Vekil şoförlüğünden daire başkanlığına giden yolculuk Ahmet Ünlü

CHP İzmir Milletvekili Suat Özçağdaş›ın şoförünün Karşıyaka Belediyesi’ne istisnai kadrodan sınavsız olarak önce memur sonra da daire başkanı yapıldığı haberini görünce istisnai kadrolar konusunu yazmak istedim. İstisnai kadrolara atanmada sınav yoktur 657 sayılı Kanunun 59 uncu maddesinde istisnai kadrolar belirtilmiş olup, bunlar arasında da Özel Kalem Müdürlüklerine de yer verilmiştir. Bu maddede yer verilen kadrolara bakıldığında hepsinin özellikli kadrolar olduğu görülecektir. Adından da anlaşılacağı

CHP İzmir Milletvekili Suat Özçağdaş›ın şoförünün Karşıyaka Belediyesi’ne istisnai kadrodan sınavsız olarak önce memur sonra da daire başkanı yapıldığı haberini görünce istisnai kadrolar konusunu yazmak istedim.

İstisnai kadrolara atanmada sınav yoktur

657 sayılı Kanunun 59 uncu maddesinde istisnai kadrolar belirtilmiş olup, bunlar arasında da Özel Kalem Müdürlüklerine de yer verilmiştir. Bu maddede yer verilen kadrolara bakıldığında hepsinin özellikli kadrolar olduğu görülecektir. Adından da anlaşılacağı üzere bunlar istisnai kadrolardır ve çerez gibi kullanılamazlar.

Yine bu Kanunun İstisnai Memurluklara Atanmada Aranacak Şartlar başlıklı 60 ıncı maddesinde; İstisnai Devlet memurluklarına 48 inci maddede yazılı genel şartları taşıyan kimselerden atanmalar yapılabileceği ve kuruluş kanunlarındaki özel hükümlerin saklı olduğu hükmüne yer verilmiştir. 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde ise memur olmanın genel ve özel şartlarından bahsedilmiştir. Yine bu Kanunun İstisnai Memurluklara Atananlara Bu Kanunun Uygulanacak Hükümlerini düzenleyen 61 inci maddesinde; İstisnai memurluklara atananlar hakkında bu Kanunun atanma, sınavlar, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi dışında kalan bütün hükümleri uygulanacağı belirtilerek istisnai kadrolara sınavsız atama yapılacağı belirtilmiştir.

Uygulamada istisnai kadrolar o kadar kötüye kullanılmıştır ki Sayıştay bu konuda çok sayıda karar vermiştir. Hatta bu konuda düzenleme yapılması için Meclise rapor dahi sunmuştur.

Şoförlerin istisnai kadrolara atanmasına sessiz kalınmamalıdır

Kanunda yer alan istisnai kadrolar özellikli kadrolardır. Ancak uygulamada tepe tepe kullanıldığı için şoföründen sekreterine kadar birçok kişinin sınavsız memur yapılmasına kapı aralayan bir kadro haline getirilmiştir.

Siz kapıyı açık bırakırsanız adamlar şoförünü de sekreterini hizmetlisini de istisnai kadrodan sınavsız olarak memur atattırır ve siz de sadece izlersiniz.

Bu kapsamda CHP’li milletvekilinin şoförünün önce sınavsız olarak memur yapılması sonrasında da bu kişinin daire başkanı yapılması eleştirilmiş. Sınavsız olarak memur yapılan bir kişinin daha sonra daire başkanı yapılmasının eleştirilmesini anlamak mümkün değildir. Ne bekliyordunuz ki? Hayatında hiçbir sınava girmediği halde bu şekilde oradan oraya zıplayan çok sayıda kişi vardır.

Şimdi gelelim işin püf noktasına. İstisnai kadrolara açıktan atama yapılmadan önce izin alınması gerekmektedir. Anlayacağınız yapılan her şey alınan izin çerçevesinde yapılmış ve mevzuata da uygun.

İstisnai kadrolara atama yapabilmek için alınması gereken açıktan atama izinlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı vermektedir. Dolayısıyla bu Bakanlık işini sağlam kriterler çerçevesinden yapmış olsaydı bu haberlerle meşgul olmayacaktık. Siz kapıyı açık bırakırsanız oradan niçin geçiyorlar diye eleştiremezsiniz.

Öncelikle Özel Kalem Müdürü kadrosuna açıktan atama izni verilirken ihtiyaç analizi istenmiş olsaydı böyle haberlerle karşılaşmayacaktık. Binlerce personelin görev yaptığı bir belediyede özel kalem müdürlüğü yapacak bir kişi bulunamadığı için bir şoföre muhtaç kalınmasını anlamak mümkün değildir. Anlayacağınız koskoca belediye bir şoförün özel kalem müdürlüğüne muhtaç hale gelmiş ve Bakanlıkta evet senin böyle bir ihtiyacın var demiş.

İstisnai kadrolara tanınan çok sayıda istisna var

657 sayılı Kanun’da yer alan hükümler çerçevesinde bu konuyla ilgili olarak şunları söyleyebiliriz; 1- İstisnai kadrolardan diğer memuriyet kadrolarına çok kısa zaman sonra atama yapılması mümkündür. (Bu durumun hukuki olmakla birlikte etik olmadığını ifade etmek istiyorum)

2- Bu şekilde yapılan atamalarda adaylık hükümlerinin uygulanmayacağı yönünde hem Danıştay kararları hem de kapatılan Devlet Personel Başkanlığı görüşleri bulunmaktadır. Ayrıca, naklen atanılacak kadro istisnai kadro da olsa naklen geçişte muvafakat şarttır.

3- Aynı hususlar aday memur olarak görev yapanların istisnai kadrolara atanmasında da geçerlidir. Çünkü, istisnai kadrolara atanma halinde 657 sayılı Kanun’un uygulanmayacak hükümleri arasında atanma hükümleri yer almaktadır ve bu atamanın içerisine naklen atama da girmektedir. Dolayısıyla 657 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinde yer alan kısıt uygulanmayacaktır. Ayrıca, istisnai kadroya atanılması halinde adaylık eğitimi de uygulanmayacaktır.

4- İstisnai memuriyet kadrosunda görev yapmakta iken istifa eden bir personelin 657 sayılı Kanun’un 97’nci maddesinde belirtilen 6 aylık süreyi doldurmadan istisnai memuriyet kadrolarının dışında devlet memuriyetine dönmesi de mümkün değildir. Devlet Personel Başkanlığı’nın görüşü de bu yöndedir.

5- İstisnai memuriyet kadrolarına atandıktan sonra 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye tabi sözleşmeli personel pozisyonlarına atanma talebinde bulunanların sınava tabi olmaksızın sözleşmeli personel olarak açıktan atanması mümkündür.

6- Lise mezunu bir kişinin 1’inci dereceli özel kalem müdürlüğü kadrosuna istisnai memur olarak atanması bize göre mümkün değildir. Ancak, Devlet Personel Başkanlığı vermiş olduğu bir mütalaada şu ifadelere yer vermiştir; “657 sayılı Kanun’un istisnai memurluklara ilişkin 59’uncu maddesi kapsamı içinde özel kalem müdürlüklerine yer verilmiş olup, mezkur kanunun istisnai memurluklara atanmada aranacak şartlara ilişkin 60’ıncı maddesinde ‘İstisnai devlet memurluklarına 48’inci maddede yazılı şartları taşıyan kimselerden atanmalar yapılabilir’ hükmü yer almaktadır.

Bu hükümler çerçevesinde, 657 sayılı Kanun’un 48’inci maddesinde yazılı genel şartları taşıyan kimselerden özel kalem müdürü kadrosuna atama yapılabileceği mütalaa edilmektedir.”

Doğrusu bu görüşe katılmamız mümkün değildir. Çünkü, 657 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesinde hangi öğrenim düzeyinde bulunanların hangi derecedeki kadrolara atanacağına yer verilmiştir ve lise mezunları en fazla 3’üncü dereceli bir kadroya atanabilmektedir. Dolayısıyla 1’inci derecedeki özel kalem müdürlüğü kadrosuna lise mezunu bir kişinin atanması mümkün değildir. Ancak, cari olan ise bu görüş olup, gerisi hikayedir.

Sonuç olarak istisnai kadrolarla ilgili kamu vicdanını yaralayan bir durum olduğu dikkate alındığında mutlaka bu konuda yasal düzenleme yapılması gerekmektedir.

Ümitle bekliyoruz.