Var olmaması gereken bir cisim keşfedildi Sözcü Gazetesi

Keşif, bilim insanlarını ilk anda şüpheye düşürdü. Sinyalin olağanüstü güçlü olması nedeniyle bir ölçüm hatası olabileceği düşünüldü. British Columbia Üniversitesi’nden Dazhi Zhou, kozmik tarihin bu kadar erken bir döneminde böylesine sıcak bir atmosfer kümesi görmeyi beklemediklerini belirterek, aylar süren doğrulama çalışmalarının ardından gazın tahmin edilenden en az beş kat daha sıcak ve günümüzdeki birçok kümeden daha enerji yüklü olduğunun doğrulandığını söyledi.

Araştırmacılar, bu olağanüstü sıcaklığın kaynağında erken evrende meydana gelen çok güçlü bir sürecin yattığını düşünüyor. Tahminlere göre, kümenin içinde bulunan üç süper kütleli kara delik, çevreye yüksek enerjili sıcak gaz pompalamış olabilir. Evrenin bu kadar erken bir döneminde böylesine güçlü bir etkinin yaşanması beklenmiyordu.

Bu durum, galaksi kümelerinin nasıl oluştuğuna dair mevcut anlayışı sorgulatıyor. Galaksi kümeleri, bir araya gelerek evrenin büyük ölçekli yapısını şekillendiriyor ve bu keşif, bu yapıların doğum sürecinde sanılandan çok daha şiddetli olayların yaşanmış olabileceğine işaret ediyor.

Çalışma, yaklaşık 12 milyar yıl öncesine bakılarak incelenen SPT2349-56 adlı “bebek” galaksi kümesine odaklanıyor. Genç yaşına rağmen son derece büyük bir kütleye sahip olan bu küme, 30 aktif galaksiyi ve yaklaşık 500 bin ışık yılı çapında bir çekirdeği barındırıyor.

Bilim insanları, Atacama Büyük Milimetre/Milimetre-altı Dizisi (ALMA) teleskoplarını kullanarak kümenin termal enerjisini ölçtü. Ölçümler, Sunyaev-Zeldovich etkisi adı verilen ve sıcak gazın kozmik mikrodalga arka planı üzerindeki etkisini inceleyen yöntemle yapıldı. Elde edilen sonuçlar, kümenin beklenenden çok daha sıcak olduğunu ortaya koydu.

Dalhousie Üniversitesi’nden profesör Scott Chapman, galaksi kümelerini anlamanın evrendeki en büyük galaksileri anlamanın anahtarı olduğunu vurguladı. Bu dev galaksilerin çoğunun kümelerde yer aldığını belirten Chapman, evrimlerinin kümelerin oluşum dönemindeki son derece güçlü ortamdan büyük ölçüde etkilendiğini ifade etti.

Çalışmanın ayrıntıları, Nature dergisinde yayımlanan “Sunyaev-Zeldovich detection of hot intracluster gas at redshift 4.3” başlıklı makalede yer alıyor. Bulgular, galaksi kümelerinin ilk oluşum ve evrim süreçlerine dair anlayışın yeniden gözden geçirilmesi gerekebileceğini gösteriyor.