Visa ve Mastercard tahtından indiriliyor: Avrupa dan devrim gibi karar Sözcü Gazetesi

Avrupa, Amerikan ödeme devlerine karşı 'dijital egemenlik' savaşını başlatıyor! Avrupa Merkez Bankası’nın hayata geçirmeye hazırlandığı dijital euro projesi, sadece bir ödeme yöntemi değil, aynı zamanda küresel finans sahnesinde dev bir hamle niteliğinde. 

2029 yılına kadar daha yaygın şekilde kullanılması planlanan bu yeni sistem, ABD’li Visa ve Mastercard’ın hakimiyetine meydan okurken; veri gizliliği ve bankacılık sisteminin geleceği tartışmalarını da beraberinde getiriyor. 

Avrupa Merkez Bankası (ECB), küresel finans piyasalarında giderek güçlenen stablecoin ve kripto varlıklara karşı stratejik bir yanıt olarak "dijital euro" projesinde vites yükseltti. 

Mevcut kartlı ödeme pazarının yüzde 61’ini, sınır ötesi işlemlerin ise neredeyse tamamını kontrol eden ABD merkezli Visa ve Mastercard gibi devlerle rekabet etmeyi amaçlayan proje, Avrupa’nın parasal egemenliğini koruma vizyonu taşıyor.

Eğer yasal süreçler planlandığı gibi ilerlerse, Avrupalıların 2029 yılına kadar günlük alışverişlerini dijital euro ile yapması hedefleniyor.

NAKDİN DİJİTAL KARŞILIĞI: ÇEVRİMDIŞI ÖDEME İMKANI

Şeyda Karaca'nın Dünya'da yer alan haberine göre dijital euro, ticari bankaların sunduğu hizmetlerin yerini almak yerine, nakit paranın elektronik bir tamamlayıcısı olarak kurgulanıyor.

Sistemin en dikkat çekici özelliklerinden biri, internet bağlantısının olmadığı durumlarda dahi "çevrimdışı" ödeme yapılmasına olanak sağlaması. ECB, sistemin yaygınlaşması için ticari bankaların son kullanıcıya hizmet sunacağı bir model üzerinde duruyor.

KÜRESEL ARENADA ÜÇ FARKLI MODEL

Dijital para yarışı küresel çapta üç farklı kutba ayrılmış durumda:

Çin: Dijital yuanı geniş ölçekte devreye aldı.

ABD: Özel stablecoin’lere yasal zemin hazırlayan GENIUS Act ile ilerlemeyi tercih ediyor.

Avrupa: Devlet destekli, sıkı düzenlenmiş ve kamu malı niteliğinde bir modelle fark yaratmayı amaçlıyor.

REKABET VE GİZLİLİK TARTIŞMALARI

Proje ilerledikçe finans sektöründen gelen "haksız rekabet" itirazları da ses getirmeye başladı. Bazı platform CEO’ları, dijital euronun "yasal ödeme aracı" statüsünün özel sektörü zayıflatabileceğini savunuyor.

Diğer yandan, vatandaşların harcama alışkanlıklarının devlet tarafından izlenebileceğine dair gizlilik endişeleri de masada. Avrupa Halk Partisi üyesi Fernando Navarrete Rojas gibi isimler, sistemin sadece çevrimdışı kullanımla sınırlandırılması gerektiğini savunarak "acil bir ihtiyaç olmadığı" uyarısında bulunuyor.

KRİTİK VİRAJ: HAZİRAN AYINDAKİ OYLAMA

Dijital euronun siyasi kaderi, Haziran ayı sonunda Avrupa Parlamentosu komitesinde yapılacak oylama ile netleşecek. Onay çıkması durumunda, yasal mevzuatın 2026 yılı sonuna kadar kabul edilmesi ve ardından geniş çaplı uygulama evresine geçilmesi bekleniyor. Bu hamle, Avrupa’nın Amerikan finansal altyapısına olan bağımlılığını azaltma yolundaki en büyük adımı olarak kayıtlara geçecek.