Yalnızım dostlarım, yalnızım yalnız... Özgür Bayram Soylu

Yalnızlık, kimsenin dırdırını çekmediğiniz o muazzam özgürlük ile ocağa tek kişilik makarna suyu koyarken duyulan o derin boşluğun tam ortasındaki hayatta kalma sanatıdır. Aslında modern bir aristokrat gibi davranmaya çalışıyoruz ama gerçek şu ki, Tabii ekranında 45 dakika boyunca hiçbir şeyi beğenmeyip en sonunda uyuyakalıyoruz. Türkiye ekonomisinde yalnız yaşamak, adeta “bekâra karı boşamak kolay” atasözünü, “bekâra paket küçültmek pahalı” gerçeğine dönüştürmüş durumda. Marketteki aile boyu indirimlerine

Yalnızlık, kimsenin dırdırını çekmediğiniz o muazzam özgürlük ile ocağa tek kişilik makarna suyu koyarken duyulan o derin boşluğun tam ortasındaki hayatta kalma sanatıdır. Aslında modern bir aristokrat gibi davranmaya çalışıyoruz ama gerçek şu ki, Tabii ekranında 45 dakika boyunca hiçbir şeyi beğenmeyip en sonunda uyuyakalıyoruz.

Türkiye ekonomisinde yalnız yaşamak, adeta “bekâra karı boşamak kolay” atasözünü, “bekâra paket küçültmek pahalı” gerçeğine dönüştürmüş durumda.

Marketteki aile boyu indirimlerine bakıp, “Bunu alsam yarısını küflenmeden bitiremem, alsam israf, almasam kazıklanıyorum” diyerek raf önünde kriz geçirmek, yalnızlığın en saf ironisidir aslında.

Türkiye’de yalnızlık bir ara durak mı yoksa kalıcı bir adres mi sorusunun yanıtı Areda Piar’ın Yalnızların Marka araştırmasında karşılık buluyor.

İş koşulları, bireysel yaşam beklentisi ve evlilik yaşının yükselmesi gibi nedenlerle bir zamanlar geçici bir evre diye tanımlanan yalnız yaşama hali, bugün belki bir tercih belki de bir zorunluluk… ama günün sonunda bir yaşam biçimine dönüşüyor.

Araştırmaya göre yalnız yaşayanların %43,3’ü bazen yalnızlık hissederken, %56,7’si huzur, özgürlük ve konfor gibi pozitif duygularla bu durumu tanımlıyor. Başlangıçta kulağa hoş gelse de ister öğrenci olsun ister bekar ister altmış beş plus yalnızlık hem seviliyor hem de taşıması gittikçe güç hale geliyor. Kontrollü bir özgürlük alanına dönüşen yalnızlık, kimsenin karışmadığı, kimsenin hesap sormadığı bir hayat gibi görünse de duygusal ve ekonomik maliyeti olan ince bir faturayı kabartıyor. Yetmiyor, seçilmiş yalnızlık ile hissedilen yalnızlık arasındaki gerilimi de tırmandırıyor.

SESSİZLİKLE MÜCADELE

Sessizliğe dayanamadığımız dipsiz kuyuda yalnızlık artık dijital kalabalıkla dengelenmeye çalışılıyor. Katılımcıların %32’si televizyon ile %25,7’si sosyal medya ile dolduruyor boşluğu.

Sessizlikle baş başa kalınca insan ya davulcuya ya zurnacıya misali.

Bu yüzden evde sürekli bir arka plan sesi var.

Dizi oynuyor, video açık, telefon elde… Sessizlikten ziyade sessizliğin içindeki boşluğa tahammülde zorlandığımız için belki de ekran zorbalığına maruz bırakıyoruz kendimizi. Ama asıl kırılma mutfakta başlıyor. Hayatı mümkün olan en düşük eforla yönetmeye çalışanlar için “bu pratik olur” cümlesi her alanda Kara Murat’a dönüşüyor. Kimi insan için inanılmaz bir hazza dönüşen yemek yapma fikri yalnız insanlar için bir hayatta kalma mücadelesine evrilebiliyor.

Mutfakta kendi kendinize konuşurken “Aman canım, en azından televizyonun kumandası bende” diye kendinizi avutursunuz ama o kumandanın pilli bittiğinde bakkala gitmeye üşendiğiniz için parmağınızla tuşlara basarken aslında “kendi krallığınızın yorgun kölesi” olduğunuzu fark edersiniz. Ne uzun cümle oldu be… Pazar kahvaltısını kimseyle bölüşme-menin gururu bile tek başına yeter size.

Katılım-cıların %65,3’ü basit yemekler yaparken, %23,6’sı atıştırmalıkla geçiriyor. Çünkü tencere demek zaman demek, bulaşık demek, enerji demek.

İlk bakışta yalnız insanlar için bir dinlenme alanı olarak görülse de ev, gündelik yüklerin sürdürüldüğü kapalı bir sistemi temsil ediyor.

O yüzden en iyi tez bitmiş tez misali en iyi yemek en az iz bırakan yemek mottosu devreye giriyor. Tek tabak, tek çatal ve mümkünse hiç bulaşık hız, kolaylık ve erişebilirliğin doğal sonucu haline geliyor.

YALNIZLIĞIN SESSİZ ORTAĞI

Dikey süpürge, kahve makinesi, robot süpürge… Yalnızlığın bu meşhur sessiz ortakları aslında evin içinde fink atan elektronik ruh dostlarımız. Kahve makinesiyle sabahları “Hadi aslanım, ayılt bizi” diyerek başladığımız o gizli ittifak, öğleden sonra dikey süpürgeyle yapılan hızlıca şu kırıntıları yok edelim, kimse yalnız olduğumuzu anlamasın operasyonuna dönüşüyor.

Hele o robot süpürge... Ayağınızın altından geçerken ona çarpmamak için kenara çekildiğinizde, evde yaşayan bir başka canlı varmış gibi hissetmenin o trajikomik tadı paha biçilemez hale geliyor.

Areda Piar verileri bu ortaklığı net bir şekilde somutlaştırıyor. Yalnız yaşayanların “evinizde olmazsa olmaz” sorusuna verdikleri; dikey şarjlı süpürge (%24,0), kahve makinesi (%23,1) ve robot süpürge (%9,6) yanıtları, süpürgeler temizliğe, makineler kahveye koştururken hayatın kontrolünün sanki tamamen bizde olduğu yönünde bir illüzyonun nasıl yerleştiğini gösteriyor. Ancak teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin, o akıllı aletlerin fişi çekildiğinde ironi tüm çıplaklığıyla odaya yerleşiyor.

Robot süpürge şarj istasyonuna yorgun bir savaşçı gibi yanaştığında ve kahve makinesinin o son fokurtusu kesildiğinde, sessizlik evin en gürültülü misafiri oluveriyor. Belki artık yıkılmış bir duvar değiliz ama şarjı bitmiş bir dikey süpürge kadar sessiziz bazen.

2026 Türkiye’sinde yalnızlık ne tam bir trajikomik hikaye ne de tam bir ekonomik başarı öyküsü. Areda Piar’ın sonuçlarındaki o huzur ve konfor kelimeleri, robot süpürgenin halının kenarına sıkışıp çıkardığı o çaresiz bip sesinde yankılanan “ne haldeyim bilmiyorlar” sitemine yenik düşüyor. İnsan yalnız yaşamayı öğreniyor belki ama o yalnızlığın içinde yankılanan boşluğu susturmayı hiçbir zaman öğrenemiyor.

Bizde yaşınla değil yaşadıklarınla büyürsün.