağlar.

Bu arada, öngörücü bakım sistemleri altyapının dayanıklılığını artırmayı hedefliyor. Optik sensörler ve zamansal evrimsel ağlar gibi yapay zeka modelleri kullanan sistem, yapısal gerilimi veya boru hattı sorunlarını normalden iki hafta öncesine kadar tespit edebiliyor ve insansız hava araçları ve robotik makineleri içeren otomatik bakım iş akışlarını tetikliyor.

Enerji yönetimi de bir diğer önemli odak noktasıdır. Takviyeli öğrenme modelleri, güneş enerjisi, batarya depolama ve şebekeden araç şarj sistemlerini entegre eden mikro şebekeleri yöneterek tüketimi optimize edecek ve yerel enerji piyasalarına katılımı sağlayacaktır.

“Omurga”nın başlangıçtaki 30.000 kişilik nüfusundan yaklaşık 180.000 kişiye ulaşması bekleniyor ve bu da ölçeklenebilir bir dijital mimari gerektiriyor. Şehir, merkezi sistemlere güvenmek yerine, her biri yerel yapay zeka ajanlarıyla yarı özerk olarak çalışan mahallelere bölünecek. Bu “bölge tabanlı parçalanma” yaklaşımı, hesaplama karmaşıklığını azaltır ve kademeli ölçeklendirmeye olanak tanır.

Federasyonlu öğrenme de kritik bir rol oynayacak ve yapay zeka modellerinin yalnızca şifrelenmiş güncellemeleri paylaşırken yerel olarak mahallelerde eğitilmesine olanak tanıyacak. Bu, veri aktarım gereksinimlerini azaltır. Ayrıca, yıllık yaklaşık 2 petabayta ulaşan veri hacimleriyle ilgili veri egemenliği zorluklarını da ele alır.

Altyapının ötesinde, “Omurga” ekonomik bir platform olarak tasarlandı. Hamed, ajan tabanlı simülasyonlar ve makine öğrenimi kullanarak kiracı karışımını ve ticari faaliyeti optimize etmek için vergi gelirini ve iş yaratımını gerçek zamanlı olarak modelleyen bir “dijital ekonomik ikiz” kullanımını özetledi.

Dijital platformlar bu stratejiyi destekleyecektir. Yatırımcılar ve kiracılar için tek bir portal, lisanslama ve lokasyon seçimini otomatikleştirirken, bir veri pazarı da işletmelerin mobilite, enerji kullanımı ve tüketici davranışı hakkında anonimleştirilmiş analizlere erişmesini sağlayacaktır.

Bu arada, bir girişim stüdyosu, girişimcilere API'lere, yapay zeka hesaplama kaynaklarına ve düzenleyici deneme ortamlarına erişim sağlayacak.

Bu bütünleşik yaklaşım, statik kentsel planlamanın ötesine geçmeyi hedefliyor. Hamed, "Sadece gelir raporu vermiyoruz, kiracı karışımını aktif olarak optimize ediyoruz" diyerek, yapay zekanın ekonomik çıktıyı en üst düzeye çıkarmak için arazi kullanımını dinamik olarak nasıl yeniden şekillendirebileceğini vurguladı.

"The Spine", NEOM ve Dubai'nin teknoloji bölgeleri gibi büyük gelişmelerin yer aldığı bir bölgede rekabetçi bir yatırım merkezi olarak kendini kanıtlamayı hedefliyor.

Gerçek zamanlı kıyaslama panoları, lisanslama hızı, bağlantı performansı ve karbon yoğunluğu gibi ölçütleri karşılaştırarak yatırımcıların getirileri değerlendirmesine yardımcı olacak.

Projenin yapay zekaya bağımlılığı göz önüne alındığında, yönetim çerçeveleri önemli bir rol oynamaktadır. İzleme araçları sistem performansını takip edecek, güvenlik açısından kritik sistemler ise yapay zeka dışı yedekleme mekanizmalarını içerecektir.

Üç ayda bir düzenlenen “kırmızı ekip” tatbikatlarında, sistem aşırı yüklenmelerinden siber-fiziksel saldırılara kadar siber saldırı senaryoları simüle edilecek.

Eğer proje hedeflerine başarıyla ulaşırsa, altyapı, ekonomi ve yönetişimin veri ve makine öğrenimi yoluyla düzenlendiği gelecekteki gelişmeler için bir model teşkil edebilir.