Üretimde toparlanma başlıyor: Konut ruhsatında sekiz yılın zirvesi

Yıllık 800 bin ila 1 milyon arasında yeni konuta ihtiyaç olduğunu belirten uzmanlar, üretimin ihtiyacın gerisinde kaldığına dikkat çekiyor. Artan maliyetler, öngörülemeyen piyasa şartları nedeniyle ‘bekle-gör’ pozisyonuna geçtiklerini söyleyen üreticiler ise son aylarda yeniden dümene geçmeye başladı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan yapı ruhsat verileri de toparlanmanın başladığını gösteriyor.

YÜZDE 54 ARTIŞ OLDU

 Yılın 3’üncü çeyreğinde belediyeler tarafından yapı ruhsatı verilen bina sayısı yüzde 22.3, daire sayısı yüzde 54 ve yüzölçüm yüzde 42.6 arttı. 3’üncü çeyrekte 282 bin 855 dairenin inşası için ruhsat düzenlendi. Böylece 2017’den sonraki en yüksek 3’üncü çeyrek verisi kayıtlara geçti. 

 3’üncü çeyrekte 55 milyon 780 bin metrekare için yapı ruhsatı verildi. Kullanma amacına göre en yüksek yüzölçüm payına 37.8 milyon metrekare ile iki ve daha fazla daireli ikamet amaçlı binalar sahip oldu. Bunu 6.2 milyon metrekare ile sanayi binaları ve depolar izledi. Pandemi sonrası yüzde 9’u aşan müstakil yapı payı ise yüzde 5.6 olarak hesaplandı.

755 BİN YENİ DAİRE

 9 ayda ise toplam 754 bin 791 dairenin inşası için ruhsat düzenlendi ve böylece son 8 yılın en yüksek 9 aylık verisi görüldü.

 Yine TÜİK tarafından geçtiğimiz günlerde açıklanan inşaat üretim endeksi de şantiyelerde hareketliliğin başladığını gösterdi. Ülke genelinde inşaat üretimi eylülde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 29.9 arttı ve tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı.

Öte yandan 3’üncü çeyrekte yapı kullanma izin belgesi yani iskan verilen bina sayısı yüzde 5.6, daire sayısı ve yüzölçüm yüzde 22.8 arttı. Bu dönemde yaklaşık 157 bin daire için iskan verildi. 9 aydaki iskan verilen daire sayısı 437 bin 151 oldu. Bu veri, üretimin henüz istenen seviyede olmadığını gösterdi.

EV SAHİPLİĞİ DÜŞÜYOR 

Ruhsatlarda yaşanan artış olumlu olsa da, arzın istenen seviyeye gelmesi zaman alacak. Çünkü ruhsatın alınması piyasaya hemen konut eklendiği anlamına gelmiyor, ortalama 2-3 yıl süre gerekiyor. Diğer bir önemli nokta da üretimin asıl ihtiyaç sahibi kesime göre olamaması. Artan satışlara rağmen yüzde 56’ya kadar düşen ev sahipliği oranı üretimle talebin aynı noktada olmadığını gösteriyor.

Barınma sorununun aşılması için sadece üretimin değil, ‘erişilebilir konut’ üretiminin artması kritik önem taşıyor.