Visa ve Mastercard a rakip ağ kuruluyor: 5 ödeme devi birleşti Sözcü Gazetesi

Avrupa, Visa ve Mastercard'a olan bağımlılığı azaltmak için yeni bir adım atıyor.

Avrupa'da bugüne kadar çoğunlukla kendi ülkelerinde faaliyet gösteren 5 büyük ödeme hizmeti, sınır ötesi işlemleri kolaylaştırmak amacıyla güçlerini birleştirdi. Ortak girişimin temel hedefi, kullanıcıların alışık oldukları uygulamaları değiştirmeden farklı ülkelerdeki ödeme sistemleri arasında işlem yapabilmesini sağlamak.

Kurucu ortakların açıklamasına göre, söz konusu hizmetler toplamda 13 Avrupa ülkesinde yaklaşık 130 milyon kullanıcıya ulaşıyor. Bu ülkeler, Avrupa Birliği ve Norveç nüfusunun yüzde 70'inden fazlasını temsil ediyor.

Avrupa'nın ödeme sistemleri tek bir ağda birleşecek

Avrupa Ödeme Ağı, mevcut ödeme hizmetlerinin yerini almak yerine bunların birbiriyle iletişim kurmasını sağlayacak.

Proje kapsamında İspanya'nın başkenti Madrid merkezli yeni bir şirket kurulacak ve farklı sistemleri birbirine bağlayacak teknik altyapı oluşturulacak. Şubat 2026'da imzalanan mutabakat zaptının devamı niteliğindeki girişimde 5 kurucu ortağın eşit paya sahip olması planlanıyor.

Yeni ağ kurulsa da kullanıcıların alıştıkları markalar değişmeyecek. İtalya'daki kullanıcılar Bancomat'ı, İspanya'dakiler Bizum'u, diğer ülkelerdeki kullanıcılar ise kendi ödeme uygulamalarını kullanmayı sürdürecek.

Sistemler arasındaki bağlantı arka planda çalışacak, ancak ağ henüz kullanıma hazır değil. Ortaklar teknik altyapı üzerinde çalışırken hizmetlerin ne zaman devreye alınacağına ilişkin kesin bir takvim açıklanmadı.

İlk aşamada ülkeler arasında para transferi yapılacak

Avrupa Ödeme Ağı'nın ilk aşamasında kişiden kişiye sınır ötesi para transferlerinin mümkün hale getirilmesi hedefleniyor. İnternet üzerinden alışveriş ve fiziksel mağazalarda ödeme seçeneklerinin ise sonraki aşamalarda sisteme dahil edilmesi planlanıyor.

Bazı ortaklar, farklı ödeme sistemlerinin birlikte çalışabileceğini gösteren testleri şimdiden gerçekleştirdi. Bancomat, EPI/Wero ve SIBS-MB WAY, Nisan 2026'da yaptıkları testte kullanıcıların diğer sistemlere bağlı işletmelerde QR kodları aracılığıyla ödeme yapabildiğini gösterdi.

ENP'nin Avrupa standartlarına dayalı bir altyapı kullanması ve anlık banka hesabından banka hesabına ödeme işlemlerini desteklemesi öngörülüyor. Böylece bazı ödemelerin geleneksel uluslararası kart ağlarına ihtiyaç duyulmadan gerçekleştirilmesi mümkün olabilecek. Bununla birlikte işlemlerin tamamının bu yöntemle yapılıp yapılmayacağı ve sistemin kullanıcılara ya da işletmelere ne kadara mal olacağı henüz açıklanmadı.
Ağ, ilerleyen dönemde başka Avrupa ödeme sistemlerinin katılımına da açık olacak. Ancak yeni üyelerin teknik ve operasyonel koşulları karşılaması ve mevcut ortakların onayını alması gerekecek.

Visa ve Mastercard'a bağımlılık azaltılmak isteniyor

Avrupa Ödeme Ağı'nın kurulmasının arkasındaki temel nedenlerden biri, Avrupa'nın ödeme altyapısında Avrupa dışındaki şirketlerin ağırlığını azaltmak. Avrupa Merkez Bankası'nın verilerine göre, avro bölgesindeki kart işlemlerinin üçte ikisinden fazlası Avrupa dışındaki şirketlerin belirlediği ticari kurallara tabi. Ayrıca avro bölgesindeki 13 ülkede fiziksel mağaza ödemeleri için uluslararası kart sistemlerine veya mobil ödeme çözümlerine bağımlılık bulunuyor.

Bu alanda Visa ve Mastercard öne çıkıyor. ENP'nin kısa vadede bu iki şirketin yerini alması beklenmiyor. Üstelik girişim, yeni bir kart sistemi kurmaktan ziyade mevcut ödeme uygulamalarını ortak bir altyapıda buluşturmayı amaçlıyor, ancak proje hedeflendiği gibi ilerlerse kullanıcılar, farklı Avrupa ülkelerinde para gönderirken veya alışveriş yaparken kendi ülkelerinde kullandıkları ödeme uygulamalarından yararlanabilecek. Böylece bazı işlemler uluslararası kart ağlarından bağımsız şekilde gerçekleştirilebilecek.

Girişimin en önemli avantajlarından biri, sıfırdan kullanıcı kazanmaya çalışmaması. Kurucu ortaklar, milyonlarca kişinin hâlihazırda kullandığı ödeme hizmetlerini birbirine bağlayarak daha geniş bir erişim alanı oluşturmayı hedefliyor.

Dijital euro ile aynı sistem değil

Avrupa Ödeme Ağı, Avrupa Merkez Bankası'nın üzerinde çalıştığı dijital euro projesinden farklı bir yapıya sahip. ENP, mevcut ödeme uygulamalarını ve banka hesaplarını birbirine bağlayan özel bir altyapı olarak tasarlanıyor. Dijital euro ise Avrupa Merkez Bankası tarafından çıkarılması planlanan, nakdin dijital karşılığı niteliğinde bir merkez bankası parası olacak.
Avrupa Merkez Bankası, gerekli yasal çerçevenin oluşturulması şartıyla dijital euronun ilk ihracını 2029 yılında gerçekleştirmeyi hedefliyor. İki sistemin gelecekte birbirini tamamlaması mümkün olsa da amaçları ve çalışma biçimleri birbirinden farklı.

Avrupa'daki ödeme sistemlerini birleştirme çalışmaları 2023'te başladı
Avrupa Ödeme Ağı henüz kurulmamışken de bazı ödeme hizmetleri arasında bağlantı oluşturulması için çalışmalar yürütülüyordu.

Bizum, Bancomat Pay ve SIBS-MB WAY, Aralık 2023'te mobil ödeme hizmetlerinin birlikte çalışabilmesine yönelik bir anlaşma imzaladı. Bu iş birliği kapsamında kullanıcılar, belirli kişiden kişiye para transferlerini telefon numaraları üzerinden farklı sistemler arasında gerçekleştirebilir hale geldi.
Şubat 2026'da ise Vipps MobilePay ile Wero'nun arkasındaki Avrupa Ödeme Girişimi bir araya geldi. Bu iş birliğinin ardından beş ödeme hizmetinin katıldığı ortak girişim kuruldu.

ENP'nin hedefi, daha önce belirli ortaklar arasında kurulan bu bağlantıları genişleterek daha fazla ülkeyi ve ödeme hizmetini kapsayan bir ağ oluşturmak.

Yeni girişim, Avrupa'daki tüm ülkeleri başlangıçtan itibaren kapsamayacak. 

Sistemin başarısını kullanım kolaylığı ve maliyet belirleyecek

Avrupa Ödeme Ağı'nın ilk işletme maliyetlerinin, ağ kendi gelirini elde edene kadar kurucu ortaklar tarafından karşılanması planlanıyor. Bununla birlikte, Avrupa genelinde ortak bir ödeme altyapısı oluşturmak tek başına yeterli olmayacak. Kullanıcıların ve işletmelerin sistemi benimsemesi için mevcut ödeme yöntemleri kadar kolay çalışması gerekiyor.

Özellikle mağazalar ve bankalar açısından maliyetler belirleyici olacak. Visa ve Mastercard gibi sistemler Avrupa genelinde yaygın biçimde kullanılabiliyor. ENP'nin de benzer bir kullanım kolaylığı sunması ve işletmeler için rekabetçi koşullar sağlaması gerekecek. Avrupa'nın yeni ödeme ağı, mevcut sistemleri ortadan kaldırmak yerine birbirine bağlayarak uluslararası kart şirketlerine alternatif oluşturmayı hedefliyor. Projenin bu hedefe ne ölçüde ulaşacağı ise altyapının ne zaman devreye gireceğine, kaç ülkenin katılacağına ve kullanıcılar için ne kadar avantaj sağlayacağına bağlı olacak.