Ukrayna, 90 milyar Euro luk AB kredisiyle Avrupa dışındaki tedarikçilerden silah satın alabilecek

T24 Dış Haberler

Avrupa Komisyonu, Ukrayna'nın bu yılın ilerleyen dönemlerinde 90 milyar Euro'luk AB kredisine erişim sağladığı durumda Avrupalı olmayan tedarikçilerden de askerî teçhizat satın alabileceğini bildirdi. 

Avrupa Komisyonu, bugün Kiev'e 90 milyar Euro kredi verilmesine ilişkin ayrıntılı önerileri yayımladı, ancak Rusya’nın dondurulmuş varlıklarının kullanılmasına dayanan alternatif planın da masada kalmaya devam ettiğini belirtti.

Ukrayna için AB kredisi fikri geçen ay ortaya çıkmıştı. Ancak AB liderleri, fon yaratmak için Rusya’nın dondurulmuş varlıklarının kullanılmasına yönelik alternatif seçenek üzerinde uzlaşmaya varamamıştı. Geçen aralık ayındaki zirvede 27 AB üyesi ülkenin 24’ü, krediyi AB bütçesindeki tahsis edilmemiş fonlar karşılığında teminat altına alarak Kiev için sermaye piyasalarından borçlanmayı kabul etmişti. 

Bu kredi, ancak Rusya’nın, yaklaşmakta olan dördüncü yıl dönümüne giren tam kapsamlı işgal sırasında verdiği büyük zararın karşılığı olarak Kiev'e tazminat ödemesi hâlinde Ukrayna tarafından geri ödenecek.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, bugün öneriyi gazetecilere sunarken, “Hepimiz Ukrayna için barış istiyoruz. Bunun için de Ukrayna’nın güçlü bir konumda olması gerekir,” dedi.

Alternatif tazminat kredisi planının savunucusu olan von der Leyen, bu fikrin hâlâ masada olduğunu belirtti. “Rusya’nın dondurulmuş varlıklarını kullanma hakkımızı saklı tutuyoruz,” diyen von der Leyen, AB içinde bulunan 210 milyar Euro'luk Rus varlığının süresiz olarak dondurulmasına ilişkin AB kararını vurguladı.

Mevcut öneri kapsamında Kiev, askeri harcamaları finanse etmek için 60 milyar Euro, Ukrayna’nın işleyişini sürdürmesi için genel bütçe desteği olarak ise 30 milyar Euro alacak. Komisyon, ilk nakit dilimlerinin nisan ayında Ukrayna'ya  ulaşmasını hedefliyor; ancak bunun için önce hukuki metinlerin AB üyesi ülkeler ve Avrupa Parlamentosu tarafından onaylanması gerekiyor.

Ödemeler ayrıca, geçen ay AB liderleri tarafından ortaya konan kilit bir şart olan, Ukrayna’nın hukukun üstünlüğüne ve yolsuzlukla mücadele çabalarına saygı göstermesi şartını da gerektiyor.  Bu şart, Ukrayna’da yürütülen ve Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin özel kalem müdürünün istifasına yol açan kapsamlı bir yolsuzluk soruşturmasının ardından getirilmişti.

Ukrayna’nın askerî teçhizatı yerli tedarikçilerden ya da AB, Avrupa Ekonomik Alanı (AEA) veya Avrupa Serbest Ticaret Birliği (Efta) ülkelerindeki şirketlerden satın alması gerekecek.

Norveç gibi AB üyesi olmayan ülkeleri de kapsayan bu gruba rağmen Almanya ve Hollanda’nın “Avrupa’dan al” maddesine yönelik dile getirdiği endişeler üzerine, Kiev'e söz konusu teçhizat AB ile uyumlu ülkelerde mevcut değilse başka ülkelerden askeri donanım satın alma izni verilecek.

Bu öneri, daha katı bir “Avrupa’dan al” maddesini savunan Fransa’nın izlediği yaklaşımın yumuşatılması anlamına geliyor. Söz konusu yaklaşım, Ukrayna’nın ABD hava savunma sistemleri ve derin taarruz kabiliyetleri gibi hayati ekipmanları satın alamayacağı yönünde endişelere yol açmıştı