Yatırımda rehber Ayşe teyze Sözcü Gazetesi

Piyasada ‘Ayşe Teyze’ olarak anılan küçük tasarruf sahibi, son yıllarda yatırım tercihini dövizden altına çevirdi. Bu yön değişikliği artık yalnızca hanehalkının birikim alışkanlıklarıyla sınırlı kalmıyor; Ayşe Teyze’den Merkez Bankası’na (TCMB) kadar herkesin gözü altının üzerinde. Altın, Merkez Bankası bilançosu ve Hazine dengeleri açısından stratejik bir yatırım aracı haline geldi.

51 MİLYAR $ KATKI VERDİ

Altındaki yükseliş, TCMB’nin bilançosuna değerleme yoluyla önemli bir katkı sağladı. Mevcut hesaplamalara göre altının rezervlere pozitif etkisi 51 milyar dolara ulaştı. Değerleme hesabından gelen bu katkının da sayesinde Merkez Bankası 2025 yılında yaklaşık 500 milyar TL kâr elde etti. TCMB’nin altın rezervlerini artırma eğilimini sürdürmesi halinde, bu katkının önümüzdeki dönemde de devam etmesi bekleniyor.

740 MİLYAR $ YASTIK ALTI

Ancak Merkez Bankası bilançosunda geçmiş yıllardan taşınan ciddi bir yük de bulunuyor. Kur Korumalı Mevduat (KKM) ödemelerinin kur farkı etkisi ile döviz satışları sonucu oluşan açık pozisyon zararları nedeniyle, TCMB’nin birikmiş zararı 2.6 trilyon TL’ye ulaşmış durumda. Bu zarar telafi edilmeden Hazine’ye kâr payı ya da avans transferi yapılması mümkün görünmüyor.
Altının rezervler içindeki ağırlığı da dikkat çekiyor. TCMB’nin altın rezervleri 9 Ocak itibarıyla 116.7 milyar dolar seviyesine yükselirken, döviz rezervleri 79.4 milyar dolar olarak gerçekleşti. Hanehalkının yastık altında tuttuğu altın miktarının ise 5 bin ile 6 bin ton arasında olduğu hesaplanıyor. Bu birikimin güncel parasal karşılığı yaklaşık 740 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.

Yastık altı altının yanı sıra bankalardaki kıymetli maden mevduatı Merkez Bankası verilerine göre son bir yılda parite etkisinden arındırılmış 15.3 milyar dolar yükseldi.  Bu artışla birlikte 9 Ocak itibarıyla 219.7 milyar dolar olan toplam döviz mevduatlarının yüzde 39’unu kıymetli maden hesapları oluşturdu. Ağırlığı altın olan bu hesapların toplam büyüklüğü 86.3 milyar dolara ulaştı. Gerçek kişilerin kıymetli maden mevduatı 78.4 milyar  dolar olurken, şirketlerin 7.8 milyar dolarla sınırlı kaldı.