Uzmanlardan kritik uyarı: Dünyayı yakacak sıcaklar geri gelebilir

Pasifik Okyanusu’nda etkili olan iklim döngülerine ilişkin yeni değerlendirmeler, önümüzdeki aylarda küresel sıcaklıkların yeniden yön değiştirebileceğine işaret etti. Bilim insanları, şu anda zayıf seyreden La Nina etkisinin ilerleyen dönemde yerini El Nino koşullarına bırakma ihtimalinin arttığını belirtti. Bu senaryonun gerçekleşmesi halinde dünya genelinde sıcaklık düzeni ve yağış rejimlerinde önemli değişimler yaşanabileceği ifade edildi.

Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi Murat Türkeş, mevcut tabloda zayıf bir La Nina etkisinin gözlendiğini aktardı. Türkeş’e göre yaz aylarına doğru El Nino koşullarının ortaya çıkması ihtimali küresel yüzey sıcaklıklarında yeni dalgalanmalara yol açabilir.

Konuya ilişkin değerlendirme yayımlayan Dünya Meteoroloji Örgütü, Pasifik’teki atmosfer ve okyanus etkileşimlerinin oluşturduğu El Nino–Güney Salınımı sisteminin nötr bir döneme girmeye başladığını bildirdi.

Kuruma göre son aylarda etkili olan zayıf La Nina koşulları zamanla dengelenebilir. Yılın ilerleyen döneminde ise okyanus yüzeyindeki ısınmayla birlikte El Nino olasılığının güçlenmesi ihtimali masada.

Örgütün paylaştığı tahminlere göre:

• Mart–Mayıs döneminde nötr koşulların görülme olasılığı yaklaşık yüzde 60.

• Nisan–Haziran döneminde bu oran yüzde 70’e çıkıyor.

• Aynı dönem için La Nina ihtimali yüzde 30 civarında kalırken, El Nino ihtimali şimdilik yüzde 10 seviyesinde.

Ancak tablo yaz aylarına doğru değişebiliyor. Mayıs–Temmuz döneminde El Nino ihtimalinin yaklaşık yüzde 40’a kadar yükseldiği belirtiliyor.

Uzmanlar, bu aylarda yapılan tahminlerin “boreal bahar öngörülebilirlik bariyeri” olarak adlandırılan dönem nedeniyle daha düşük güvenilirlik taşıdığını da hatırlatıyor.

Örgütün Genel Sekreteri Celeste Saulo, El Nino’nun küresel sıcaklıklar üzerindeki etkisine dikkat çekti.

Saulo, 2023–2024 döneminde görülen son El Nino’nun kayıtlardaki en güçlü beş olaydan biri olduğunu belirterek, bu olayın 2024’te ölçülen rekor küresel sıcaklıklarda önemli payı bulunduğunu aktardı.

İklim uzmanlarına göre El Nino ve La Nina gibi döngüler tek başına hareket etmiyor. İnsan kaynaklı iklim değişikliği ile birleştiğinde sıcaklık artışlarını hızlandırabiliyor, aşırı hava olaylarını güçlendirebiliyor ve yağış düzenini kökten değiştirebiliyor.

Bu nedenle Pasifik’teki gelişmeler yalnızca bilim dünyası için değil; tarım, enerji, sağlık ve su yönetimi gibi birçok sektör için yakından izleniyor. Çünkü birkaç derecelik değişim bile kuraklıktan sel riskine kadar geniş bir etki zinciri yaratabiliyor. (AA)